xeimerizw
χειμερίζωχειμερ-ίζω, = χειμάζω 1.2, pass the winter, winter, περὶ Μίλητον Hdt.6.31; περὶ Θεσσαλίην 8.126; ἐνθαῦτα 7.37; ἐν Κύμῃ, αὐτοῦ, 8.130; also in later Prose, D.H.15.10; μετὰ τῶν λόγων Them.Or.10.130a. to be stormy, Thphr.Sign.42.

xeimeros
Χείμερος-Χείμερος, ον, unfitted to endure winter, Sor.1.41.

xeimeros
χείμεροςχείμερ-ος, ον, poet. for χειμέριος, Arat.797, 1084.

xeimetlon
χείμετλονχείμετλον, v. χίμετλον.

xeimiew
χειμιέωχειμῐ-έω, to be chilled, χειμιοῦσα σάρξ Hp.Loc.Hom.29.

xeimih
χειμίηχειμῐ´-η, ἡ, Ion. for χεῖμα, winter cold, chilly weather, ib. 10.

xeimofugew
χειμοφυγέωχειμο-φῠγέω, avoid the winter or wintry weather, Str.1.2.28.

xeimoqnhs
χειμοθνήςχειμο-θνής, ῆτος, ὁ, ἡ, (θνῄσκω) frozen to death, Luc.Lex.14.

xeimosporeomai
χειμοσπορέομαιχειμο-σπορέομαι, Pass., to be sown in winter, Thphr.CP4.11.3.

xeimosporos
χειμόσποροςχειμό-σπορος, ον, sown in winter, ib.4.11.1.

xeimwn
χειμώνχειμών, ῶνος, ὁ, (χεῖμα) winter, χειμῶνος δυσθαλπέος ὅς ῥά τε ἔργων ἀνθρώπους ἀνέπαυσεν Il.17.549; χειμῶνι in winter, 21.283; ἐν χειμῶνι Pi.I.2.42, A.Ag.969, X.Mem.4.3.8; ἐν τῷ χ. Id.Cyr.8.8.17; χειμῶνος ὥρᾳ And.1.137; also χειμῶνος in winter-time, X.Mem.3.8.9, Pl.R. 415e; χ. μέσου in mid-winter, Ar.Fr.569.1; τοῦ χ. in the course of the winter, Th.7.31; τοῦ αὐτοῦ χ. Id.8.30; διὰ χειμῶνος, διὰ τοῦ χ., Pl. Ti.74c, X.HG3.2.9; χειμῶνα during winter, S.OT1138 (v.l. χειμῶνι); τὸν χ. during the winter, Hdt.3.117, X.HG1.4.1; τὸν δεινὸν χ. Id.An. 7.6.9; τὸν χ. ὅλον Ar.Fr.345; ὁ ἀμφὶ τὸν χ. χρόνος X.Cyr.8.6.22; ὄρος ἄβατον ὑπὸ χειμῶνος in consequence of the cold weather, Hdt.8.138, cf. Th.2.101: pl., νιφοστιβεῖς χειμῶνες S.Aj.671; opp. καύματα, Pl.Lg.829b; ἀμυντικὴ χειμώνων Id.Plt.280e. the wintry quarter of the heavens, the north, Βορέης καὶ χ. Hdt.2.26. wintry, stormy weather: generally, storm, ἐπεὶ οὖν χειμῶνα φύγον καὶ ἀθέσφατον ὄμβρον Il.3.4; οὐ νιφετὸς οὔτ᾽ ἂρ χ. πολὺς οὔτε ποτ᾽ ὄμβρος Od.4.566; ὅτε τις χ. ἔκπαγλος ὄροιτο 14.522; ὀπωρινὸν ὄμβρον καὶ χειμῶν᾽ ἐπιόντα Hes.Op.675, cf. Alc.18, Sapph.Supp.11.6, etc.; Γαιάοχος εὐδίαν ὄπασσεν ἐκ χειμῶνος Pi.I.7(6).39; θεὸς χειμῶν᾽ ὦρσε A.Pers.496, cf. Ag.649, 656, S.Aj.1145, etc.; χ. ὀρνιθίας Ar.Ach.876; χ. κατερράγη Hdt.1.87; ἐπέπεσέ σφι χ. τε μέγας καὶ πολλὸς ἄνεμος Id.7.188, cf. Pl.Prt.344d; ἐπιγενόμενος χ. Hdt.7.34, Th.4.6; χειμῶνι χρησάμενοι Antipho 5.21; χ. νοτερός a storm of rain, Th.3.21; ἐν εὐδίᾳ χειμῶνα ποιεῖν X.HG2.4.14: pl., ὑπὸ τῶν χ. because of the winter-storms, Hdt.4.62; ἔν γε χειμῶσιν καὶ ἐν εὐδίαις Pl.Lg. 961e, cf. 919a. metaph., θεόσσυτος χ. storm of calamity sent by the gods, A.Pr.643; χ. καὶ κακῶν τρικυμία ib.1015, cf. Ch.202 (pl.), 1066 (anap.); δορὸς . . ἐν χειμῶνι in the storm of battle, S.Ant. 670; θολερῷ . . χ. νοσήσας, of the madness of Ajax, Id.Aj.207 (anap.); χ. γήρως βαρύς, of life's winter, AP10.100 (Antiphan.); of a person, χ. ὁ μειρακίσκος ἐστὶ τοῖς φίλοις Alex.178.7, cf. 46.4; χ. κατ᾽ οἴκους . . κακὴ γυνή Men.Mon.540: rare in Prose, of battle, Onos. 32.10; of mental and moral trouble, Epicur.Ep.3p.62U., Polystr.p.19W.; χ. τοῦ κλύδωνος χαλεπώτερος, of pirates, Them.Or.23.286a: pl., χειμῶνας ἔχειν to have trouble (in cutting teeth), Hp.Dent.12.

xeimwnikos
χειμωνικόςχειμωνικός, ή, όν, for winter use, ἱμάτια POxy.1901.37 (vi A.D.). wintry, καιρός Sch.Opp.H.1.601: Comp. -ώτερος Cat. Cod.Astr. 1.144.

xeimwnoqen
χειμωνόθενχειμωνόθεν, Adv. in a storm, Arat.995.

xeimwnotupos
χειμωνοτύποςχειμωνοτύπος [ῠ], ον, buffeting stormily, λαῖλαψ A.Supp.34 (anap.).

xeir
Χειρ-Χειρ, Χειρος, ὁ, ἡ, strong-handed, Ἄρης h.Hom.8.3; βασιλεύς AP9.210.4.

xeirafesia
χειραφεσίαχειρ-αφεσία, ἡ, = emancipatio; χειρ-αφετέω, = emancipare; and χειρ-άφετος, = emancipatus, Gloss.

xeiragra
χειράγραχειράγρ-α, ἡ, gout in the hand, Asclep. ap. Gal.13.1026. Ptol.Tetr. 153 (pl.).

xeiragrikos
χειραγρικόςχειραγρ-ικός, ή, όν, suffering from χειράγρα, cj. in Aët.2.25.

xeiragros
χείραγροςχείραγρ-ος, = foreg., Gloss.

xeiragwgew
χειραγωγέωχειρᾰγωγ-έω, lead by the hand, τινα LXXJd.16.26 cod. A, Muson.Fr.15Ap.79H., Act.Ap.9.8, Plu.Cleom.38: generally, guide, direct, φρυκτώρια ἐς ἀσφαλεῖς καταγωγὰς τὰς ναῦς χ. Hdn.4.2.8; χ. τούτῳ τὴν ἔξοδον will guide his exit, Procop.Gaz.p.158B.: metaph., χ. τὴν εὕρεσιν μνήμῃ Plu.2.48b; τὴν ψυχὴν ἐπί τι Max. Tyr.10.6; also 'lead by the nose', cajole, Posidon.36J.: abs., Luc.Tim.32, Porph. Chr.30
Pass., LXX To.11.16 cod. <*>, ὑπ᾽ αὐτῶν τῶν πραγμάτων PPetr. 3p.22 (iii B.C.), cf. D.S.13.20; ἐπί τι Hdn.7.1.2.

xeiragwghma
χειραγώγημαχειρᾰγώγ-ημα, ατος, τό, leading by the hand, Sch.E.Ph.848.

xeiragwgia
χειραγωγίαχειρᾰγωγ-ία, ἡ, = foreg., BGU1768.11 (i B.C.), Longus 4.12, Sch.E.Or.883, Suid.: metaph., πρὸς τὴν χ. τῆς κράσεως in order to induce mixture, Max.Tyr.15.4.

xeiragwgimos
χειραγώγιμοςχειρᾰγώγ-ῐμος, ον, liable to seizure, PLond.2.220 ii 21 (ii B.C.).

xeiragwgos
χειραγωγόςχειρᾰγωγ-ός, όν, leading, guiding, χ. ἀρχή Supp.Epigr.8.464 (Egypt). Subst., leader, guide, ἔχει . . χ. τὸν πλοῦτον ὁ γέρων Philem.127; cf. Act.Ap.13.11, Plu.2.794d: τοῦ βίου τυφλὴ χ. (of Τύχη), ib.98b; θεοῖς ἕπεσθαι χειραγωγοῖς ἡγούμενοι Lib.Or.61.4.

xeiramos
χειραμόςχειραμός, = χηραμός, EM810.25, perh. to be read in Lyc.181.

xeiraptazw
χειραπτάζωχειραπτ-άζω, touch with the hand, take in hand, handle, Hdt.2.90.

xeiraptew
χειραπτέωχειραπτ-έω, = foreg., Orib.Fr.19.

xeiras
χειράςχειράς, άδος, ἡ, (χείρ) chap, crack, prop. in the hands, but also in the feet, χειράδες χειρῶν, ποδῶν, chapped hands or feet, D.L.1.81; also χιράς Suid., Eust.194.40. heap of stones, etc., Hsch.

xeirayia
χειραψίαχειρ-αψία, ἡ, (ἅπτω A) violence offered, rough handling, Sammelb.6152.13 (i B.C.). hand to hand fight, close combat, χειραψίαι καὶ πεζῶν καὶ ἱππέων Anon. ap. Suid. as a term of wrestling, clasping of one's antagonist so as to throw him (cf. ἅμμα 1.5), Plu.2.234d. gentle friction, massage, Cael.Aur. TP1.4; gentle treatment, in operations, Heliod. ap. Orib.50.47.1.

xeirekmageion
χειρεκμαγεῖονχειρ-εκμᾰγεῖον, τό, = χειρόμακτρον, Sotacusap.Apollon.Mir.36, Gloss.

xeirergaths
χειρεργάτηςχειρ-εργάτης [ᾰ], ου, ὁ, one who works by hand, Tz.H.10.779.

xeirhths
χειρητήςχειρ-ητής, οῦ, ὁ, manual labourer, BGU9 iii 19 (iii A.D.).

xeiricis
χείριξιςχείρ-ιξις, λος, ἡ, = χειρισμός 1, Hp.Fract.7. administration, τοῦ ἀργυρίου IG9(1).694.66 (Corc., ii B.C.).

xeiridion
χειρίδιονχειρίδ-ιον, τό, glove for rubbing the body, Antyll. ap. Orib.6.18.5; χειριδίων v.l. for χειρίδων in Gal.6.230.

xeiridoomai
χειριδόομαιχειριδ-όομαι, Pass., to be furnished with hands, Nicostr. ap. Simp. in Cat.369.11. to be furnished with sleeves, Gloss.

xeiridwtos
χειριδωτόςχειριδ-ωτός, όν, sleeved, κιθών as worn by Asiatics, Hdt.7.61, cf.PTeb.46.34 (ii B.C.), Philostr.Im.1.28, Hdn.5.3.6; of the Gallic χιτὼν σχιστός, Str.4.4.3. having hands, Suid.

xeirikos
χειρικόςχειρ-ικός, ή, όν, manual, ἔργα POxy.1692.5 (ii A.D.).

xeirios
χείριοςχείρ-ιος, α, ον, = ὑποχείριος, in the hands, under control, E.Andr.411; mostly with a Verb, χειρίαν ἀφείς τινι having left me in the power of, captive to, another, S.Aj.495; ἐλάβετε . . Ἑλένην χειρίαν; did you get her into your power? E.Cyc.177; χ. ἁλοῦσα Id.Ion1257 (troch.).

xeiripeda
χειριπέδαχειρ-ῐπέδα, Boeot. = χειροπέδη, IG7.2420.27 (Thebes, iii B.C.).

xeiris
χειρίςχειρ-ίς, ῖδος, ἡ, a covering for the hand, glove, Od.24.230, X.Cyr.8.8.17, Clearch. 14. covering for the arm, loose sleeve, such as the Persians wore, ἐπικατήμενος χειρίδι πλέῃ (χειρὶ διπλῇ codd.) ἀργυρίου Hdt.6.72, cf. X. HG2.1.8, Cyr.8.3.14, PLips.40 iii 23 (iv A.D.); used also by the Gauls, Plu.Oth.6; by tragedians, Luc.JTr.41. = χειρίδιον, Agathin. ap. Orib.10.7.18, Gal.6.187. (On the accent v. Hdn.Gr.2.437; χειρῖδας Od.l.c.)

xeirisma
χείρισμαχείρ-ισμα, ατος, τό, part handled or operated upon, Hp. Art.11. treatment, ib.14,42.

xeirismografos
χειρισμογράφοςχειρ-ισμογράφος [ᾰ], ὁ, inventory-keeper, registrar, PLips.102i9 (iv A.D.), Stud.Pal.20.81.4 (iv A.D.).

xeirismos
χειρισμόςχειρ-ισμός, ὁ, handling, manipulation, treatment, esp. in surgery, Hp.Off.3, Paul.Aeg.6.122. management, handling, τῆς τύχης by fortune, Plb.1.4.1; τῶν πραγμάτων of business, 5.26.4; ὁ κατὰ μέρος χ. 2.35.3; ὁ χ. τῆς χάριτος exercise, 31.28.11; τῶν δογμάτων execution, 6.12.3: abs., 1.28.4; of literary or rhetorical treatment, D.S.5.1, Phld.Rh.1.371S. esp. of financial administration, Schwyzer631.11 (Milet., ii B.C.), Rev.Arch.1925(22).62 (Callatis), POxy.2125.3 (iii A.D.); department, PTeb.758.14 (ii B.C.), Wilcken Chr.432.13 (ii A.D.), 170.27 (iii A.D.). pl., administrative posts, Vett.Val.39.12. inventory, register of property, Wilcken Chr.71.11 (pl.), 91.14 (both ii A.D.). guild, corporation, τῶν κυβερνητῶν PGiss.11.11 (ii A.D.), cf. PPetr.3p.206, al. (iii B.C., abbrev.).

xeirisofos
χειρίσοφοςχειρίσοφος, f.l. for χειρόσοφος.

xeiristeon
χειριστέονχειρ-ιστέον, one must manage or conduct, τὸν πόλεμον D.S.17.16. χειριστέος, α, ον, to be operated upon, Hp.Mochl. 40.

xeiristeuw
χειριστεύωχειρ-ιστεύω, act as administrator, TAM2.539 (Arsada, Lycia).

xeirisths
χειριστήςχειρ-ιστής, οῦ, ὁ, manager, administrator, PHib.1.74 (iii B.C.), PCair.Zen.737.15 (iii B.C.), Plb.3.4.13, 98.8, al., Cat.Cod.Astr.2.193; ἀλλοτρίων Vett. Val.10.14, al.; οἱ διὰ τῶν οἰκονόμων χ., Ἑλληνικά 7.179 (Chalcis, iii B.C.).

xeiristikon
χειριστικόνχειρ-ιστικόν, τό, salary of χειριστής, PTeb. 121.49 (i B.C.). ledger, POxy.1257.10 (iii A.D.), etc. Adj. χειρ-κός, ή, όν, entered in a list, κατ᾽ ἄνδρα χ. πυρός ib.1444.4 (iii A.D.), 1526.4 (iii A.D.).

xeiristos
χείριστοςχείρ-ιστος, η, ον, irreg. Sup. of χείρων (v. χείρων B).

xeiristos
χείρωνχείρων, ὁ, ἡ, neut. χεῖρον, gen. -ονος, acc. -ονα: nom. and acc. pl. χείρονες, -ας, χείρονα, contr. in Att. Prose χείρους, χείρω; dat. χείροσι, poet. χειρόνεσσι Pi.N.8.22
(for Ep. form χερείων, poet. χειρότερος, χερειότερος, v. sub vocc.)
irreg. Comp. of κακός: (χείρων from Χερ-ψων, cf. χερείων): of persons, meaner, inferior, either in bodily strength and bravery, or in rank, opp. ἀρείων, Il.10.238, Od.20.133; σὺ μὲν ἐσθλὸς ἐγὼ δὲ σέθεν πολὺ χείρων Il.20.434; τοῦ γένετ᾽ ἐκ πατρὸς πολὺ χείρονος υἱὸς ἀμείνων 15.641, cf. Od.20.82; ἦ πολὺ χείρονες ἄνδρες ἀμύμονος ἀνδρὸς ἄκοιτιν μνῶνται 21.325; opp. κρείσσων, Pi.I.4(3).34(52); τὸν ὄλβιον τόν τε χ. E.Ba.422 (lyr.); τὰ χείρονα S.Fr.192, E.Supp.196. later in moral sense, worse than others, sts. almost like a positive, knave, opp. ἀγαθός, S.Ph.456, cf. Th.3.9, Lys.16.3; οἱ πένητες καὶ οἱ δημόται καὶ οἱ χ. X.Ath.1.4, cf. 3.10; οἱ χ., opp. οἱ ἀγαθοί, Pl.R.460c, etc. χ. βίος, opp. ἀμείνων, ib.618d; γνώμη X.Cyr.8.8.7. worse in quality, inferior, of horses, Il.23.572: inferior, less skilful, ἰητροί Hp.Acut.6; ζωγράφοι, δημιουργοί, etc., Pl.Cra.429a, R.421e, etc.: χ. εἰς σοφίαν, εἰς τὴν ἀρετήν, Id.Tht.162c, R.335b; πρὸς ἀλήθειαν Luc. JTr.48; c. acc., χ. τὰ πολεμικά X.Cyr.8.8.20; χ. τὴν ψυχήν, τὴν διάνοιαν, Aeschin.3.46. Isoc.11.43; τὰ ἄλλα μηδὲν χ. Id.4.105; c. inf., χ. ἡμῶν ταῦτα ποιεῖν X.Cyr.2.1.16; οὐδὲν χείρους ἔσεσθε . . ἀκηκοότες you will be none the worse for having heard . . , D.24.139; less kind, μὴ χ. περὶ ἡμᾶς αὐτοὺς εἶναι . . τῶν ὑπαρχόντων Id.2.2. of things, inferior in quality, ἄεθλον Il.23.413; ὑποδήματα X.Oec. 13.10; ὄνομα Pl.Cra.429b. worse, harder, more severe, νόσος E.Andr.220; μοῖρα Pl.Phdr.248e; τιμωρία Ep.Hebr.10.29. neut., as a Subst., τὸ χ. inferiority, Polem.Call.27; but mostly in phrases with Preps., ἐπὶ τὸ χ. τρέπεσθαι, κλῖναι, fall off, get worse, X.Cyr.8.8.2, Mem.3.5.13; ἐπὶ τὸ χ. μεταβάλλει ἑαυτόν Pl.R. 381b; ἀλλοιοῦσθαι ἐπὶ τὸ χ., opp. ἐπὶ τὸ βέλτιον, Thphr.CP6.3.3; also πάντα ὑποπτεύοντες ἐπὶ τὸ χ. putting the worst construction on . . D.H.6.85; λαμβάνειν τι ἐπὶ τὸ χ. J.AJ16.7.4; also πρὸς τὸ χ. μεταβάλλειν D.S.20.57; κατὰ τὸ χ. Pl.Lg.720e; in the lower sense, opp. κατὰ τὸ κρεῖττον, Dam.Pr.7: less freq. in pl., ἐπὶ τὰ χείρω ἰέναι X. Mem.3.9.9; τὰ χ. προαιρεῖσθαι Isoc.8.110. as a predicate, ἀλλὰ σοὶ αὐτῷ χ. (sc. ἐστί or ἔσται) Od.15.515, cf. X.An.7.6.4; with a neg., οὐ χ. [ἐστι] c. inf., we may as well, Pl.Phd.105a, Arist. EN1127a14; simply οὐ χεῖρον, in an answer, it is as well, Ar.Eq. 37; λάβ᾽, ὦγάθ᾽: οὐδὲν χ. Clearch.Com.4. as Adv., worse, χ. βουλεύσασθαι Th.3.46, cf. 6.89; χ. πρᾶξαι Id.7.67; βιῶναι, ζῆν, Pl. R.344e, 519d. in inferior degree, less, ἀγαπᾶν Id.Lg.928a; φυλακὰς χ. φυλαττομένας X.HG6.2.17, etc. Sup. χείριστος, η, ον, worst, Pl.Plt.303a, etc.; ὁ χ., opp. ὁ βέλτιστος, Lys.1.2; esp. οἱ χ. men of lowest degrce, X.Mem.1.2.32. Adv. χείριστα Arist.PA687a24, Metaph.1083b2 (dub. 1.); also -τως LXX 2 Ma.7.39.

xeirizw
χειρίζωχειρ-ίζω, Dor. fut. χειριξοῦντι Rev.Arch.1925(22).62 (Callatis), part. χειριξοῦντας IG9(1).694.44 (Corc., ii B.C.): pf. κεχείρικα PTeb. 76.3 (ii B.C.)
handle, manipulate, of a surgeon, Sor.Vit.Hippocr. 12
Pass., Hp.Off.3, al., Sor.Fasc.7. manage, administer, esp. of public funds, Plb.1.20.4, 1.75.1, al.; πρόσοδον PTeb.l.c.; χρήματα Tab.Defix.96.17 (iii B.C.); ἀργύριον IG l.c.; τὴν ζυτηράν Wilcken Chr.272.11 (ii A.D.). generally, handle, λόγους S.E.M.7.443; control, manage, ὀργὰς καὶ πάθη Phld.Rh.2.263S. Med., nominate, appoint, POxy.59.14 (iii A.D.)
Pass., ib.1029.5 (ii A.D.): metaph., γενέσει χειρισθεὶς ἀπέθανες as appointed by your nativity, Supp.Epigr.7.904 (Gerasa).

xeirlaw
χειρλάωχειρ-λάω, have chaps in the hand, Poll.2.152.

xeiroalusis
χειροάλυσιςχειρο-άλῠσις [ᾰ], εως, ἡ, = χειράλυσις, Gloss.

xeiroanac
χειροάναξχειρο-άναξ, etym. of χειρῶναξ, EM811.8.

xeiroballistra
χειροβαλλίστραχειρο-βαλλίστρα, ἡ, hand-sling, = Lat. falarica, Gloss.; title of work wrongly ascribed to Hero.

xeirobanausos
χειροβάναυσοςχειρο-βάναυσος [βᾰ], ον, = βάναυσος, Poll.7.7.

xeirobarhs
χειροβαρήςχειρο-βᾰρής, ές, heauy in the hand, Philetaer.10 (lyr.).

xeirobios
χειρόβιοςχειρό-βῐος, ον, living by handiwork, PEnteux. 82.7 (iii B.C.), Suid.

xeiroblhma
χειρόβλημαχειρό-βλημα, ατος, τό, and χειρό-βλητον, τό, glossed by δράγματα, Hsch.

xeiroblimaomai
χειροβλιμάομαιχειρο-βλῑμάομαι, = ψηλαφάω, Luc.Pseudol.24 (-βλημ- cod.).

xeirobolew
χειροβολέωχειρο-βολέω, throw the arms about, Id.Lex.5.

xeirobolon
χειρόβολονχειρό-βολον, τό, handful, bundle, Tz.ad Lyc.34 (χερο- cod.).

xeiroboskos
χειροβοσκόςχειρο-βοσκός, όν, supporting oneself by manual work, Poll.7.7, Hsch.

xeirobrws
χειροβρώςχειρο-βρώς, ῶτος, ὁ, ἡ, gnawing the arms, δεσμός Stesich.4.

xeirodaiktos
χειροδάϊκτοςχειρο-δάϊκτος [ᾰ], ον, slain by hand, σφάγια S.Aj.219 (anap.).

xeirodeiktos
χειρόδεικτοςχειρό-δεικτος, ον, manifest, Id.OT901 (lyr.).

xeirodesmos
χειρόδεσμοςχειρό-δεσμος, ὁ, handcuff, manacle, Gloss.

xeirodikaios
χειροδίκαιοςχειρο-δίκαιος [ῐ], ον, = sq., Suid.

xeirodikhs
χειροδίκηςχειρο-δίκης [ῐ], ον, ὁ, one who asserts his right by hand, uses the right of might, Hes. Op.[189].

xeirodosion
χειροδόσιονχειρο-δόσιον, τό, wages, hire, Gloss.

xeirodotew
χειροδοτέωχειρο-δοτέω, give with the hand, χειροδοτεῖ τρόπον ἀλείπτου καὶ πρὸς τὰ γυμνάσια καλεῖ Ph.1.640 codd. (χειροδετεῖ binds his hands with the cestus, cj. Wyttenbach; συγκροτεῖ cj. Mangey).

xeirodotos
χειρόδοτοςχειρό-δοτος, ον, given by hand, χ. δάνεισμα money lent without written acknowledgement, Poll. 2.152. χ. παράφερνα movable goods, Arch.Pap.4.130 ii 30. furnished with hands, Porph. in Cat.123.11.

xeirodrakwn
χειροδράκωνχειρο-δράκων [ᾰ], οντος, ὁ, ἡ, with serpent hands or arms, E.El.1345 (anap.).

xeirodropos
χειροδρόποςχειρο-δρόπος, ον, plucking with the hands, Nic.Th.752.

xeiroerkths
χειροέρκτηςχειρο-έρκτης: χειρουργός, Hsch.

xeirogastwr
χειρογάστωρχειρο-γάστωρ, ορος, ὁ, ἡ, one who fills his belly with his hands, i.e. lives by handiwork, Hecat.367 J.: Χειρογάστορες, name of play by Nicopho.

xeirogonia
χειρογονίαχειρο-γονία, ἡ, Hand-production, a name of Persephone, Hsch. (fort. -γένεια).

xeirografew
χειρογραφεωχειρογρᾰφ-εω, report in writing, PTeb.72.465 (ii B.C.). give a guarantee by note of hand, περί τινος ib.48.5 (ii B.C.): c. inf. fut., ib.66.59 (ii B.C.): but, esp. χ. τὸν βασιλικὸν ὅρκον subscribe to the royal oath, make an attested declaration, PRev. Laws 27.5, al. (iii B.C.), etc.

xeirografia
χειρογραφίαχειρογρᾰφ-ία, ἡ, report in writing, PTeb.64(a).54 (ii B.C.). declaration attested by oath, written testimony, χ. ὅρκου βασιλικοῦ ib.27.32 (ii B.C.); κατὰ νόμους χειρογραφίας PRev.Laws 37.13 (iii B.C.); παραβεβηκότος τὰ τῆς χ. PAmh.2.35.31 (ii B. C.).

xeirografon
χειρόγραφοςχειρόγρᾰφ-ος, ον, written with the hand, holograph, manuscript, σύμβολον, ἀσφάλ<ε>ια, PFay.303 (ii A.D.), PGrenf.2.75.13 (iv A.D.): hence χειρόγρᾰφον, τό, manuscript note, IG22.1013.52, Plb.30.8.4, LXX To.5.3, D.H.5.8, Artem.3.40; τὸ καθ᾽ ἡμῶν χ. Ep.Col.2.14. note of hand, bond, PRein.7.22 (ii B.C.), Plu.2.829a, etc.; also χειρόγρᾰφος, ὁ, CIG4629 (Syria). parox., χειρογράφος [ᾰ], ὁ, clerk, amanuensis, PTeb.209 (i B.C.).

xeirohqeia
χειροήθειαχειρο-ήθεια, ἡ, domestication, Arist.Phgn.809a33, Gp.16.1.11.

xeirohqhs
χειροήθηςχειρο-ήθης, ες, accustomed to the hand, manageable, commonly of animals, tame, κροκόδειλος Hdt.2.69; θεός τις χ., as Cambyses sneeringly calls Apis, Id.3.28; χ.πῶλος X.Eq.2.3; λέων D.S.1.48, etc.: c. dat., used to, ἐγχέλεις ἀνθρώποις χ. Plu.2.976a; [θηρία] χ. γιγνόμενα τοῖς πόνοις, i.e. by training, ib.2f. of persons, civilized, Str.11.2.4; amenable, c. dat., μοι χ. ἦν καὶ ἐτιθασʽσʼεύετο (fort. ἐτετιθάσευτο) had become submissive to me, of a person, X. Oec.7.10; τιθασεύουσι χειροήθεις ἑαυτοῖς ποιοῦντες D.3.31; τῷ δήμῳ Plu.Per.15; τοῖς [ἐν φιλοσοφίᾳ λεγομένοις] παρέχουσιν ἑαυτοὺς χ. Id.2.14e; χ. ὕβρει used to it, Luc.Merc.Cond.35: Comp., ἡδονῇ -έστερος Jul.Caes.318a. of things, manageable, tolerable, τῇ διανοία χ. διὰ τῆς ὄψεως Plu.Mar.16; τὰ ὅπλα τοῖς σώμασιν ἐγίνετο χ. Id.Phil.9, cf. 2.47b; αὑτῷ χ. καταστησάτω τὸ παθηματικὸν τῆς ψυχῆς μόριον Jul. Or.6.199c.

xeirokmhtos
χειρόκμητοςχειρό-κμητος, ον, wrought by hand, παραδείγματα Ti.Locr.94e, cf. Arist.Cael.287b16, Mete.381a30; οἰκήματα Str.2.5.10; χ. ὕδατα, = φρεατιαῖα, of artificial reservoirs, Arist.Mete. 353b25; χ. θεός Heraclit.Ep.4.2; neut. pl. as title of work by [Democr.], Fr.300 (variously corrupted).

xeirokopew
χειροκοπέωχειρο-κοπέω, cut off the hand of, τινας D.S.25.3, cf.33.14, App.Hisp.68
Pass., have one's hand or hands cut off, Str.15.1.54, Plu.2.305c.

xeirokopos
χειροκόποςχειρο-κόπος, ον, cutting off the hands, Macr.Exc.p.601 K.

xeirokrasia
χειροκρασίαχειρο-κρᾰσία, ἡ, = χειροκρατία, Phld.Ir. p.32 W., D.H.6.65, 8.72, D.S.36.6, Plu.2.332c.

xeirokratew
χειροκρατέωχειρο-κρᾰτέω, grasp by the hand (or violently), PMag.Berol.1.82.

xeirokrathsia
χειροκρατησίαχειρο-κρᾰτησία, ἡ, seizure by violence, Nech. ap. Heph.Astr.1.21, Cat.Cod.Astr.7.135 (both pl.).

xeirokratia
χειροκρατίαχειρο-κρᾰτία, ἡ, right of might, government by force, Plb.6.9.7, D.S.36.11, App.BC1.17.

xeirokratikos
χειροκρατικόςχειρο-κρᾰτικός, ή, όν, using the right of might, ὁ θηριώδης [τρόπος τῆς πολιτείας] καὶ χ. Plb.6.10.4.

xeirokriths
χειροκρίτηςχειρο-κρίτης [ῐ], ου, ὁ, counter of votes, teller, BCH58.319 (Mylasa), Wiener Sitzb. 132(2).12 (ibid.), Inscr.Magn.110a1.

xeiroktupos
χειρόκτυποςχειρό-κτῠπος, ον, stricken by the hand; v. χοροιτύπος 1.

xeirolabh
χειρολάβηχειρο-λάβη [ᾰ], ἡ, handle, Ph.Bel.76.23, Inscr.Delos1441 Aii53 (ii B.C.).

xeirolabis
χειρολαβίςχειρο-λᾰβίς, ίδος, ἡ, = foreg., Hero Spir. 1.5: esp. plough-handle, Poll.1.252.

xeirologew
χειρολογέωχειρο-λογέω, gather by hand, Gp.10.21.6 (Pass.).

xeiroluxnia
χειρολυχνίαχειρο-λυχνία, ἡ, lantern, PGrenf.2.111.25 (v/vi A.D.).

xeiromaktron
χειρόμακτρονχειρό-μακτρον, τό, cloth for wiping the hands, towel, napkin, Hdt.4.64, Ar.Fr.502, X.Cyr.1.3.5, PCair.Zen. 87.8, al. (iii B.C.): the Scythians used scalps as χειρόμακτρα, Hdt.l.c.: hence Σκυθιστὶ χ. ἐκκεκαρμένος S.Fr.473. head-cloth, used by women, Sapph.44, Hecat.358 J., and perhaps so in Hdt.2.122, χ. χρύσεον, [Written χειρώμακτρον PRev.Laws 94.4 (iii B.C.), PEnteux.38.3,9 (iii B.C.), but χειρόμακτρον PCair.Zen. Il.cc. (iii B.C.):

xeiromantis
χειρόμαντιςχειρό-μαντις, εως, ὁ, diviner by palmistry, fortune-teller, Poll.2.152.

xeiromappion
χειρομάππιονχειρο-μάππιον, τό (cf. Lat. mappa), towel, Sammelb.7033.43 (v A.D.).

xeiromaxa
χειρομάχαχειρο-μάχα [μᾰ], ἡ (sc. ἑταιρεία), the working-class faction at Miletus, opp. ἡ πλουτίς, Plu.2.298c, cf. Eust.1425.64.

xeiromaxew
χειρομαχέωχειρο-μᾰχέω, fight with the hands, sens. obsc., AP12.22 (Scyth.).

xeiromaxia
χειρομαχίαχειρο-μᾰχία, ἡ, manual labour, Eust.1716.3.

xeiromhrion
χειρομήριονχειρο-μήριον, τό, gloss on ῥυκάνη, Hsch.

xeiromulh
χειρομύληχειρο-μύλη [ῠ], ἡ, hand-mill, X.Cyr.6.2.31.

xeiromulion
χειρομύλιονχειρο-μύλιον [ῠ], τό, Dim. of foreg., Dsc.5.88, PMag.Par.1.3089.

xeiromulon
χειρόμυλονχειρό-μῠλον, τό, = χειρομύλη, Cass.Fel.40, Gloss.; also χειρό-μῠλος, ὁ, ib., Edict.Diocl.15.55.

xeironibon
χειρόνιβονχειρό-νῐβον, τό, = sq., Epich.79 (pl.).

xeironiptron
χειρόνιπτρονχειρό-νιπτρον, τό, basin for washing the hands, Eup.118.1, prob. in IG22.1416.7. water for washing the hands, Poll.2.150, EM810.50. hand-washing, Dsc.1.7.

xeironomew
χειρονομέωχειρονομ-έω, gesticulate with the hands, X.Smp.2.19, D.C.36.30, τοῖσι σκέλεσι ἐχειρονόμησε, of one standing on his head, Hdt.6.129; χειρονομοῦντα volanticultello, flourishing the knife, of an expert carver, Juv.5.121. practise shadow-boxing, Thrasym.Fr.4, Pl.Lg. 830c, Plu.2.747b.

xeironomhseiw
χειρονομησείωχειρονομ-ησείω, Desiderat., wish to gesticulate, Cratin. 453.

xeironomia
χειρονομίαχειρονομ-ία, ἡ, shadow-boxing, Hp.Vict.2.64, Antyll. ap. Orib.6.30.1, Gal.6.324(pl.), etc. pantomimic movement, gesticulation, Ath. 14.631c, Plu.2.997c, Luc.Salt.78, Plot.5.9.11. ἐν χειρονομίαις, = ἐν χειρῶν νόμῳ (v. χείρ 11.6d), LXX 3 Ma.1.5 (v.l. ἐν χειρῶν νομαῖς).

xeironomos
χειρόνομοςχειρόνομ-ος (parox.), ὁ, one who moves the hands in pantomimic gestures, posture-master, Hsch.

xeironws
χειρόνωςχειρόνως, Adv. of χείρων, worse, for the worse, J.AJ17.9.5, Procop. Arc.6, Pall. in Hp.Fract.12.281 C., Suid. s.v. Ἄβελ.

xeiropedh
χειροπέδηχειρο-πέδη, ἡ, handcuff, IG22.1424a274, PCair.Zen.782(a).13 (iii B.C.), LXXPs.149(150).8, Si.21.19, al., D.S.20.13, Poll.2.152, etc.

xeiropedon
χειρόπεδονχειρό-πεδον, τό, = foreg., Gloss.

xeiroplhqhs
χειροπληθήςχειρο-πληθής, ές, filling the hand, as large as can be held in the hand, λίθοι X.An.3.3.17; κορύνη Theoc. 25.63; ἀγκάλισμα Luc.Am.14; χ. μέγεθος handful, Thphr.HP4.2.7; so χ. δέσμη Dsc.1.8, etc.; neut., ἀλφίτων χειροπληθές Gp.14.17.2. Adv. -θῶς by handfuls, Sch.Luc.Tim.20.

xeiroplhqiaios
χειροπληθιαῖοςχειρο-πληθιαῖος, a, ον, = foreg., Thphr.HP9.4.10, D.S.3.23,28.

xeiropodhs
χειροπόδηςχειρο-πόδης, ου, ὁ, with chapped feet, Alc.37 B.

xeiropoieomai
χειροποιέομαιχειρο-ποιέομαι, Med., perpetrate with one's own hand, αὐτὴ πρὸς αὑτῆς χειροποιεῖται τάδε S.Tr.891.

xeiropoihtos
χειροποίητοςχειρο-ποίητος, ον, made by hand, artificial, opp. αὐτοφυής (natural), σκῆπτρον Hdt. 1.195; λίμνη 2.149; ἔργον Pl.Criti.118c; ὁδός X.An.4.3.5; τείχη J.BJ4.10.5; γήλοφος, τέλμα Jul.Or.2.63b, 65c: freq. in LXX of idols, Is.2.18, al.; φλὸξ χ. a fire intentionally kindled, opp. ἀπὸ ταὐτομάτου, Th.2.77; so λιμός, opp. αὐτόματος, Procop.Arc.26; ἀνάγκη, τέχνη, Id.Goth.4.26,22. Adv. χειρό-τως Plb.10.10.12: χ.ὠχύρωτο, opp. φύσει, J.BJ7.8.3.

xeiroponia
χειροπόνιαχειρο-πόνια (sc. ἱερά), τά, holiday of workmen and artisans, Hsch (-πονία cod.).

xeiropoun
χειρόπουνχειρό-πουν, τό, gen. -ποδος, = χειροπόδης, Poll.2.152.

xeiropous
χειρόπουςχειρό-πους, ὁ, ἡ,

xeiroqesia
χειροθεσίαχειρο-θεσία, ἡ, application by hand, of an instrument, Artemo Hist. ap. Ath.14.637c.

xeirosidhrion
χειροσιδήριονχειρο-σῐδήριον, τό, grapnel, grapplinghook, ibid. (v.l.).

xeiroskopia
χειροσκοπίαχειρο-σκοπία, ἡ, vote by show of hands, Revue de l'histoire des religions 63.331 (Tyre).

xeiroskopikos
χειροσκοπικόςχειρο-σκοπικός, ή, όν, based on palmistry, οἰώνισμα Suid. s.v. Ἕλενος.

xeiroskopos
χειροσκόποςχειρο-σκόπος, ὁ, inspecting the hand, = χειρόμαντις, Artem.2.69. counter of hands, i.e. teller of votes, IG9(1).109.8 (Elatea), Bull. Soc. royale des lettres de Lund 1928/9 iv 43 (Cardamyle, i A.D.), Tim.Lex., Suid.

xeirosofos
χειρόσοφοςχειρό-σοφος, ον, skilled with the hands, esp. gesticulating well, Luc.Rh.Pr.17, Lex. 14, Lesbon. ap. eund.Salt.69
χειρίσοφος is a f.l.

xeirostrofion
χειροστρόφιονχειρο-στρόφιον, τό, instrument of torture for twisting the hands or arms, Hdn.Epim. 150.

xeirotenwn
χειροτένωνχειρο-τένων, οντος, ὁ, ἡ, with outstretched arms, of the crab, f.l. for χειλο- Batr.297.

xeiroteros
χειρότεροςχειρότερος, η, ον, Ep. for χείρων, Il.15.513, 20.436, Hes.Op.127, Parm.8.24, etc.

xeirotexnew
χειροτεχνέωχειροτεχν-έω, to be a χειροτέχνης, Hp.Ep.17, Poll.7.6.

xeirotexnhma
χειροτέχνημαχειροτέχν-ημα, ατος, τό, work of art, Babr.30.4 (cj.), Poll.7.7, Lib.Or.11.254.

xeirotexnhs
χειροτέχνηςχειροτέχν-ης, ου, ὁ, handicraftsman, artisan, Hdt.2.167, Ar.Pl.533 (anap.), 617 anap.), Th.6.72, Pl.R.597a, PBremen48.27 (ii A.D.), etc.; opp. ἀρχιτέκτων, Arist.Metaph.981a31; of slaves who brought in income to their owner, X.Mem.3.11.4; φαύλους καὶ χ. Pl.R.405a; opp. φιλόσοφοι, X.Vect.5.4;opp. πολιτικοί, Plb.10.17.6; τίς ὁ χ. ἰατορίας . .; who is the expert in surgery . .? S.Tr.1000 (anap.), cf. Hp.VM7; πολέμον χ. Plu.Comp.Lyc.Num.2.

xeirotexnia
χειροτεχνίαχειροτεχν-ία, ἡ, handicraft, βαναυσία καὶ χ. Pl.R. 590c: pl., γεωργιῶν ἀπέχεσθαι . . καὶ χ. ib.547d; αἱ περὶ χειροτεχνίας ἐπιστῆμαι Id.Plt.304b.

xeirotexnikos
χειροτεχνικόςχειροτεχν-ικός, ή, όν, skilful, Ar.V.1276 (Sup.). handicraftsmen or artisans, συμβόλαια Pl.R.425d: ἡ

xeirotexnion
χειροτέχνιονχειροτέχν-ιον, τό, tax on handicraft, SIG481 B3, BCH59.9 (both lph., iii B.C.).

xeirotexniths
χειροτεχνίτηςχειροτεχν-ίτης [ῑ], ου, ὁ, = χειροτέχνης, Sch.rec.A.Pr.893. χειρό-τμημα, ατος, τό, in pl., f.l. for χειρόκμητα in Zos.Alch.pp.209,239B.

xeirotexnkh
χειροτεχνκήχειροτεχν-κή (sc. τέχνη), = χειροτεχνία, Id.Plt.259c: pl., Id.Phlb.55d. Adv. -κῶς Il.2.148.

xeirotexntmhtos
χειροτέχντμητοςχειροτέχν-τμητος, ον, cut by hand, πόντος Ph.1.674 (sed leg. -κμητος); v.l. in Str.1.3.18.

xeirotonew
χειροτονέωχειροτον-έω, stretch out the hand, for the purpose of giving one's vote in the assembly, περὶ τῶν ἀνδρῶν Plu.Phoc.34; μὴ χ. vote against the motion, Luc.Deor.Conc.9
but mostly, c. acc. pers., elect, prop. by show of hands, Ar.Ach.598, Av.1571, etc.; εἰς τὴν ἀγορὰν χ. τοὺς ταξιάρχους . ., οὐκ ἐπὶ τὸν πόλεμον D.4.26; c. dupl. acc., στρατηγὸν χ. τινά X.HG6.2.11, cf. Isoc.8.50
Pass., to be elected, Ar.Ach.607; ἐπὶ τοῦτ᾽ ἐχειροτονήθησαν, ἵνα . . Lys.28.14; χ. ἔκ τινων Pl.Lg.763e; χ. ἐπὶ τῆς διοικήσεως Decr. ap. D.18.115: c. acc. cogn., χ. τὴν ἀρχὴν τὴν ἐπὶ τῷ θεωρικῷ Aeschin.3.24, cf. Ar.Ec. 517 (anap.); χειροτονηθεὶς ἢ λαχών Pl.Plt.300a, cf. Aeschin.1.106. later, generally, appoint, Ph.2.112; of the Jewish High Priest, J.AJ13.2.2; τὸν ὑπὸ τοῦ θεοῦ κεχειροτονημένον βασιλέα ib.6.13.9, cf. 7.9.3; appoint to an office in the Church, πρεσβυτέρους Act.Ap.14.23, cf. 2 Ep.Cor.8.19 (Pass.). c. acc. rei, vote for a thing, Ar.Ec.297 (lyr.), 797, lsoc.7.84; γνώμας D.18.248: c. inf., ὁ δῆμος ἐχειροτόνησεν ἐξεῖναι . . πέμπειν voted to send, Aeschin. 2.13, cf. IG12.57.29, 63.4
Pass., κεχειροτόνηται ὕβρις τὸ πρᾶγυ᾽ εἶναι it is voted, ruled to be . ., D.21.216. span with the hand, τὸ αἰδοῖον Artem.1.78 (ap.Suid.; χειροκοπεῖν codd.).

xeirotonhteon
χειροτονητέονχειροτον-ητέον, one must vote, Ar.Ec.266. one must appoint, τινὰ ἐπιμελητήν Ph.2.57.

xeirotonhths
χειροτονητήςχειροτον-ητής, οῦ, ὁ, = Lat. creator, Gloss.

xeirotonhtos
χειροτονητόςχειροτον-ητός, ή, όν, elected by show of hands, Aeschin.3.25, Arist.Ath.54.3; ἀρχὴ χ. an elective magistracy, opp. κληρωτή, Aeschin.1.19,113,3.14, Arist.Rh. Al.1424a14.

xeirotonia
χειροτονίαχειροτον-ία, ἡ, extension of the hand, LXXIs.58.9. voting by show of hands, Th.3.49; χειροτονίαν μνηστεύειν to court or seek election, Isoc.8.15; χ. τοῦ δήμον election by the people, Din.1.114, S.Pelekides 76 (Thessalonica). generally, election, appointment, Ph.2.93, etc. a vote, in pl., Pl.Lg.659b, Aeschin. 3.3; collectively, votes, οἷς ἂν ἡ πλείστη χ. γίγνηται Pl.Lg.755d, cf. 756b.

xeirotonos
χειρότονοςχειρότον-ος, ον, stretching out the hands, χ. λιταί offered with outstretched hands, A.Th.172 (lyr.).

xeirotribew
χειροτριβέωχειρο-τρῐβέω, rub with the hands, rub, Heliod. ap. Orib.49.3.9, Hippiatr.10, Sch.D.3.31
χειρο-τρίβω (sens. obsc.) is f.l. in EM 100.15.

xeirotribia
χειροτριβίαχειρο-τρῐβία, Ion. -ιη, ἡ, surgical or medical treatment, χειροτριβίης ἀτρεμαιότης Hp.Praec.13. rubbing, handling, Hippiatr. 33.

xeirotuphs
χειροτυπήςχειρο-τῠπής, ές, struck by the hands, κροτάλων χειροτυπὴς πάταγος AP5.174 (Mel.).

xeirourgew
χειρουργέωχειρουργ-έω, do with the hand, execute, διακονήσασα καὶ χειρουργήσασα Antipho 1.20; esp. of acts of violence, νεανίσκοι, οἷς ἐχρῶντο εἴ τί που δέοι χειρουργεῖν Th.8.69, cf. Aeschin.2.117. make by hand, build, οἰκοδομίαν Ael.NA3.24
Pass., πολλὰ γυμνάσια ἐκεχειρούργητο Pl.Criti.117c. use as material, work in, ἐλέφαντα cj. in Ael.NA17.32. practise an art, esp. of music, ᾄδοντές τε καὶ χειρουργοῦντες Arist.Pol.1340b20, cf. 1342a3, Iamb.Comm.Math.26; produce by art, of hatching eggs by artificial means, D.S.1.74
Pass., to be highly cultivated, of vines, ὑπὸ τῆς ἀνθρωπίνης ἐμπειρίας Id.3.62; to be dressed, of meats, Megasth.28. of surgeons, operate, Hp.Flat.1, Plu.2.71a, Gal.2.228: c. acc., operate upon, Sor. 1.4, Artem.4.2
Pass., ὁ χειρουργηθεὶς ἄνθρωπος Gal.10.943. sens. obsc., D.L.6.46.

xeirourghma
χειρούργημαχειρούργ-ημα, ατος, τό, handiwork, a word used by Gorgias, Pl.Grg.450b, ubi v. Sch. manufactured article, D.H.Pomp.1.7 χειρουργ-ητέον, one must perform an operation, Antyll. ap.Orib.4.4.7.

xeirourghteos
χειρουργητέοςχειρουργ-ητέος, α, ον, to be operated on, Paul.Aeg.6.21.

xeirourgia
χειρουργίαχειρουργ-ία, Ion. -ιη, ἡ, working by hand, practice of a handicraft or art, skill herein, Ar.Lys.673, etc.; opp. γνώμη and γνῶσις (theory), Hp. Morb.1.6, Pl.Plt.259 e; opp. ξύνεσις, Id.Amat.135b. ahandicraft or art, Id.Plt.258d, 277c; τῶν ζωγράφων . . ἡ καλὴ χ. Anaxandr. 33.1: pl., περὶ τέχνας ἢ χειρουργίας τινάς Pl.Smp.203a, cf. Grg. 450b. esp. the art or practice of surgery, opp. the administration of medicine, χειρουργίῃ χρῆσθαι perform an operation, Hp.Prog. [23]; χειρουργίην ἐν γραφῇ διηγεῖσθαι the mode of operation, Id.Art. 33, cf. D.S.5.74, Ph.1.253, Dsc.5.15, Ruf. ap. Orib.8.24.7, Sor.1.12, etc.

xeirourgikos
χειρουργικόςχειρουργ-ικός, ή, όν, of technical dexterity, ἡ χ. ἐπιστήμη Arist.Pol. 1341b1; τὰ μὴ χ. (sc. τῶν τεχνῶν) Phld.Po.5.2; χ. μέρος τῆς μουσικῆς the practical part of music, i.e. execution, Plu.2.1135d. of or for surgery, ἡ -κή (sc. τέχνη) surgery, D.L.3.85. Adv. -κῶς Poll.2.148. worked by hand, τόξα Hero Bel.75.5.

xeirourgos
χειρουργόςχειρουργ-ός, όν, working or doing by hand, Plu.2.564e: practising a handicraft or art, περὶ γραφικήν Ael.NA17.9; οἱ χ. artificers, artists, Id.VH14.47, etc.; also χ. τέχναι Lib.Or.25.36. χειρουργός, ὁ, surgeon, Plu.2.486c, Ptol.Tetr.180, Gal.10.455, Artem.4.2, AP11.280 (Pall.).

xeirow
χειρόωχειρό-ω- might be due to 'contamination' with the root of ὀμόργ-νυμι.]

xeirow
χειρόωχειρ-όω, (χείρων) worst, master, subdue, τινὰπρὸς βίαν χειροῦν Ar.V. 443 (troch.); χ. τὸν ἐλέφαντα Ael.NA17.32 (s. v.l.). mostly in Med., fut. -ώσομαι S.Ph.92, Th.1.122, etc.: aor. ἐχειρωσάμην Hdt.1.211, Th.3.11, etc.: pf. κεχείρωμαι Luc.Salt.79, D.C.50.24 (Pass., v. III)
both of countries or nations, and of single persons, conquer, overpower, subdue, ὡς ἐχειρώσαντο τοὺς ἐναντίους Hdt. l.c., cf. 2.70, al., E.IT330,359, HF570; τόξοις χειροῦσθαι A.Ch. 694; οὐ γὰρ ἡμᾶς . . πρὸς βίαν χειρώσεται S.l.c.; βίᾳ χ. τοὺς ἐναντίους X.Ages.1.20; χ. τινὰ σφίσι Th.4.28: sts. with collat. notion of killing, X.Cyr.7.5.30, Isoc.10.25; also, of taking prisoner, E.Tr. 861, X.HG2.4.26; τήνδ᾽ ἐχειρούμην ἄγραν became master of this booty, S.OC950. without any sense of violence, χ. τινὰ λόγοις Pl.Sph.219c, cf. X.Mem.3.7.8; χ. θρέμματα tame them, Pl. Sph.222a; ἡ ὄρχησις κεχείρωται τοὺς ἀνθρώπους Luc.l.c.; δι᾽ ἡδονῆς Plu.2.139a; διὰ τῆς κολακείας Ael.VH14.48, etc. Pass., to be mastered, conquered, subdued, πρὸς βίαν χειρούμενον Τυφῶνα A.Pr.355, cf. S.Tr.279, E.El.1168: fut. χειρωθήσομαι D.11.5: aor. ἐχειρώθην Hdt.3.120,145, al.; χειρωθεὶς βίᾳ S.OC903, cf. Tr.1057; χειρωθῆναι σφίσιν Th.8.71: pf. κεχείρωμαι Id.5.96; κεχειρωμένας ἄγεσθαι to be led captive, A.Th.326 (lyr.); αἰχμαλώτους κεχ. Pl.Lg. 919a.

xeiroxrhstoi
χειρόχρηστοιχειρό-χρηστοι λόγοι handbooks, manuals, Iamb.VP29.161 (s.v.l.).

xeiroxwlos
χειρόχωλοςχειρό-χωλος, ον, maimed in the hand, Hippon.139.

xeirwma
χείρωμαχείρ-ωμα, ατος, τό, that which is subdued, a conquest, δούλης θανούσης, εὐμαροῦς χειρώματος A.Ag.1326. deed of violence, ἄφαντος ἔρρει θανασίμῳ χ. S.OT560. a work wrought by the hand, τυμβοχόα χ., of earth thrown up (v. τυμβοχόος), A.Th. 1027.

xeirwn
ΧείρωνΧείρων, ωνος, ὁ, Aeol. Χέρρων Alc.Supp.8.9, Dor. and Thess. Χιρων [ῑ] IG12(3).360 (Thera), Supp.Epigr.1.248.6 (Thessaly, iv B.C.)
Cheiron, one of the Centaurs, δικαιότατος Κενταίρων Il.11.832; son of Cronus and Philyra, Hes. Th.1001, etc.: teacher of Achilles, Il. l. c., 16.143, 19.390; of Asclepius and Jason, Pi.N.3.53; worshipped as the father of the Art of Medicine, Plu.2.647a: Χείρωνος ὑποθῆκαι, title of a poem ascribed to Hes., Quint.Inst.1.1.15, Sch. Pi.P.6.16. Χείρωνος ῥίζα, = πάνακες τὸ Χειρώνειον (v. Χειρώνειος 11, Nic.Th.500.

xeirwnac
χείρωναξχείρων-αξ (properisp.), ακτος, ὁ, one who is master of his hands (ἄναξ τῶν χειρῶν), i.e. handicraftsman, Hdt.1.93, 2.141, Hp.Acut.8, Art.53, D.H.6.51, Plu.2.802a, etc. as Adj., πᾶς ὁ χ. λεώς S.Fr.844. generally, one who handles, deals in a thing, τῶνδε χειρώνακτες . . λόγων, i.e. soothsayers, E.Fr.795.3.

xeirwnacia
χειρωναξίαχειρων-αξία, Ion. -ιη, ἡ, handiwork, handicraft, Hdt.2.167 (pl.), A.Pr.45, Ch.761 (pl.), D.Chr.12.82. = sq., PGrenf.2.60.4 (ii A.D.).

xeirwnacion
χειρωνάξιονχειρων-άξιον, τό, a tax paid by handicraftsmen, Arist.Oec.1346a4, PPetr.3p.307 (iii B. C.); PTeb.287.10 (ii A. D.), etc.: pl., POxy.1647.44 (ii A. D.); χ. γερδίων ib.285.6 (i A. D.).

xeirwnaktew
χειρωνακτέωχειρων-ακτέω, practise handicraft, Eustr.in EN7.6, Sch.Il.7.435.

xeirwnakths
χειρωνάκτηςχειρων-άκτης, ου, ὁ, = χειρῶναξ, Zonar.: -ακτέων (gen. pl.) is f.l. in Hp. Acut.44.

xeirwnaktikos
χειρωνακτικόςχειρων-ακτικός, ή, όν, of or for handicrafts, mechanical, χ. καὶ βάναυσοι Pl.Ax.368b, cf. Gal.Protr.14; χ. γένος D.Chr.12.69; χ. τέχνη Gal.17(1).521; χ. ἐργασία Sch.B Il.18.468.

xeirwneios
ΧειρώνειοςΧειρώνειος, ον, of or from Cheiron, X. ἕλκος a sore like Cheiron's or needing his aid, a malignant sore, Zen.6.46, Gal.10.1006, Alex.Aphr.Pr.1.92, Hierocl.in CA14p.451M. πάνακες Χειρώνειον, elecampane, Inula Helenium, Thphr.HP9.11.1, Plin.HN 25.32. Cheiron's all-heal, Hypericum olympicum, Dsc.3.50. X. ῥίζα, = ἄμπελος ἀγρία, bryony, Gal.14.186.

xeirwnias
ΧειρωνιάςΧειρωνιάς, άδος, ἡ, = κενταύρειον τὸ μέγα, Ps.-Dsc.3.6: Χειρώνιος ἄμπελος, = ἄμπελος μέλαινα, Dsc.4.183; Χειρώνιον, = γεντιανή, Ps.-Dsc.3.3.

xeirwnis
ΧειρωνίςΧειρωνίς (sc. βίβλος), ίδος, ἡ, a book on surgery, AP7.158 (pl.).

xeirwsis
χείρωσιςχείρ-ωσις, εως, ἡ, subduing, Pl.Ep.332b, J.AJ18.9.3, D.C.53.7.

xeirwtikos
χειρωτικόςχειρ-ωτικός, ή, όν, apt at conquering or subduing, Pl.Sph.219d: ἡ -κή (sc. τέχνη) the art of subduing, ib.221b.

xeirwtos
χειρωτόςχειρ-ωτός, ή, όν, to be subdued, tameable, Hsch. furnished with hands, Simp.in Cat. 197.15.

xeisomai
χείσομαιχείσομαι, v. χανδάνω 11.

xeiw
χείωχείω, Ep. for χέω, pour, Hes.Th.83.

xeiw
χέωχέω, used in the simple form mostly by Poets, but v. ἐγ-, κατα-, συγ-χέω; -εει is not contr. by Ep., v. Il.6.147, 9.15, Hes.Op.421; but in Trag. and Att. always so, ἐκ-χεῖ, συγ-χεῖς, κατα-χεῖν, S.El. 1291, E.IA37 (anap.), Ar.Eq.1091 (hex.); for -εε no rule is observed, impf. χέε Il.23.220; but σύγ-χει 9.612, 13.808, χεῖσθαι Od.10.518; κατ-έχεε Ar.Nu.74, D.45.74; ἐν-έχει, ἐν-έχεις, ἐξ-έχει, Antipho 1.19, Ar.Pl.1021, A.Ag.1029 (lyr.)
-έῃ, -έο, -έου, -έω seem never to have been contracted, exc. ἐγχεῦντα Theoc.10.53
fut. χέω (ἐκ-χεῶ acc. to Choerob. in Theod.2.168 H., but this is Hellenistic, LXX Je.6.11, al., ἐκ-χεεῖς ib.Ex.4.9, ἐκ-χεεῖib.Le.4.18,25, ἐκ-χεεῖτε ib.De.12.16,24, ἐκ-χεοῦσι ib.Le.4.12, προς-χεεῖς ib.Ex. 29.16, al., and the Med. χεόμενος (v. infr.) points to Att. χέω), συγ- E.Fr.384, ἐπι-χεῖς Ar.Pax169 (anap.); παρα-χέων Pl.Com. 69.3; Ep. fut. χεύω Od.2.222 (χρειώ Aristarch., whence χείω Porson): aor. ἔχεα Il.18.347, Pi.I.8(7).64, etc.; Ep. ἔχευα Il.3.270, 4.269, χεῦα 14.436, Od.4.584, etc.; Ep. aor. 1 subj. χεύομεν Il.7.336 (late ἔχευσα AP14.124 (Metrod.)): pf. κέχῠκα, (ἐκ-) Men.915, APl.4.242 (Eryc.)
Med., fut. Att. χεόμενος Is.6.51: aor. ἐχεάμην Hdt.7.43, A.Pers.220 (troch.), S.OC477, Ar.V.1020 (anap.); Ep. ἐχευάμην, χευάμην, Il.5.314, 18.24, etc.; Ep. subj. χεύεται (περι-) Od.6.232 (perh. indic.)
Pass., fut. χῠθήσομαι (συγ-) D.23.62, cf. J.AJ8.8.5: later χεθήσομαι, (ἐκ-) Arr.Epict.4.10.26
aor. 1 ἐχύθην [ῠ] Od.19.590, etc.: later ἐχέθην, not in Inscrr. or Pap., f.l. in Ph.1.455, Euc.Catoptr.Prooem. (vii p.286 H., ἐγ-, ἐκ-), etc.: also Ep. aor. χύτο [ῠ] Il.23.385, Od.7.143; ἐξ-έχῠτο 19.470; ἔχυντο, χύντο, 10.415, Il.4.526; part. χύμενος, η, ον, 19.284, Od.8.527, and Trag. in lyr., A.Ch.401, Eu.263, E.Heracl.76: pf. κέχῠμαι Il.5.141, Sapph. Supp.25.12, Pi.I.1.4, etc.: plpf. Ep. κέχῠτο Il.5.696, etc.—Ep. pres. χείω, Hes.Th.83; later Ep. pres. χεύω both in the simple Verb and compds., Nic.Al.381, Lyr.Alex.Adesp.35.19 (fort. Mesom.), Nonn. D.18.344, Opp.C.2.127
Med., χεύομαι A.R.2.926: in later Prose pres. χύνω (q.v.); χῦσαι is f.l. for λῦσαι in codd. dett. of Tryph. 205.—Rare in Prose, exc. in compds. and in Med. Radic. sense, pour: prop. of liquids, pour out, let flow, κρήνη κατ᾽ αἰγίλιπος πέτρης χέει ὕδωρ Il.9.15; βασιλεῦσιν ὕδωρ ἐπὶ χεῖρας ἔχευαν 3.270, cf. Od.1.146, etc.; οἶνον χαμάδις χέε Il.23.220; κατὰ στόματος νέκταρ Theoc.7.82: χέει ὕδωρ, of Zeus, i.e. makes it rain, Il.16.385; ὅταν βορέας χιόνα . . χέῃ E.Cyc.328: abs., χέει it snows, Il.12.281 (νειφέμεν is in l. 280): freq. of drink-offerings, χέουσα χοάς A.Ch.87
Med., χοὴν χεῖσθαι νεκύεσσι Od.10.518; χοὴν χεόμην νεκύεσσι 11.26; χοὰς χέασθαι Hdt.7.43, etc.: abs., Is.6.51,65
Pass., κέχυται Il.12.284; κρῆναι χέονται they gush forth, E.Hipp.748 (lyr.); ποτοῦ χυθέντος ἐς γῆν S.Tr.704; χέεσθαι βουτύρῳ, γάλακτι to flow with . . , LXX Jb.29.6. χ. δάκρυα shed tears, δάκρυα θερμὰ χέοντες Il.7.426, cf. 16.3, E.Tr.38; ἀπ᾽ ὀφθαλμῶν Id.Cyc.405
Med., ὅσα σώματα χεῖται Pl.Ti.83e
Pass., of tears, flow, δάκρυα θερμὰ χέοντο Od.4.523; ἀπ᾽ ὀφθαλμῶν χύτο δάκρυα Il.23.385; of blood, to be shed, drip, φονίας σταγόνας χυμένας ἐς πέδον A.Ch.401 (anap.), cf. Eu.263 (lyr.). smelt metal, LXX Ma.3.3. cast, of bronze statues, SIG3g (Susa, from Didyma, vi (?) B.C.). Pass., become liquid, melt, dissolve, τὰ κεχυμένα, opp. τὰ συνεστῶτα, Pl.Ti.66c; of the ground in spring, X.Oec.16.12, Thphr.CP3.4.4; κεχυμένοι ὀφθαλμοί perh. moist, languishing eyes, Heph.Astr.1.1. of solids, shed, scatter, φύλλα ἄνεμος χαμάδις χέει Il.6.147; κῦμα φῦκος ἔχευεν 9.7; πτερὰ ἔραζε Od. 15.527; ἐν . . ἄλφιτα χ. δοροῖσιν pour into . . , 2.354; [κρέα] εἰν ἐλεοῖσιν Il.9.215; κόνιν κὰκ κεφαλῆς 18.24, Od.24.317; καλάμην χθονί, of a mower or reaper, Il.19.222
Pass., ἐν νάσῳ κέχυται σπέρμα Pi.P. 4.42; πάγου χυθέντος when the frost was on the ground, S. Ph.293; κέχυται νόσος has spread through his frame, Id.Tr.853 (lyr.). throw up earth, so as to form a mound, σῆμ᾽ ἔχεαν Il.24.799; χεύαντες δὲ τὸ σῆμα ib.801, cf. Od.1.291; τύμβον χ. Il.7.336, etc.; θανόντι χυτὴν ἐπὶ γαῖαν ἔχευαν Od.3.258, cf. Il.23.256. χ. δούρατα shower spears, 5.618
Med., βέλεα χέοντο they showered their darts, 8.159. let fall, drop, κατὰ δ᾽ ἡνία χεῦεν ἔραζε 17.619; εἴδατα ἔραζε Od.22.20; ἀπὸ κρατὸς χέε (v.l. for βάλε) δέσματα Il.22.468; κρόκου βαφὰς ἐς πέδον χέουσα A.Ag.239 (lyr.) (but καρπὸν χ., of trees, not to shed their fruit, but to let it hang down in profusion, Od.11.588)
Pass., πλόκαμος γένυν παρ᾽ αὐτὴν κεχυμένος streaming down, falling, E.Ba.456. in Pass., to be heaped up, massed together, [ἰχθύες] ἐπὶ ψαμάθοισι κέχυνται Od. 22.387, cf. 389; of dead geese, 19.539; of dung, 17.298, Il.23.775; also σωρὸν σίτου κεχυμένον Hdt.1.22. Pass., of living beings, stream in a dense throng, Il.16.267, etc.; δακρυόεντες ἔχυντο Od.10.415, etc.: of sheep, Il.5.141. of persons, ἀμφ᾽ αὐτῷ χυμένη throwing herself around him, 19.284, Od.8.527
Med., ἀμφὶ φίλον υἱὸν ἐχεύατο πήχεε Il.5.314
Pass., of things, ἀμφὶ δὲ δεσμοὶ τεχνήεντες ἔχυντο Od.8.297. pf. Pass. κέχυμαι, to be wholly engaged or absorbed in, Δᾶλος, ἐν ᾇ κέχυμαι Pi.I.1.4; κεχυμένος ἐς τἀφροδίσια, Lat. effusus in Venerem, Luc.Sacr.5; πρὸς ἡδονήν Alciphr.1.6. of impalpable things: of the voice, φωνήν, αὐδὴν χ., Od.19.521, Hes.Sc.396, cf. Th.83; ἐπὶ θρῆνον ἔχεαν Pi.I. 8(7).64; Ἑλλάδος φθόγγον χέουσα A.Th.73, cf. Supp.632 (lyr.), Fr.36 (lyr.); of wind instruments, πνεῦμα χέων ἐν αὐλοῖς Simon. 148.8, cf. APl.4.226 (Alc.)
Med., κωμῳδικὰ πολλὰ χέασθαι Ar.V. 1020 (anap.)
but in Pass., κεχυμένα ᾄσματα non-rhythmical melodies, Aristid.Quint.1.13. κὰκ κεφαλῆς χεῦεν πολὺ κάλλος Od.23.156; δόλον περὶ δέμνια χεῦεν 8.282. of things that obscure the sight, κατ᾽ ὀφθαλμῶν χέεν ἀχλύν shed a dark cloud over the eyes, Il.20.321; πολλὴν ἠέρα χεῦε shed a mist abroad, Od.7.15, etc. (so εὔκρατος ἀὴρ χεῖται Pl.Ax.371d); τῷ δ᾽ ὕπνον ἀπήμονά τε λιαρόν τε χεύῃ ἐπὶ βλεφάροισιν Il.14.165, cf. Od.2.395, etc.
Pass., ἀμφὶ δέ οἱ θάνατος χύτο was shed around him, Il.13.544; κατ᾽ ὀφθαλμῶν κέχυτ᾽ ἀχλύς 5.696; νύξ Hes.Th.727 (but πάλιν χύτο ἀήρ the mist dissolved or vanished, Od.7.143); οὔ κέ μοι ὕπνος ἐπὶ βλεφάροισι χυθείη 19.590; ἐχεύατο πόντον ἔπι φρίξ (Med. in pass. sense) Il.7.63. aor. Pass., ἐχύθη οἱ θυμός his mind overflowed with joy, A.R.3.1009. Pass., to be dissipated, diffused, Plot. 1.4.10; οὐδὲν τοῦ χεῖσθαι δεηθέν Id.6.5.3; to be rarefied, opp. πιλεῖσθαι, Gal.15.28. (Cf. Skt. juhóti 'pour (sacrificial offerings)', part. hutás (= χυτός), Lat. fundo, Goth. giutan 'pour'.)

xeleion
χέλειονχέλειον, τό, crab's shell, Nic.Al.561, Hsch. (χέλιον cod.); tortoise-shell, chelium testudinum, Plin.HN6.173, cf. 9.38. perh. = χηλή1.3, of Cancer, Euph.in Philol.90.137 (pl.), Arat.494.

xeleus
χελεύςχελεύς, έως, ὁ, = χέλυς, Hsch.

xelidoneios
χελιδόνειοςχελῑδ-όνειος, ον, v. χελιδόνιος.

xelidoneios
χελιδόνιοςχελῑδ-όνιος or χελῑδ-όνειος, α, ον, also ος, ον Poll.6.81
of the swallow, μέλος Suid.; χ. τεῖχος built by swallows, Thrasyll. ap. Ps.-Plu.Fluv.16.2. like the swallow, esp. coloured like the swallow's throat, reddish-brown, russet, ἰσχάδες χελιδόνιαι russet-coloured figs, Philem.Gloss. ap. Ath. 14.652f., cf. Dsc.5.32, Poll.l.c.; χ. πυρός Dsc.Eup.1.228; χελιδόνια (sc. σῦκα) Ar.Fr.569.4 (χελιδόνεια Epigen.1.2). χελιδονία, ἡ, a kind of gem, Plin.HN37.155; lapis chelidonius ib.11.203. χ. ἀσπίς, a kind of asp, Philum.Ven.16.1, Gal. 14.235, cf. χελιδονιαῖος. δασύπους χελιδόνειος, of the common hare, Diph.1. χελιδονεία κύλιξ, name of a kind of cup, IG11(2).154B7 (pl., Delos, iii B.C.), cf. 145.46 (ib., iv. B.C.), Inscr.Delos385a53 (ii B. C.). χελιδόνιον, τό, an eye-salve, CIL13.10021.93.

xelidonews
χελιδόνεωςχελῑδ-όνεως, ω, ἡ, tree which bore the figs called χελιδόνια, Anon. (Androt., Phil., or Hegem.) ap.Ath. 3.75d, Choerob. in Theod.1.253 H. (v.l. χελιδώνεως).

xelidonia
χελιδονίαχελῑδ-ονία, ἡ, swallow's nest, prob. in Arist.HA626a12.

xelidoniaios
χελιδονιαῖοςχελῑδ-ονιαῖος, α, ον, = χελιδόνιος 11, ὄνος Sammelb.6001.5 (ii A. D.); ἰχθῦς PLond.1.130.104 (i/ii A. D., horoscope); ἱ[ππάδα] PThead.4.6 (iv A. D.); = badius, Gloss.; αἱ χελιδονιαῖαι ἀσπίδες prob. for χελιδοναῖαι in Aët. 13.22.

xelidonias
χελιδονίαςχελῑδ-ονίας, ου, ὁ, a kind of tunny-fish, Diph.Siph. ap. Ath.8.356f. χ. ἰχθῦς the more northerly fish of the constellation Pisces, Theon ad Arat.242. the spring wind, because the swallows come with it, Thphr.HP7.15.1, Plin.HN2.122.

xelidonideus
χελιδονιδεύςχελῑδ-ονῐδεύς, έως, ὁ, young swallow, Eust.753.56.

xelidonion
χελιδόνιονχελῑδ-όνιον, τό, celandine, Chelidonium majus, Thphr.HP7.15.1, Ath.15.684e; χ. τὸ μέγα Dsc.2.180. = ἄμπελος λευκή, Id.4.182. χ. τὸ μικρόν pilewort, Ranunculus Ficaria, Id.2.181. young swallow, Gal.14.386.

xelidonis
χελιδονίςχελῑδ-ονίς, ίδος, ἡ, poet. for χελιδών, AP6.160 (Antip.Sid.): metaph. of a poetess, IG14.1892 (Rome).

xelidonismos
χελιδονισμόςχελῑδ-ονισμός, ὁ, singing of the swallow-song, which the Rhodian boys went about singing at the return of the swallows in the month Boëdromion; such a song is preserved by Ath.8.360c.

xelidonistai
χελιδονισταίχελῑδ-ονισταί, οἱ, singers of the swallow-song, Hsch.

xelidonizw
χελιδονίζωχελῑδ-ονίζω, twitter like a swallow: hence, = βαρβαρίζω (cf. χελιδών 1), A.Fr. 450. sing the swallow-song, Thgn.Hist. ap. Ath.8.360c, Eust.1914.43.

xelidwn
χελιδώνχελῑδ-ών, όνος, ἡ (even of the male, S.E.M.1.151); but masc., metaph. of men, Ion Trag.33, cf. Hdn.Gr.1.25: voc. χελιδοῖ, as if from a nom. χελιδώ, Anacr.67, Simon.74, Ar.Av.1411 (anap.), AP9.70 (Mnasalc., with v.l. χελιδόν, as in Anacreont.9.2 cod.)
swallow, Od.21.411, 22.240, Hes.Op.568, Hdt.2.22, Democr.14, etc.: πέδοικος χ. A.Fr.53, cf. Ar.Av.714 (anap): prov., μία χ. ἔαρ οὐ ποιεῖ Cratin.33 (cf. Arist.EN1098a18); δεῖσθαι δ᾽ ἔοικεν οὐκ ὀλίγων χ. Ar.Av.1417, cf. 1681; χ. λευκή, of a rare event, Thphr.Sign.39; the twittering of the swallow was prov. used of barbarous tongues by the Greeks, εἴπερ ἐστὶ μὴ χελιδόνος δίκην ἀγνῶτα φωνὴν βάρβαρον κεκτημένη A.Ag.1050: hence ὁ χ., = ὁ βάρβαρος, Ion l.c.; Θρῃκία χ. ἐπὶ βάρβαρον ἑζομένη πέταλον Ar.Ra.681 (lyr.); χελιδόνων μουσεῖα bowers that ring with poetasters' twitterings, ib.93 (parodied from ἀηδόνων μουσεῖα in E., v. Fr.88). metaph. of letters, τῶν σῶν χ. αἱ ἡμέτεραι πλείους Lib.Ep.46.2. flying-fish, Dactylopterus volitans, hirondelle de mer, Ephipp.12.5 (anap.), Speus. ap. Ath.7.324f; χ. θαλάττιαι Arist.HA535b27. frog in the hollow of a horse's foot (expld. by Hsch. τὸ κοῖλον τῆς ὁπλῆς), so called from its being forked like the swallow's tail, X.Eq. 1.3, 4.5, 6.2, Poll.1.188. the like part of a dog's foot, Suid. = λειχήν 4, Cael.Aur.TP1.138 (pl.); a growth on the knee in horses, Sch.Nic.Th.945. hollow above the bend of the elbow, Hsch. pudenda muliebria (with play on Ar.Lys.770 (hex.)), Suid., cf. Juv.6.365(6). a kind of ship, Suid. a Peloponnesian silver coin, Id. (Χελιδφών as pr.n., IG92(1).86 (Corinthian, found at Thermon); cf. Assyr. hinundu, Lat. hirundo.)

xeliskion
χελίσκιονχελίσκιον, τό, slight cough, Hp. ap. Gal.19.154.

xeliskon
χέλισκονχέλισκον, τό, = τρύβλιον, a dish, Hp. ap. Erot.

xelixelwnh
χελιχελώνηχελιχελώνη, ἡ, a girls' game, in which a ring was formed round a player called χελώνη, Poll.9.125, Eust.1914.54. The χελι- seems to be merely an iteration of the first syll. in χελώνη; cf. Carm.Pop. 21 (written χέλει χ. Eust.l.c.).

xellarihs
χελλαρίηςχελλαρίης, ου, ὁ, a sea-fish, = ὀνίσκος, Dorio ap. Ath.3.118c.

xellhstuarxas
χελληστυάρχαςχελληστυάρχ-ας, α, ὁ, president of a χελληστύς, IG12(2).498, al. (Methymna).

xellhstuarxew
χελληστυαρχέωχελληστυαρχ-έω, hold such office, ib.515 (ibid.).

xellhstus
χελληστύςχελληστύς, ύος, ἡ, = χιλιαστύς, at Methymna, IG12(2).498, al.

xellioi
χέλλιοιχέλλιοι, οἱ, Aeol. for χίλιοι, Hdn.Gr.2.604; cf. δισχέλιοι.

xellos
χέλλοςχέλλος, τό, Aeol. for χεῖλος, ib.603. χελλύσσω, v. χελύσσομαι.

xellussomai
χελύσσομαιχελύσσομαι, Ep. χελλύσσομαι, expectorate, (χέλυς 11) Nic.Al. 81, Moer.p.102 P.
Hsch. cites χελούειν, = βήσσειν (Lacon. or Boeot.). Act. χελλύσσω, metaph. of a swimmer, spit out, i.e. the waves, Lyc.727, cf. Sch.ad.loc.

xellwn
χελλώνχελλών or χελών, ῶνος, ὁ, a kind of mullet, Mugil chelo, Arist. HA543b15, 570b2, 591a23, Fr.318, Hices. ap. Ath.7.306e; χελλών (χελμών cod.): ἰχθῦς ποιός, Hsch.

xelraleiptew
χελραλειπτέωχελρ-ᾰλειπτέω, anoint the arms for wrestling, practise wrestling, D.S.26.3.

xelralgos
χελραλγόςχελρ-αλγός, ὁ, suffering from gout in the hand, Petr.Patr. in Boissevain D.C. iii p.744 No.166.

xelralusidion
χελράλυσιςχελρ-άλῠσις [ᾰ], εως, ἡ, manacle, handcuff, Sm.Je.40(47).1
hence Dim. χελρ-ᾰλῠσίδιον, τό, Gloss.

xelramaca
χελράμαξαχελρ-άμαξα [ᾰμ], ἡ, bath-chair, Herod.Med. ap. Orib.6.25.2, Paul.Aeg.3.18.

xelramacion
χελραμάξιονχελρ-ᾰμάξιον, τό, Dim. of foreg., Petron.28; child's go-cart, Sor.1.117.

xeludrion
χελύδριονχελύδριον, τό, Dim. of sq., cj. for χένδριον in Gloss.

xeludros
χέλυδροςχέλυδρος, ὁ, amphibious serpent, Nic.Th.411. a kind of tortoise, Sch.Lyc.340.

xeluklonos
χελύκλονοςχελύκλονος, ον, resounding with tortoise-shell, φόρμιγξ Orph.A. 383 codd. (χελυκλόνου with Ἑρμάωνος Abel).

xelumna
χέλυμναχέλυμνα, ἡ, = χελώνη, dub. in Babr.115.5.

xelunazw
χελυνάζωχελῡνάζω, = χλευάζω, φλυαρέω, Hsch.

xeluneion
χελύνειονχελύνειον [ῡ], τό, (leg. χελύνιον) Dim. of sq. 2, Hp.Ep.23 codd.

xelunh
χελύνηχελύνη [ῡ], ἡ, = χεῖλος lip, ὑπ᾽ ὀργῆς χελύνην ἐσθίειν Ar.V.1083 (troch.), Com.Vet. ap. Poll.2.89; Ion.gen. pl. χελυνέων Hsch. jaw, Ael.NA16.12. = χελώνη 1.2, Nic.Al.555, 558 cod. Π, cj. in Olymp.in Mete.116.13.

xelunion
χελύνιονχελύνιον [ῡ], τό, Dim. (in form only) of foreg. 1.1, lip, Mitteil. aus d. Papyrussamml. d. Nationalbibl. in Wien 1 (1932).160, Hippiatr. 1. Dim. (in form only) of foreg.1.2, jaw, Hp.Ep.23 (-ειον codd.), Hipparch.2.3.35, J.AJ4.4.4, Hippiatr.34. cranium, Hipparch.3.2.8. = χελώνιον 1.1, Hsch.: pl., f.l. for χελώνια 11, LXXDe.34.7 cod.Alex.

xelunna
χελύνναχελύννα, ἁ, Aeol. for χελώνη 11.2, Sapph.Oxy.1787 Fr.1 + 2.11, Erinn. in PSI9.1090.42 + 2 (p. xii), 1090.65.

xelunoidhs
χελυνοίδηςχελῡνοίδης, ου, ὁ, with swollen lips, Com.Adesp.1194, Eust.1684.29.

xeluossoos
χελυοσσόοςχελῠοσσόος, ον, (χέλυς) stirring, sounding the lyre, Alex.Eph. ap. Theon.Sm.p.139H., Cat.Cod.Astr.1.173.

xelus
χέλυςχέλυς, ῠος, ἡ, tortoise, h.Merc.33. lyre (since Hermes made the first lyre by stretching strings on a tortoise's shell, which acted as a sounding-board), ib.25,153, Sapph.45, A.Fr.314; καθ᾽ ἑπτάτονον ὀρείαν χ. E.Alc.448 (lyr.), cf. HF683 (lyr.). the constellation Lyra, Arat.268. arched breast, chest, from its like ness of shape to the back of a tortoise, Hp.Anat.1, E.El. 837; cf. χελώνιον 11. [ῡ in nom. and acc. sg., h.Merc.33,153; later ῠ, Call.Ap.16, Arat.268, Opp.H.5.404.] (Cf. OSlav. žely 'tortoise'.)

xelusma
χέλυσμαχέλυσμα, ατος, τό, sheathing like the shell of a tortoise, to protect the lower part of a ship during haulage, Thphr.HP5.7.2.

xelutis
χελῦτιςχελῦτις, ἡ, a name of Artemis at Sparta, Clem.Al.Protr.2.38.5 (said to be from χελύσσω, = βήσσω).

xelwn
χελώνχελών, ῶνος, ὁ, v. χελλών.

xelwnarion
χελωνάριονχελων-άριον, τό, Dim. of χελώνη, inferior tortoise-shell, Peripl. M.Rubr.10. tail-piece, of the stand of a torsion-engine, Hero Bel.84.8.

xelwneion
χελώνειονχελώνειον, τό, v.l. for χελώνιον in Ael.NA7.16. = κυκλάμινος, Ps.-Dsc.2.164 (sed leg. χελ<ιδ>όνιον).

xelwnh
χελώνηχελών-η, ἡ, tortoise, h.Merc.42,48, Orac. ap. Hdt.1.47,48; χ. χερσαία (cf. infr.2) Arist.PA671a28: prov. of insensibility, ἰὼ χελῶναι μακάριαι τοῦ δέρματος Ar.V.1292, cf. 429 (lyr.), S.Fr.279, Luc.Vit.Auct.9; of slowness, Plu.2.1082e, Lib.Ep.74.1, etc. ποντιὰς χ. turtle, Crates Com.29; χ. θαλασσία Arist. l.c., cf. 540a29, Ael.VH1.6, Paus. 1.44.8. tortoise-shell, Ph.2.478. sounding-board of lyre, Plu.2.1030b. pent-house or shed for protecting beseigers, χ. ξυλίνη X.HG3.1.7, cf. Aen.Tact.32.11; χ. χωστρίς, used to protect sappers and miners, Plb.9.41.1, 10.31.8, Onos.42.3; κριοφόρος, to cover the battering-ram, D.S.20.48, etc., cf. App.Mith.31. = Lat. testudo, overlapping shields, D.C.49.30. a kind of frame or cradle, on which heavy weights were moved by means of rollers underneath, Hero Mech. 3.1 (vol. ii p.294 Schmidt). footstool, Polem.Hist.44, Hsch., Suid. coin bearing the impress of a tortoise, first coined at Aegina, Poll.9.74, Hsch. pl., hillocks, LXXHo.12.11. tomb with arched roof, JHS10.82 (Patara). a kind of bandage, Heliod. ap. Orib.48.66 tit., Sor.Fasc.56. part of a surgical machine, from its slow uniform motion, Orib. 49.4.45. = χελώνιον 111, IG11(2).159A26,60 (Delos, iii B. C.).

xelwnia
χελωνίαχελων-ία and χελων-ῖτις, ιδος, ἡ, tortoise-stone, name of a gem, Plin.HN37.155.

xelwnias
χελωνιάςχελων-ιάς, άδος, ἡ, a kind of beetle, κανθαρίς Hsch.

xelwninos
χελώνινοςχελών-ινος, η, ον, made of tortoise-shell, Edict.Diocl.16.6.

xelwnion
χελώνιονχελών-ιον, τό, tortoise-shell, Arist. PA671a32, Resp.479a6 (v.l. χελωνιδίων), Ael.NA7.16. crab's shell, Plu.2.400a, Suid.s.v. Τενέδιος. arched part of the back, Poll.2.177: pl., muscles of the back, prob. for χελύνια in LXX De.34.7. part of a lock, IG11(2).287A46 (Delos, iii B. C.), Inscr.Délos 316.72 (iii B. C.), PTeb.46.17 (ii B. C.), BGU1028.20,26 (ii A. D.), POxy.113.4 (ii A. D.), Theognost.Can.124, Sch.Od.21.47. arch or bow for releasing the string of the stomach-bow, Hero Bel.77.11. knob against which the butt-ends of the arms of a torsion-engine rest, ib.93.7. prob. part of an irrigation machine, PLond.3.1177.179 (ii A. D.); part of a crane in which the axle turns, Vitr.10.2.2, al.

xelwnis
χελωνίςχελων-ίς, ίδος, ἡ, = χέλυς 1.2, lyre, Posidon. 10J. = χελώνη 111.3, footstool, Att. and Coan word acc. to S.E.M.1.246. threshold, LXXJu.14.15, Hsch.

xelwnoeidhs
χελωνοειδήςχελωνοειδής, ές, like a tortoise, Eust.869.24.

xelwnofagos
χελωνοφάγοςχελωνοφάγος [ᾰ], ον, eating tortoises, name of an eagle or Lämmergeier, Hsch. turtle-eaters, pr. 11. of a people on the Arabian Gulf, Str.16.4.14, D.S.3.21, etc.; on the Indian Ocean and Persian Gulf, Plin.HN6.109, cf. 9.38, etc.

xelwnos
Χέλωνος-Χέλωνος, ον, with a beautiful tortoise on it, ὀβολός Eup.141.

xelwnos
χελωνόςχελωνός, ὁ, turtle, Hsch. (Lobeck for χελῶνος).

xelwtra
χελώτραχελώτρα, ἡ, stillicidium, Gloss.

xennion
χέννιονχέννιον, τό, quail (Egyptian chennu), salted and eaten by the Egyptians, PSI4.428.21, 7.862.11 (iii B. C.), Hipparch.Epic. ap. Ath. 9.393c, AP9.377 (Pall.), PLond.2.239.12 (iv A. D.). a kind of fish, Hsch.

xenosiris
χενόσιριςχενόσιρις, ὁ, Egyptian name of ivy, Plu.2.365e.

xerabos
χέραβοςχέραβος: χάσμα γῆς, Hsch.

xerados
χέραδοςχέρᾰδος, εος, τό, silt, gravel, and rubbish, brought down by torrents, ἅλις χέραδος περιχεύας Il.21.319; μὴ κίνη χέραδος Sapph. 114, cf. Alc.105 Lobel, Pi.P.6.13, A.R.1.1123; χεράδες (pl.) is given by Hsch., χεράδας is f.l. in Sapph. l.c. (ap.EM808.39), and so χεράδι (for χεράδει) in Pi. l.c., and χεράδος (for χέραδος) in A.R. l.c.; χέραδος is confirmed by Sch.Il.l.c., Apollon.Lex., EM808.40.

xerarios
χεράριοςχεράριος, ὁ, a public officer at Ilium, perh. (from χείρ) = χειρονόμος (q.v.), CIG3620, 3621.

xerdamos
χερδαμόςχερδαμός: λίθος πληρῶν τὴν χεῖρα, Hsch. (i.e. χερμάδιος).

xereia
χέρειαχέρεια, v. χερείων.

xereioteros
χερειότεροςχερειότερος, η, ον, Ep. Comp. for sq., Il.2.248, 12.270, AP7.371 (Crin.), Q.S.5.555.

xereiwn
χερείωνχερείων, ὁ, ἡ, gen. ονος, nom. pl. χερείους A.R.2.1220
Ep. for χείρων, meaner, inferior, in rank, worth, or wealth, κεῖνος δὲ χερείονος ἐκ θεοῦ ἐστιν Il.20.106, cf. Od.20.45; τὰ χερείονα νικᾷ Il.1.576; χερείονά περ καταπεφνών 17.539; in body or mind, ἐπεὶ οὔ ἑθέν ἐστι χ., οὐ δέμας οὐδὲ φυήν, οὔτ᾽ ἂρ φρένας οὔτε τι ἔργα 1.114, cf. Od. 5.211; rare in Prose, ἄρχεσθαι ὑπὸ χερείονος Democr.49; opp. κάρρων, Aesar. ap. Stob.1.49.27. of things, οὔ τι χέρειον ἐν ὥρῃ δεῖπνον ἑλέσθαι 'tis not the worse part, 'twere not amiss, Od.17.176, cf. 23.262. irreg. forms, dat. χέρηϊ, acc. χέρεια, nom. pl. χέρηες, acc. neut. χέρεια, all used in compar. sense, κρείσσων γὰρ βασιλεύς, ὅτε χώσεται ἀνδρὶ χέρηϊ with a man of meaner rank, Il.1.80; οἷά τε τοῖς ἀγαθοῖσι παραδρώωσι χέρηες Od.15.324; ἐσθλά τε καὶ τὰ χέρεια 18.229, 20.310; ἐσθλὰ μὲν ἐσθλὸς ἔδυνε, χέρεια δὲ χείρονι δόσκον, where ἐσθλὰ ἐσθλός and χέρεια χείρονι are evidently correlative, Il.14.382; c. gen., υἱὸν . . εἷο χέρεια μάχῃ, ἀγορῇ δὲ ἀμείνω 4.400; οὔ τι χέρεια πατρός Od.14.176.—χέρεια was written by Aristarch. in Od.14.176, where codd. have χερείω (χέρῃα Eust.488.38).

xeressi
χέρεσσιχέρεσσι, Ep. dat. pl. of χείρ, Hes.Th.519.

xeriarhs
χεριάρηςχερῐάρης [ᾰ], ου, ὁ, skilled in fitting with the hand, dexterous, τέκτονες Pi.P.5.35.

xerifurhs
χεριφυρήςχερῐφῡρής, ές, mixed or kneaded by hand, AP6.251 (Phil.).

xerion
χέριονχέριον, τό, Dim. of χείρ, Sor.1.84, Paul.Age.6.74. small handle, HeroAut.24.3.

xerma
χέρμαχέρμα, ατος, τό, = χάλιξ, Hsch.; of the upper stone in an olivepress, Q.S.14.263 (s. v.l.).

xermadion
χερμάδιονχερμ-άδιον [ᾰ], τό, large stone, boulder, such as were used for missiles by the heroes of the Il., ὀκριόεν 4.518; μεγάλα 11.265, cf. 14.410; ὁ δὲ χερμάδιον λάβε χειρὶ . . , μέγα ἔργον, ὃ οὐ δύο γ᾽ ἄνδρε φέροιεν 5.302, 20.285; twice in Od., ἀνδραχθέσι χερμαδίοισι βάλλον, of the Laestrygones, 10.121, cf. 21.371. = χερμάς 1, Aen. Tact.38.6.—Not a Dim. of χερμάς, but neut. of an Adj. χερμάδιος, ον, of the shape or size of a χερμάς, μολύβδαιναι χερμάδιοι leaden balls for arm-exercises, Luc.Lex.5.

xermas
χερμάςχερμ-άς, άδος, ἡ, large pebble or stone, esp. for throwing or slinging, sling-stone, τηλεβόλος Pi.P.3.49; ὀκριόεσσα A.Th.300 (lyr.); κραταίβολος E.Ba.1096: of pebbles on the seabeach, A.R.2.695 (cf. στία), AP7.693 (Apollonid.); also in later Prose, D.H.9.21, al. in later Poets, large block of stone, Lyc.20,616, AP7.371 (Crin.).

xermasthr
χερμαστήρχερμ-αστήρ, ῆρος, ὁ, slinger, ῥινὸς χ. the leather of a sling, out of which the stone was thrown, <*>b.172 (Antip.Sid.), cf. Suid.

xermaths
χερμάτηςχερμ-άτης [ᾱ], ου, ὁ, slinger, D.H.20. <*>

xermatisths
χερματιστήςχερμ-ατιστής: λίθος χειροπληθής, καὶ δίσκος βακχεῖος, Hsch.

xermazw
χερμάζωχερμ-άζω, clear a field of stones, Hsch. s.v. ἐχερμάζομεν.

xerna
χέρναχέρνα, ἡ, poverty, Hsch.; also χέρνη, ἡ, Sch.Orib.inc.22(6).13.

xernas
χερνήςχερν-ής, ῆτος, Dor. χερνάς, ᾶτος, ὁ, poor, needy, ἐν χερνῆσι δόμοις <*>El.207 (lyr.); χερνῆτα βίον AP6.39 (Arch.); with fem. Subst., <*>νὴ χ. Gal. ap. Orib.inc.22(6).13; χέρνης Hsch., but χερνής Hdn. <*>.1.64; fem. χερνῆσσα ib.1.250. (Acc. to Hsch. from χέρνα, <*>verty: but acc. to Arist.Pol.1277a38 ὁ ζῶν ἀπὸ τῶν χειρῶν.)

xernasos
ΧέρνασοςΧέρνᾱσος, prob. = Χερρόνησος, Χερσόνησος, ἐγ Χερνάσοις Docum. <*>nt. dell' Africa Italiana ii Cirenaica94.

xernasos
χερσόνησοςχερσόνης-ος, ἡ, later χερρόνησος, poet. χερόνησος (q. v.), Dor. χερσόνᾱσος SIG709.52 (ii B. C.), χέρνασος (q. v.)
peninsula, Hdt. 4.12, Th.6.97, Str.16.2.10, Plu.Pyrrh.6, etc. island with a bridge to it, Paus.5.24.1. as pr. n., of various peninsulas, esp. the Chersonese, i.e. the peninsula of Thrace that runs along the Hellespont, Hdt.6.33. the Tauric Chersonese or Crimea, Id.4.99, etc. the peninsula between Epidaurus and Troezen, Th.4.42.

xernhths
χερνήτηςχερν-ήτης, <*> ὁ, = χερνής, A.Pr.893 (lyr.), D.H.7.11, S.E.M.2.105, Ael.Fr.342; <*>δρὸς χερνήτεω Simon.124A.

xernhtikos
χερνητικόςχερν-ητικός, ή, όν, of or for a day<*>ourer: τὸ χ. the proletariate, Arist.Pol.1291b25.

xernhtis
χερνῆτιςχερν-ῆτις, ιδος, <*> of χερνήτης, a woman that spins for daily hire, γυνὴ χ. Il.12. <*>, Parth.27.1, Cels. ap. OrigenesCels.1.28; γρηῢς χ. AP6.203 (Lacon. or Phil.): abs., ib.9.276 (Crin.), cf. Ael.Fr.343.

xernibeion
χερνιβεῖονχερνῐβ-εῖον, τό, vessel for water to wash the hands, basin, τὸ χ. πρῶτον, ἡ πομπὴ σαφής Antiph.66, cf. IG22.1400.41, al., Michel832.46 (pl., Samos, iv B. C.).

xernibion
χερνίβιονχερνῐ´β-ιον, τό, Dim. of sq., Ar.Fr.316, And. 4.29 (cf. Ath.9.408c, wrongly citing Lys.). chamber-pot, Hp.Epid.7.83.

xerniboceston
χερνιβόξεστονχερνῐβόξεστον, τό, wash-basin, Stud.Pal.20.151.10 (vi A. D.), prob. in Gloss.

xernibon
χέρνιβονχέρνῐβ-ον, τό, = χερνιβεῖον, Il.24.304, IG11(2).144A32 (Delos, iv B. C.), cf. Hdn.Gr.1.378: pl. χέρνιβα Philostr.Im.2.23.

xernimma
χέρνιμμαχέρνιμμα, ατος, τό, washing of the hands, Philonid.14.

xerniptomai
χερνίπτομαιχερνίπτομαι, fut. -ψομαι E.IT622: Med.: (χείρ, νίζω)
wash one's hands with holy water, esp. before sacrifice, χερνίψαντο δ᾽ ἔπειτα Il.1.449; αὐτός γε χερνίπτου Ar.Pax961; ἐχερνίψατο ἐκ τῆς ἱερᾶς χέρνιβος Lys.6.52. sprinkle with holy water, purify or dedicate thereby, χαίτην E.l.c. Act. χερνίπτω, sacrifice, only Lyc.184
aor. Pass. χερνιφθείς dedicated, AP6.156 (Theodorid.).

xerniths
χερνίτηςχερνίτης [ῑ], ου, ὁ, a kind of white marble, Thphr.Lap.6, Plin.HN 36.132.

xerniy
χέρνιψχέρνιψ, ἡ, used by Hom. (only in Od., v. infr.) always in acc. χέρνιβα; later in nom., A.Eu.656; gen. χέρνιβος S.Fr.1127.7, Ar. Lys.1129, Lys.6.52, D.20.158; dat. χέρνιβι Ar.Av.897 (lyr.), Th.4.97; pl., freq. in Trag. (v. infr. 2); poet. dat. χερνίβεσσιν Simon.44: (χείρ, νίζω)
water for washing the hands, before meals, Od.1.136, 3.440, 4.52, etc.: esp. of holy water used before sacrifices, 3.445, Ar.Av.850, Lys.1129; ὕδωρ, ὃ ἦν ἄψαυστον σφίσι, πλὴν πρὸς τὰ ἱερὰ χέρνιβι χρῆσθαι Th. l.c., εἴργεσθαι χέρνιβος D. l.c. freq. in pl. χέρνιβες, purifications with holy water, Simon.45, E.Or.1602 Ph.662 (lyr.), etc.; χέρνιβας νέμειν allow the use of holy water, S.OT240; κοινωνὸς χερνίβων a partaker therein, i.e. an inmate of the same house or companion at table, A.Ag.1037; εἰς ἱέρ᾽ εἰσιόντα καὶ χερνίβων καὶ κανῶν ἁψόμενον D.22.78, cf. E.IA675, 1479 (lyr.), IT58, 244, 335; προχύτας χέρνιβάς τ᾽ ἐνάρξεται Id.IA 955; used before entering the house after a funeral, Id.Alc.100 (lyr., sg.). rarely of libations to the dead, A.Ch.129. (On the accent v. Hdn.Gr.1.246.)

xerokenws
χεροκένωςχερο-κένως, Adv. with empty hands, LXX 1 Ch.12.33.

xeromushs
χερομυσήςχερο-μῠσής, ές, defiling the hand, φόνος A.Ch.73 (lyr.).

xeronhsos
χερόνησοςχερό-νησος, ἡ, poet. for χερσόνησος, A.R.1.925, IG12(5).1076.98 (Ceos), D.H.Comp. 25.

xeroniptron
χερόνιπτρονχερό-νιπτρον, τό, = χειρόνιπτρον, Eust.1351.53.

xeroplhktos
χερόπληκτοςχερό-πληκτος, ον, struck by the hand, χερόπληκτοι . . δοῦποι the sound of beating with the hand, S.Aj. 632 (lyr., leg. -πλακτοι).

xeroplhqhs
χεροπληθήςχερο-πληθής, ές, poet. for χειροπληθής, Nic.Th.94.

xerr
χερσονησίζωχερσονης-ίζω, later Att. χερρ-, form a peninsula, Plb.1.73.4, 10.10.5: χερρονησιάζω is read in Str.11.14.6 and is v.l. Id.2.5.29, 11.1.5.

xerr
χερσονήσιοςχερσονής-ιος, later χερρ-, α, ον, peninsular, Hsch. of the Thracian Chersonese, E.Hec.8,33, al. Χερσονήσια, τά, festival at Delos, Inscr.Délos353B45, 366A132 (iii B. C.). χερσονήσιον, τό, revenue from the χερσόνησος (a domain of the Delian temple), ib.354.22, al. (iii B. C.).

xerr
χερσονησίτηςχερσονης-ίτης [ῑ], later χερρ-, ου, ὁ, dweller in the Thracian Chersonese, X.HG1.3.10, 3.2.8, D.5.25.

xerr
χερσονησοειδήςχερσονης-οειδής, later χερρ-, ές, peninsular, Hdt.7.22, Str.9.1.9; σκόπελος, of Circeii, D.H.4.63.

xerr
χερσονησώδηςχερσονης-ώδης, ες, later χερρ-, = χερσονησοειδής, Str.14.6.3.

xerronhsos
χερρόνησοςχερρόνησος, ἡ, Att. for χερσόνησος, also OGI330.4 (Thyatira, ii B. C.): for all words formed from it, v. χερς-; for χέρρος, v. χέρσος.

xerros
χέρσοςχέρσος, later Att. χέρρος, ἡ, dry land, opp. water, ἐπὶ χέρσου, opp. ἐν πόντῳ, Od.10.459, cf. 15.495; κύματα μακρὰ κυλινδόμενα προτὶ χέρσον 9.147; λάϊγγας ποτὶ χ. ἀποπλύνεσκε θάλασσα 6.95; κῦμα . . βοάᾳ ποτὶ χ. Il.14.394; κῦμα . . χέρσῳ ῥηγνύμενον μεγάλα βρέμει 4.425; χέρσον ἱκέσθαι Od.9.486, 542; ἐπὶ χέρσω Sapph.Supp.9.10; κατὰ χέρσον A.Pers.873 (lyr.), E.IT884 (lyr.); χέρσῳ on or by land, A.Pers.977 (lyr.), Ag.558, E.Hel.1066: prov., ἐν πόντῳ νᾶες, ἐνχέρσῳ πόλεμοι Pi.O.12.4, cf. N.1.62; πολλὰ . . ἐκ θαλάσσης, πολλὰ δ᾽ ἐκ χέρσου κακὰ γίγνεται A.Pers.707 (troch.); πάνδοκον εἰς ἀφανῆ τε χ., of the realm of Hades, Id.Th.860(lyr.).—In Hom. the gender cannot be determined, fem. Pi.Fr.75.17 (dub.l.), A.Supp.31 (anap.), Thphr.CP3.13.3, D.S.3.15, etc.: pl., ἐν ταῖς χέρσοις on barren soils, Thphr.HP8.6.4. after Hom. as Adj., χέρσος, ον, dry, firm, of land, Hdt.2.99; Εὐρώπαν ποτὶ χέρσον to the mainland of Europe, Pi. N.4.70; ἐν κονίᾳ χέρσῳ, opp. πόντῳ, ib.9.43. dry, hard, barren, τῆς χώρης ἐούσης χ. Hdt.4.123; στύφλος δὲ γῆ καὶ χ. S.Ant.251; παραδοῦναι [τὴν γῆν] χέρρον, i.e. ψιλήν, without a crop on it, IG22.2492.16; χ. καὶ ἄκανθα ἔσται ἡ γῆ LXX Is.7.24; χέρσα waste places, A.Fr.189; χ. λιμήν a harbour left dry, AP9.427 (Barb.): freq. in Pap., PAmh.2.31.12 (ii B. C.), etc. metaph., barren, of women, χέρσους φθαρῆναι κἀγάμους S.OT1502. c. gen., barren of, πυρὰ χέρσος ἀγλαϊς μάτων E.El.325. (Cf. Skt. hár[snull ]ate 'become stiff, bristle', Avest. zarštva- 'stone', Lat. horreo.)

xersabroxos
χερσάβροχοςχερς-άβροχος, ἡ (sc. γῆ), uninundated land, PRyl.207(a).30 (ii A.D.)

xersaios
χερσαῖοςχερς-αῖος, α, ον, also ος, ον Lyc.534: (χέρσος)
from or of dry land, living or found thereon, ὄρνιθες χ., opp. λιμναῖοι, Hdt.7.119; κροκόδειλοι Id.4.192; ζῷα χ., opp. θαλάσσια, πετεινά, Id.2.123, cf. Pl. Ti.40a; χελώνη χ., opp. θαλασσία, v. χελώνη; μύες χ., Arist.Mir. 842b7; ὄφεις, opp. θαλάττιαι, Id.HA505b9; ἡ χ. (sc. θήρα) hunting of land-animals, opp. fishing, Pl.Sph.223b, cf. AP9.14 (Antiphil.); of landsmen, opp. seamen, E.Andr.457, Th.7.67; χ. παρασκευή, opp. ναυτική, Ascl.Tact.1.1; χ. πόλις an inland city, opp. seaport (ἐπιθαλαττίδιος), Pl.Lg.704b; ὁδοὶ χ., opp. voyages, AP11.42 (Crin.), cf. 4.3b.46 (Agath.): travelling by land, βραδὺς καὶ χ. Ἔρως Plu.2.750b; κῦμα στρατοῦ, opp. a fleet, A.Th.64: neut. pl. as Adv., Arat. 919. ἡ χερσαῖος, as Subst., = χερσόνησος, Lyc.534.

xersalmh
χερσάλμηχερς-άλμη, ἡ, barren land covered with a crust of salt, PHamb.12.9 (iii A. D.).

xersammos
χέρσαμμοςχέρς-αμμος, ἡ, sandy waste, POxy.988 (iii A. D.).