ut

ut or utī

adv. for * quoti or * cuti; 2 CA-. I. Of place, where (poet.): Nisus Labitur, caesis ut forte iuvencis Fusus madefecerat herbas, V.: Utque aër, tellus illic, O.II. Of time, when, as soon as, just as : ut hinc te intro ire iussi, opportune hic fit mi obviam, T.: ut peroravit, surrexit Clodius: ut vero aquam ingressi sunt . . . tum, etc., L.: Ariovistum, ut semel Gallorum copias vicerit, crudeliter imperare, Cs.: atque ego, ut primum fletu represso loqui posse coepi, Quaeso inquam, etc., as soon as ever : Siculi, ut primum videre volgari morbos, in suas quisque urbes dilapsi sunt, L.: deinde ut nulla vi perculsos sustinere poterat, Quid ultra moror, inquit, etc., L.: ut hinc forte ea ad obstetricem erat missa, T.: ut ad mare nostrae cohortes excubuerant, accessere subito Pompeiani, Cs.: litteras scripsi . . . statim ut tuas legerem (i. e. litteras nunc scribo, ut tuas legi): neque, ut quaeque res delata ad nos, tum denique scrutari locos (debemus): traditum esse ut quando aqua Albana abundasset, tum . . . victoriam de Veientibus dari, L.
Since, from the time at which : ut Brundisio profectus es, nullae mihi abs te sunt redditae litterae.
Of repeated action, whenever : ut quisque istius animum offenderat, in lautumias statim coniciebatur: ut cuique erat locus attributus, ad munitiones accedunt, Cs.: ut quisque arma ceperat . . . inordinati in proelium ruunt, L.: ut enim quisque dixerat, ita postulabatur, etc.III. Of manner. A. Interrog., how, in what way, in what manner : Ut vales? T.: ut sese in Samnio res habent? L.: Ut valet? ut meminit nostri? H.
Usu. in dependent questions, with subj: Narratque ut virgo ab se integra etiam tum siet, T.: credo te audisse ut me circumsteterint: docebat ut omni tempore totius Galliae principatum Aedui tenuissent, Cs.: veniat in mentem, ut trepidos quondam maiores vestros . . . defenderimus, L.: Vides ut altā stet nive candidum Soracte, H.
With indic . (old or poet.): Illud vide, os ut sibi distorsit carnufex, T.: Aspice, venturo laetantur ut omnia saeclo! (i. e. omnia laetantia), V.
After verbs of fearing, how, in what way, lest . . . not, that . . . not : rem frumentariam, ut satis commode supportari posset, timere dicebant, Cs.: verebar ut redderentur: timeo ut sustineas: o puer, ut sis Vitalis, metuo, et maiorum ne quis amicus Frigore te feriat, H.: quia nihil minus, quam ut egredi obsessi moenibus auderent, timeri poterat, L.: ut ferulā caedas meritum . . . non vereor, H.
In exclamations: ut falsus animi est! T.: Gnaeus autem noster . . . ut totus iacet: Ut vidi, ut perii! ut me malus abstulit error! V.: ut tu Semper eris derisor! H.B. Relative, as : ut potero, feram, T.: Ciceronem et ut rogas amo, et ut meretur et debeo: Labienus, ut erat ei praeceptum . . . abstinebat, Cs.: ut plerumque fit, L.
Introducing an example, as, for example, for instance : est quiddam, quod suā vi nos inlectos ducit, ut amicitia: ceteri morbi, ut gloriae cupiditas, etc.: qui aliis nocent, in eādem sunt iniustitiā, ut si in suam rem aliena convertant: ut si quis ei quem urgeat fames venenum ponat, L.: causas, ut honorificentissimis verbis consequi potero, complectar: si virtus digna est gloriatione, ut est (i. e. sicut est): nemo, ut opinor, in culpā est, in my judgment : qui, ut credo, duxit, etc., I believe .
With correlative ita, sic , sometimes idem, item, as, just as, in the same manner as : omnīs posthabui mihi res, ita uti par fuit, T.: ut viro forti dignum fuit, ita calumniam eius obtrivit: si ut animis sic oculis videre possemus: disputationem exponimus, eisdem fere verbis, ut disputatumque est: fecisti item ut praedones solent: haec ut brevissime dici potuerunt, ita a me dicta sunt (i. e. ita breviter dicta sunt ut dici potuerunt): te semper sic colam ut quem diligentissime: eruditus autem sic ut nemo Thebanus magis, N.
In comparative clauses with indefinite subjects, ut quisque with a sup. or an expression implying a superlative, usu. followed by ita with a sup, the more . . . the more : ut quisque est vir optimus, ita difficillime alios improbos suspicatur, the better man one is, the harder it is for him to , etc.: ut quisque (morbus) est difficillimus, ita medicus nobilissimus quaeritur; cf. facillime ad res iniustas impellitur ut quisque altissimo animo est: ut quisque gradu proximus erat, ita ignominiae obiectus, L.: de captivis, ut quisque liber aut servus esset, suae fortunae a quoque sumptum supplicium est, according to each one's station, whether free or bound , L.
Introducing a general statement for comparison or confirmation, as, considering that, in accordance with the fact that, in view of what : haud scio hercle, ut homost, an mutet animum, T.: atque ille, ut semper fuit apertissimus, non se purgavit, sed, etc.: transire pontem non potuit, ut extrema resoluta crant, etc., L.: Epicharmi, acuti nec insulsi hominis, ut Siculi, as was natural for a Sicilian .
Introducing a limiting circumstance, as, considering, for : hic Geta ut captus est servorum, non malus, i. e. as far as this can be said of slaves , T.: civitas florens, ut est captus Germanorum, Cs.: Caelius Antipater, scriptor, ut temporibus illis, luculentus, for those times : (orationis genus) ut in oratore exile, for an orator : gens, ut in eā regione, divitiis praepollens, L.
With perinde or pro eo, as, in proportion as, according as, to the extent that, in the measure that : in exspectatione civitas erat, perinde ut evenisset res, ita communicatos honores habitura, L.: pro eo ut temporis difficultas aratorumque penuria tulit.
With a relat., as it is natural for persons, like one, since, seeing that : proficiscuntur, ut quibus esset persuasum, non ab hoste consilium datum, etc., like men convinced that , etc., Cs.: inde consul, ut qui iam ad hostīs perventum cerneret, procedebat, L.
Introducing a motive or assumption, as if, on the supposition that, in the belief that : narratio est rerum gestarum aut ut gestarum expositio: (Galli) laeti, ut exploratā victoriā, ad castra pergunt, L.
With ita or sic , introducing an oath or attestation, as, as it is true that : ita me di ament ut ego Laetor, etc., T.: ita vivam ut maximos sumptūs facio.
With correlative ita or sic , introducing contrasted clauses, as . . . so, as on the one hand . . . so on the other, although . . . yet, while . . . still, both . . . and : ut errare potuisti, sic decipi te non potuisse, quis non videt?: consul, ut fortasse vere, sic parum utiliter in praesens certamen, respondit, etc., L.: uti longe a luxuriā, ita famae propior, Ta.
Repeated as indefinite relative, in whatever manner, howsoever (only with indic.): Sed ut ut haec sunt, tamen hoc faciam, T.: sed ut ut est, indulge valetudini tuae.
Indefinite, in concessive or conditional clauses, however, in whatever manner, in whatever degree, although, granting that : quod ut ita sit
nihil enim pugno
quid habet ista res aut laetabile aut gloriosum?: nihil est prudentiā dulcius, quam, ut cetera auferat, adfert certe senectus: ut enim neminem alium rogasset, scire potuit, etc.: qui, ut non omnis peritissimus sim belli, cum Romanis certe bellare didici, L.: ac iam ut omnia contra opinionem acciderent, tamen se plurimum navibus posse, Cs.: Ut desint vires tamen est laudanda voluntas, O.

ut

ut

conj. 1 ut, with subj.
Of effect or result, that, so that : prior pars orationis tuae faciebat ut mori cuperem: di prohibeant, iudices, ut hoc praesidium sectorum existimetur: Dumnorix a Sequanis impetrat ut per finīs suos Helvetios ire patiantur, Cs.: quid adsequitur, nisi hoc ut arent qui . . . in agris remanserunt, what does he gain : vicerunt tribuni ut legem preferrent, L.: ille adduci non potest ut, etc.: impellit alios avaritia ut, etc., Cs.: eos deduxi testīs ut de istius facto dubium esse nemini possit: mons altissimus impendebat, ut perpauci prohibere possent, Cs.: non ita fracti animi civitatis erant, ut non sentirent, etc., as not to feel , L.
In thought, that, so that, to (esp. after verbs of wishing, commanding, or endeavoring): volo uti mihi respondeas, num quis, etc., I wish you to answer : tibi instat Hortensius ut eas in consilium: Ut illum di deaeque perdant, T.: censeo ut iter reliquum conficere pergas, I propose : obsides inter se dent, Sequani ne . . . Helvetii ut sine maleficio transeant, Cs.: constitueram ut manerem: paciscitur cum principibus ut copias inde abducant, L.: edicere ut senatus redriet: ille tibi potestatem facturus sit ut eligas utrum velis: qui sibi hoc sumpsit ut conrigat mores aliorum, who has undertaken to correct : navem idoneam ut habeas diligenter videbis, care : omnis spes eo versa ut totis viribus terrā adgrederentur, L.: satis esse magna incommoda accepta ut reliquos casūs timerent, disasters great enough to make them fear , etc., Cs.: quod praeceptum, quia maius erat quam ut ab homine videretur, etc., too great to be from man : clarior res erat quam ut tegi posset, too clear to be covered up , L.
Of definition (conceived as the result of its antecedent, expressed or implied), that : reliquum est ut de Catuli sententiā dicendum videatur: proximum est ut doceam, etc.: consentaneum est huic naturae, ut sapiens velit gerere et administrare rem p.: non est verisimile ut Chrysogonus horum litteras adamarit: vetus est lex amicitiae ut idem amici semper velint: primum est officium ut (homo) se couservet: est mos hominum ut nolint, etc.: potest fieri ut res verbosior haec fuerit, illa verior, it may be that : pater ut in iudicio capitis obesse filio debeat?: ex quo efficitur ut quidquid honestum sit, idem sit utile, it is proved that , etc.: non est igitur ut mirandum sit ea praesentiri, there is no reason to wonder : iam in eo rem fore ut Romani aut hostes aut domini habendi sint, the situation would be such, that , etc., L.: iam prope erat ut, etc., it was almost come to such a pass, that , etc., L.: cum esset haec ei proposita condicio ut aut iuste accusaret aut acerbe moreretur, etc.: Suevi in eam se consuetudinem adduxerunt, ut locis frigidissimis lavarentur in fluminibus, Cs.: hoc iure sunt socii ut eis ne deplorare quidem de suis incommodis liceat: ne voce quidem incommodā, nedum ut ulla vis fieret, paulatim permulcendo mansuefecerant plebem (i. e. nedum ullā vi), L.
In final clauses (of purpose), that, in order that, for the purpose of, so that, so as to : haec acta res est ut ei nobiles restituerentur in civitatem: Caesar singulis legionibus singulos legatos praefecit, uti eos testes suae quisque virtutis haberet, Cs.; cf. Id ut ne fiat, haec res sola est remedio, T.: consensus senatūs fuit ut proficisceremur: vicit sententia ut mitterentur coloni, L.: ha<*> mente laborem Sese ferre senes ut in otia tuta recedant Aiunt, H.: potius ad delendam memoriam dedecoris, quam ut timorem faciat, L.
After a subst: morandi causa erat ut hostem ad certamen eliceret, L.: causa autem fuit huc veniendi, ut quosdam hinc libros promerem.
Ellipt.: ut in pauca conferam, testamento facto mulier moritur (sc. hoc dico), to be brief , etc.: et, vere ut dicam, de te futurum est, to tell the truth : Murena, si nemini, ut levissime dicam, odio fuit, to say the least .

utcumque

ut-cumque

(-cunq-; old, utquomque), adv., at whatever time, whenever: utcumque exaestuat aut deficit mare, L.: ibimus, ibimus, Utcumque praecedes, H.
In what way soever, howsoever, however: (orator) utcumque se adfectum videri et animum audientis moveri volet, ita, etc.: utcumque res sese habet, L.
Ellipt.: sed utcumque, seu iniuncta seu suscepta foret militia, et eam exhaustam, etc., however it might be, L.
Somehow, in one way or another: quae dubiis in rebus utcumque tolerata essent, ea non ultra pati, L.: dum utcumque explicaretur agmen, L.

utens

（ūtēns, entis)

adj. P. of utor, possessing, enjoying .
Only comp: utentior sane sit, i. e. richer in enjoyment (al. opulentior).

utensilis

ūtēnsilis

e, adj. utor, to be used, of use, useful.
Plur. n . as subst, utensils, materials, necessaries : exutus omnibus utensilibus miles, L.

uter

ūter

tris, m cf. uterus, a bag of hide, leathern bottle, vessel of skin, skin : unetos salvere per utrīs, V.: sine utribus ire (i. e. skins for floats), Cs.: in utris vestimentis coniectis flumen tranavere, L.
Poet.: Crescentem tumidis infla sermonibus utrem, i. e. the vain man , H.

uter

uter

utra, utrum, gen. utrīus (rarely utrius, H.), dat. utrī, pron. for * quoter or * cuter; CA-. I. Interrogative, which of two, which, whether : uter nostrum popularis est? tune an ego?: uter est insanior horum, H.: utra igitur causa popularis debet videri?: ab utro (insidiae) factae sint, incertum est: quod utri nostrum sanctius sit, iam pridem sentis, L.: utrius horum Verba probes et facta, doce, H.: Elige, utrum facias, O.: ita ut oculis, in utram partem fluat (flumen), iudicari non possit, Cs.
Plur., of two collections or sets: sed utros eius habueris libros
duo enim sunt corpora
an utrosque, nescio: utrum de his potius, dubitasset aliquis, quin alterum, nemo.
Repeated, which of two . . . the other : ut nihil iam aliud quaerere debeatis, nisi uter utri insidias fecerit: scire de filiis tuis, uter ab utro petitus fraude et insidiis esset, L.: Ambigitur uter utro sit prior, H.
Strengthened by ne : uterne Ad casūs dubios fidet sibi certius, hic qui . . . An qui, etc., H.II. Indefinite, whichsoever of the two, whichever one, the one which : herum utro uti nolumus, altero est utendum, i. e. if either of these does not suit us, we must appeal to the other : utrum enim horum dixeris, in eo culpa et crimen haerebit: utri eorum dedicatio iussu populi data esset, eum praeesse annonae, L.: uter aedilis fueritve Vestrum praetor, is sacer esto, H.
Either of the two, one or the other, one : omnium controversiarum, quae essent inter aratorem et decumanum, si uter velit, edicit se recuperatores daturum.

utercumque

uter-cumque (-cunq-)

utracumque, utrumcumque, pron, whichever of the two, whichsoever one, whichever: utrimque copiae ita paratae, ut, utercumque vicerit, non sit mirum futurum: in quo bello, utracumque pars vicisset, etc.

uterlibet

uter-libet

utralibet, utrumlibet, pron, which of the two you please, either at will, either one: utrumlibet elige, etc.: eos consules esse, quorum utrolibet duce bellum geri recte possit, L.

uterque

uter-que

utraque, utrumque （gen. utrīusque, sometimes utriusque, H., O.; gen plur. utrūmque, C.). pron
Sing., each, either, each one, one and the other, one as well as the other, both (of two regarded severally): parique fastigio steterit in utrāque fortunā, N.: Docte sermones utriusque linguae, Greek and Latin, H.: sub utroque Phoebo, i. e. the rising and the setting sun, O.: tempus deducendi exercitūs aut utriusque aut certe alterius, L.: sed nterque (sapiens appellatus est) alio quodam modo: uterque cum equitatu veniret, Cs.
In apposition: uterque, mater et pater, domi erant, T.: ego utrumque meum puto esse, et quid sentiam ostendere et quod feceris defendere.
With gen part. (of a pron. or a subst. with a pron demonstr. or relat.; poet. also with a subst. alone): uterque nostrum id sibi suscipiendum putavit: domus utriusque nostrum aedificatur strenue: utriusque harum rerum expers.
Poet.: et haec utinam Viscorum laudet uterque! H.
In the phrase, in utramque partem, in either way, in both directions, on both sides, both ways, for and against: Vemens in utramque partem es nimis, Aut largitate nimiā aut parsimoniā, T.: utramque in partem multa dicuntur, pro and con: suam sententiam in utramque partem esse tutam, on either assumption, Cs.
With plur predic.: uterque eorum ex castris exercitum educunt, Cs.: uterque cum illo gravīs inimicitias exercebant, S.
In reciprocal uses, one . . . the other, each . . . the other, either . . . the other, one another: uterque utrique est cordi, T.: est utraque res sine alterā debilis.
Plur., of two parties or collections, each party, each side, both: quoniam utrique Socratici et Platonici volumus esse: his utrisque (Atrebatis et Viromanduis) persuaserant, Cs.: Aetolorum utraeque manūs Heracleam sese incluserunt, L.: utraque oppida, L.: utraeque nationes Rheno praetexuntur, Ta.
Of two subjects, both together, both at once, both, one as well as the other: binos habebam (scyphos), iubeo promi utrosque: duae fuerunt Ariovisti uxores . . . utraeque in eā fugā perierunt, Cs.: hi utrique ad urbem imperatores erant (Q. Marcius et Q. Metellus), S.: palmas utrasque tetendit, V.: utrisque consulibus Italia decreta est, L.

uterus

uterus

ī, m Engl. udder, the womb, matrix : quae te beluam ex utero fudit, C., H., O.
The belly, paunch : Per uterum (cervi) venit harundo, V., Iu.
The fruit of the womb, a fetus , Ta.

utervis

uter-vīs

utravīs, utrumvīs, pron. indef, which you will, either of the two, either at will: Qui utramvis recte norit, ambas noverit, T.: at minus habeo virium quam vestrum utervis.
Prov.: In aurem utramvis otiose dormire, i. e. to be free from care, T.

uti

ūtī

inf. of utor. 2.

uti

utī

see ut.

utibilis

ūtibilis

e, adj. utor, to be used, fit, appropriate, useful, serviceable : Quid minus utibile fuit quam hoc ulcus tangere? T.

utilis

ūtilis

e, adj. with comp. and sup. utor, useful, serviceable, beneficial, profitable, advantageous, expedient, to good purpose : res utiles et salutares: Quid Sophocles et Aeschylus utile ferrent, H.: Quernaque glans victa est utiliore cibo, O.: non enim mihi est vita utilior quam animi talis adfectio: posse iis utiles esse amicos, Cs.: loci muniti et sibi utiles, S.: ver utile silvis, V.: homo ad nullam rem: pedibus, naribus, O.: bis pomis utilis arbos, V.: Adspirare et adesse choris crat utilis (tibia), H.: numquam est utile peccare: Nimirum sapere est adiectis utile nugis, H.: nec in perturbatā re p. eos utile est praeesse vobis, expedient , L.
As subst n., the useful : Omne tulit punctum, qui miscuit utile dulci, i. e. profit with pleasure , H.: honestum praetulit utili, honor to profit , H.
Fit, suitable, adapted, proper : utilium bello studiosus equorum, O.: passo psithia utilior, V.: radix medendi Utilis, O.

utilitas

ūtilitās

ātis （gen plur. tātum and tātium), f utilis, use, usefulness, utility, serviceableness, service, expediency, benefit, profit, advantage, welfare : commodis utilitatique servire: etiamsi nulla sit utilitas ex amicitiā: res ad communem utilitatem, quas publicas appellamus: utilitas iusti prope mater et aequi, H.: in eā re utilitatem ut cognoscas meam, i. e. how I can serve you , T.: belli utilitatem retinere, i. e. the means of success in war : utilitatibus tuis possum carere, i. e. I can dispense with your services .

utiliter

ūtiliter

adv. with comp. utilis, usefully, profitably, beneficially, advantageously : iracundia utiliter a naturā data: parum utiliter in praesens certamen respondit, i. e. unfortunately, in view of , etc., L.: Utilius stare, O.

utinam

utinam

adv. uti (see ut)+nam, oh that! I wish that! if only! would to heaven! would that! : utinam id sit, quod spero, T.: utinam tibi istam mentem di inmortales duint: utinam, Quirites, virorum fortium copiam tantam haberetis: utinam promissa liceret Non dare! O.: habetis sermonem bene longum hominis, utinam non impudentis! not, I trust : quod utinam, iterum utinam, tuo tamen commodo!: illud utinam ne vere scriberem!: haec ad te die natali meo scripsi, quo utinam susceptus non essem!: Utinam nec . . . nec, would that neither . . . nor , Ph.

utique

uti-que

and that, see ut (uti) and que.

utique

utique

adv. uti (see 1 ut)+que, in any case, at any rate, certainly, assuredly, by all means : quo die venies, utique fac cum tuis apud me sis.
With a negative, not by any means, not at all : concurrunt ad eum legati, monentes, ne utique experiri vellet imperium, L.: numquam ab equite, numquam ab pedite, utique numquam, never at all , L.
In particular, especially : velim, Varronis et Olli mittas laudationem, Olli utique: saevire inde utique consulum alter patresque, L.: commota plebs est, utique postquam viderunt, etc., L.
At least, by all means : sed haec, si tibi erit commodum; ipse vero utique fac venias.

utor

ūtor

(old, oetor), ūsus, ī, dep., to use, make use of, employ, profit by, take advantage of, enjoy, serve oneself with : utor neque perantiquis neque inhumanis testibus, cite: num argumentis utendum in re eius modi?: dextro (oculo) aeque bene, N.: exemplis in parvo grandibus uti, to apply, O.: naves neque usae nocturnā aurā in redeundo, Cs.: usus est hoc cupidine, tamdiu, dum, etc., i. e. borrowed: si fortunā permittitis uti, to take advantage of, V.: libertate modice utantur, L.: deorum Muneribus sapienter uti, H.: temporibus sapienter utens, taking advantage of, N.: opportunae sunt divitiae ut utare (sc. eis): administris ad ea sacrificia Druidibus, Cs.: ut eā potestate ad quaestum uteretur, might avail himself of: utuntur aut aere aut taleis ferreis ad certum pondus examinatis pro nummo, Cs.
Prov.: scisti uti foro, to make your market, i. e. to conciliate, T.
With acc. (old): Mea, quae praeter spem evenere, utantur sine, T.
Pass., only in gerundive: Quod illa aetas magis ad haec utenda idoneast, i. e. for these enjoyments, T.: te, quod utendum acceperis, reddidisse, what you borrowed: Multa rogant utenda dari, O.
To manage, control, wield: bene armis, optime equis.
To spend, use: notum et quaerere et uti, H.: cum horis nostris nos essemus usi, exhausted.
To wear: pellibus aut parvis tegimentis, Cs.: insignibus regiis.
To accept, adopt: eā condicione, quae a Caesare ferretur, Cs.: praeposteris consiliis.
To resort to, consult: quaestor, cuius consilio uteretur.
To make, adopt, employ, express oneself: si provincia loqui posset, hac voce uteretur: haec oratio, quā me uti res p. coëgit.
To perform, exercise, practise: virtute suā: Viribus per clivos, H.: nil circuitione, T.
To indulge, practise, exercise, yield to: alacritate ac studio, Cs.: incredibili patientiā: dementer amoribus, O.: suā clementiā in eos, Cs.
To experience, undergo, receive, enjoy: Ne simili utamur fortunā atque usi sumus, Quom, ete., T.: hoc honore usi togati solent esse.
To consume, take, drink: Lacte mero et herbis, O.
To enjoy the friendship of, be intimate with, associate with: quā (Caeciliā） pater usus erat plurimum: Utere Pompeio Grospho, H.: regibus, H.
With two abll., to use as, employ for, hold in the capacity of, find to be: Mihi si umquam filius erit, ne ille facili me utetur patre, shall find me an indulgent father, T.: hic vide quam me sis usurus aequo, i. e. how justly I have dealt with you: uteris monitoribus isdem, H.: valetudine non bonā, Cs.

utpote

ut-pote

adv., as is possible, as is natural, as is of course, as being, as, seeing that, inasmuch as, since (introducing a reason why the statement in the principal clause must needs be true): neque tamen Antonius procul aberat, utpote qui expeditus in fugā sequeretur, S.: ea nos, utpote qui nihil contemnere soleamus, non pertimescebamus: clamor Romanis auxit animum, utpote captā urbe, L.: Inde Rubos fessi pervenimus, utpote longum Carpentes iter, H.: Quin id erat curae, quo pacto cuncta tenerem, Utpote res tenues, tenui sermone peractas, H.

utrarius

utrārius

ī, m uter, a water-carrier , L.

utrimque

utrimque (utrinque)

adv. uterque, on both sides, on either hand, from each side, on the one side and on the other : clamor utrinque, Undique concursus, H.: magnae utrimque copiae: multis utrimque interfectis, Cs.: tigna binis utrimque fibulis distinebantur, one on each side , Cs.: utrimque constitit fides, i. e. both parties kept their word , L.: utrimque anxii, i. e. afraid of both parties , Ta.

utro

utrō

adv. 2 uter, to which of the two sides, in which direction : Nescit utro potius ruat, O.
Fig.: quae (natura), quoniam utro accessit, id fit propensius, etc.

utrobique

utrobīque (utrubīque)

adv. utrubi (uter+ ubi)+que, on both parts, on the one side and the other, on either hand : ut eadem veritas utrobique sit, i. e. with gods and men : depopulatus Hypatensem primo, deinde Heracleensem agrum, inutili utrobique auxilio Aetolorum, L.: utrobique Eumenes plus valebat, on both land and sea , N.: pavor est utrobique molestus, H.

utroque

utrōque

adv. uterque.
Of places, to both places, on both sides, in each direction : utroque citius quam vellemus, cursum confecimus: exercitūs utroque ducti, L.: Iactantem utroque caput, V.: ruere ardet utroque, O.
Fig., in both directions, in either point of view, both ways : auctores utroque trahunt, L.

utrubique

utrubīque

see utrobique.

utrum

utrum

adv. uter. I. Introducing a direct question, and expressed in English only by the mark of interrogation: utrum pro me an pro me et pro te?: utrum hostem an vos an fortunam utriusque populi ignoratis? L.
Strengthened by ne (attached to an emphatic word; or poet. to utrum): Utrum studione in sibi habet an laudi putat Fore? T.: utrum igitur tandem perspicuisne dubia aperiuntur an dubiis perspicua tolluntur?: Utrumne iussi persequemur otium . . . An hunc laborem, etc., H.
Without an expressed alternative: utrum enim est in clarissimis civibus is, quem iudicatum hic duxit Hermippus?II. Introducing an indirect question, whether : Utrum stultitiā facere ego hunc an malitiā Dicam, incertus sum, T.: utrum inpudentior hic . . . an crudelior illa, difficile dictu est: est quaerendumque utrum una species sit earum anne plures: iam dudum ego erro, qui quaeram, utrum emeris necne, whether . . . or not : utrum proelium committi ex usu esset necne, Cs.: cum interrogaretur, utrum pluris patrem matremne faceret? matrem inquit, whether . . . or .
Strengthened by ne (attached to an emphatic word; or poet. to utrum): (rogo) utrum praedicemne an taceam? T.: videamus, utrum ea fortuitane sint an eo statu, quo, etc.: utrum admonitus an temptatus an sine duce ullo pervenerit . . . nescio: Nec quidquam differre utrumne in pulvere . . . ludas opus, an meretricis amore Sollicitus plores, H.
Without an expressed alternative: an hoc dicere audebis, utrum de te aratores bene existiment, ad rem id non pertinere?

utut

ut-ut or ut ut

adv., however, in whatever manner: utut est, indulge valetudini tuae: ut ut erat, mansum tamen oportuit, T.