xalaw
χαλάωχᾰλάω, A.Eu.219, etc., Ep. 3pl. χαλόωσιν Opp.H.2.451; Aeol. 3pl. χόλαισι Alc.18.9 codd. Heraclit.: fut. χᾰλάσω [λᾰ] Hp.Aër.8, Epid.7.80: aor. ἐχάλᾰσα A.Pr.177 (anap.), Hp.Epid.7.23, etc.; Ep. χάλασσα h.Ap.6, pl. subj. χαλάσσομεν Alc.Supp.23.10; Dor. part.χᾰλάξαις Pi.P.1.6; 3sg. fut. or aor. subj. χαλάξει (dub. sens.) Berl.Sitzb.1927.164 (Cyrene)
Med., Ep. aor. χαλάσαντο A.R. 2.1264
Pass., aor. ἐχαλάσθην, subj. χᾰλασθῇ A.Pr.991, Pl. Phd.86c: pf. κεχάλασμαι AP9.297 (Antip.), App.Mith.74, Plot. 4.3.16: plpf. ἐκεχάλαστο Aristid.1.315J. trans., slacken, loosen, χ. βιόν, τόξα, unstring the bow, h.Ap.6, h.Hom.27.12; χ. τὰ νεῦρα, opp. συντείνειν, Pl.Phd.98d; χ. τὸν πόδα, of a ship, v. πούς 11.2: metaph., τὰ τῆς πολιτείας χ., opp. ἐπιτείνειν, Plu.2.827b
Pass., opp. ἐπιτείνεσθαι, Pl.Phd.86c, 94c; χαλᾶσθαι καὶ διαφθείρεσθαι Id.Lg.653c; χαλᾶσθαι ὑπὸ τῆς ἡδονῆς Porph.Marc.7. let down, let fall, πτέρυγα χαλάξαις Pi.l.c.; χαλάσας ὀλίγον τὸ μέτωπον having unbent the brow, Ar.V.655 (anap.); μαστοὺς χάλασον, says the Cyclops to his ewe, E.Cyc.55 (lyr.); κράββατον, δίκτυα χ., Ev.Marc. 2.4, Ev.Luc.5.5; τὴν ἱερὰν ἄγκυραν Suid.; dip in a liquid, εἰς αἷμα PMag.Par.1.2886; soak, PHolm.14.33
Med., ἱστὸν χαλάσαντο lowered it, A.R.2.1264. let loose, release, τινὰ ἐκ δεσμῶν A.Pr. 177 (anap.); abs., let go, slacken one's hold, μηδαμῇ χάλα ib.58. ἡνίας χ. slacken the reins, esp. in metaph. sense, χ. τὰς ἡνίας τοῖς λόγοις Pl.Prt.338a, cf. E.Fr.409. κλῇθρα χ. loose the bars or bolts, i.e. undo or open the door, S.Ant.1187, E.Hipp.808; κλῇδας Id.Med.1314; χ. τοὺς μοχλούς Ar.Lys.310; but also πύλας μοχλοῖς χαλᾶτε A.Ch.879. loosen or undo things drawn tightly together, χ. κρεμαστὴν ἀρτάνην S.OT1266; χ. πᾶν κάλυμμ᾽ ἀπ᾽ ὀφθαλμῶν Id.El.1468; χ. δεσμά E.Andr.577; ἀσκόν Id.Cyc.161; τὸ στόμα X.Eq.6.8
Pass., τὰ χαλώμενα ὅπλα Hp.Art.43; πρὶν ἂν χαλασθῇ δεσμά A.Pr.991. of the bowels, etc., ὑγρὰ χ. Hp.Prorrh.1.99, cf. Coac.20; ἢν αἱ μῆτραι μὴ χαλάσωσι τὰ ἐπιμήνια Id.Mul.1.61. metaph., τὴν ὀργήν χ. let it go, Ar.V.727 (anap.); χ. [τὸν νόον] ἐς ὄψιν τινός Ti.Locr.104c; χ. ἐπιθυμίαν Plu.2.133a; τὸ βαρὺ καὶ ἀμειδές Alciphr.3.3; remit, μήτε τῆς προνοίας χαλώσης τὴν . . ὑπεροχήν Procl.Inst. 122; τὸ ἀεὶ ταῦτα οὕτως ἔχειν ἐχάλασαν relaxed the strict principle that . . Pl.Sph.242e
Pass., to be softened, λίθος εἰς ὑγρότητα κεχαλασμένος Callistr.Stat.5; also κεχαλάσθαι εἰς τὸ αὐτεξούσιον to have free play, opp. συντετάχθαι, Plot.4.3.16. intr., become slack or loose, opp. συντείνω, Pl.Phd.98d; χόλαισιν ἄγκυρραι Alc.18.9 (s. v.l.); ζῶναι χαλῶσι E.Ba.935; πύλαι χαλῷσαι open gates, X.Cyr.7.5.29: metaph. c. gen., have a remission of, χαλάσσομεν τὰς θυμοβόρω λύας Alc.Supp.23.10; τί χαλᾷ μανιῶν; A.Pr.1057 (anap.); (also abs., S.OC203 (lyr.), 840); relax, φρονήματος χ. E.Fr.716; τῆς ὀργῆς Ar.Av.383 (troch.); [τὸ ὂν] χαλάσαν τῆς τοῦ ἑνὸς ἁπλότητος Dam.Pr.13. c. dat. pers., χ. τινι give way or yield to any one, be indulgent to him, εἰ τοῖσιν . . κτείνουσιν ἀλλήλους χαλᾷς A.Eu.219; χάλα τοκεῦσιν E.Hec.403; with gen. add., μοι τῆς ἀρχῆς χάλασον Pl.Men.86e, cf. Plu.Lyc.7: abs., give way, εἴκειν ὁδοῦ χαλῶντα τοῖς κακίοσιν E.Ion637. abs., grow slack or weak, ἐπειδὰν αἱ ἐπιθυμίαι παύσωνται κατατείνουσαι καὶ χαλάσωσι Id.R.329c; abate, χαλάσει ὁ παγετός Hp.Aër.8; ὀδύνη Id.Acut.16.

xalaza
χάλαζαχάλαζ-α [χᾰ], ης, ἡ, hail (cf. Pl.Ti.59e, Arist.Mu.394b1), ὄμβρον . . ἠὲ χάλαζαν ἢ νιφετόν Il.10.6, cf. 15.170, Apoc.8.7, etc.: pl., X. Oec.5.18, Pl.Smp.188b, R.397a; χ. στρογγύλαι hailstones, Ar.Nu. 1127(troch.); ἀπὸ τῶν χαλαζῶν . . ἄπαγε σεαυτόν Id.Ra.852: metaph., any pelting shower, ὀμβρία χ. S.OC1503; χ. αἵματος Pi.I.7(6).27. any small knot like a hailstone, pimple or tubercle in the flesh of swine, Arist.HA603b18, Pr.963b34, Androsth. ap. Ath.3.93c. small cyst, such as grows on the eyelid, Gal. 19.437, Poll.4.198, etc. a knot or hard lump; in an egg, Arist.HA560a28; in coal, Thphr.Sign.25; in ivory, Philostr.VA 2.13; λίθοι χαλάζης crystals, 1Enoch14.9,10. (Cf. Sloven. žled, Little Russian oželeda 'sleet, ice'.)

xalazaeis
χαλαζήειςχαλαζ-ήεις, Dor. χαλαζ-άεις, εσσα, εν, like hail, φόνος χ. blood thick as hail (cf. χάλαζα 1 fin.), Pi.I.5(4).50; συρμός AP6.221 (Leon.); ὀϊστοί Nonn.D.18.232. σκορπίος χ. a scorpion whose sting causes an icy chill, Nic.Th.13.

xalazaios
χαλαζαῖοςχαλαζ-αῖος, α, ον, = χαλαζήεις, νιφετός Nonn.D.2.540 (s. v.l.). (χάλαζα 11.3) knotty, φηγός Orph.A.763.

xalazaw
χαλαζάωχαλαζ-άω, hail, Luc.Bis Acc.2: metaph., fall thick as hail, Com.Adesp.314. (χάλαζα 11.1) to have pimples or tubercles, Ar.Eq.381; χαλαζῶσαι [ὕες] Arist.HA603b21.

xalazephs
χαλαζεπήςχαλαζ-επής, ές, hurling abuse as thick as hail, τάφος, of Hipponax, AP7.405 (Phil.).

xalazias
χαλαζίαςχαλαζ-ίας, ου, ὁ, = χαλάζιος 111, Plin.HN37.189.

xalaziaw
χαλαζιάωχαλαζ-ιάω, suffer from χάλαζαι 11.2, Aët.7.83.

xalazion
χαλάζιονχαλάζ-ιον, τό, Dim. of χάλαζα 11.2, Cels.7.7.3, Gal.10.1019, Paul.Aeg. 3.22. pl., of trichinosis, in pigs, Archig. ap. Aët.13.120.

xalazios
χαλάζιοςχαλάζ-ιος, ον, full of knots or clots, σπέρμα Steph. in Hp.2.479D. epith. of Zeus, god of hail, at Cyzicus, JHS24.21; of Apollo at Thebes, Procl. ap. Phot.Bibl.p.321 B. Subst., name of a precious stone, resembling a hailstone, Orph.L.758, cf. χαλαζίας.

xalazobolew
χαλαζοβολέωχᾰλαζο-βολέω, shower hail, AP5.63 (Asclep.).

xalazobolos
χαλαζοβόλοςχᾰλαζο-βόλος, ον, showering hail, νέφη Plu.2.499f.

xalazofulac
χαλαζοφύλαξχᾰλαζο-φύλαξ [ῠ], ᾰκος, ὁ, hail-guard, one who averts hail by magical rites, Sen. QN4.6, Plu.2.700f.

xalazokopew
χαλαζοκοπέωχᾰλαζο-κοπέω, smite with hail, in Pass., Thphr.CP5.8.3, HP4.14.1.

xalazokopia
χαλαζοκοπίαχᾰλαζο-κοπία, ἡ, damage by hailstorm, Id.CP5.8.2.

xalazoomai
χαλαζόομαιχᾰλαζό-ομαι, to be hailed upon, Gloss.

xalazwdhs
χαλαζώδηςχᾰλαζ-ώδης, ες, like hail, πάγος ἀέρος Plu.2.922c. granular, σπερματα Arist.HA582a30, cf. Ruf.Anat.57; containing granules, of urinary sediment, Hp.Coac.569; of sputum, Aret.SD1.12. bringing hail, ἄνεμοι Arist.Mete.365a1, cf. 364b22, Vett.Val.6.4, Gp. 1.12.18; ζῴδιον (viz. Aries) Cat.Cod.Astr.4.152. (χάλαζα 11) pimply, of the tongue, Hp.Epid.4.10; of pigs, measly, Arist. HA603b16.

xalazwsis
χαλάζωσιςχᾰλάζ-ωσις, εως, ἡ, pimpliness, Gal.14.770.

xalbanh
χαλβάνηχαλβάνη [βᾰ], ἡ, the resinous juice of all-heal, Ferula galbaniflua (v. πάνακες), Thphr.HP9.1.2, 9.7.2, Nic.Th.52, LXX Ex.30.34, Si.24.15, Dsc.3.83, Plu.2.1009f. (Hebr. [hudot ]elbenāh.)

xalbanis
χαλβανίςχαλβᾰνίς, ίδος, ἡ, of or from χαλβάνη, ῥίζα Nic.Th.938: as Subst., Androm. ap. Gal.14.41.

xalbanoeis
χαλβανόειςχαλβᾰνόεις, εσσα, εν, of or from χαλβάνη, ῥίζα Nic.Al.555.

xaldaia
χαλδαῖοςχαλδ-αῖος, ὁ, Chaldaean, Hdt.3.155, S.Fr.638, etc. astrologer, Arist.Fr.35, Cic.Div.1.1.2, Phld.Rh.1.42S., Gem.2.5 (since the Chaldaeans were given to astrology, cf. Hdt.1.181, Arr.An.7.17.1, etc.)
Χαλδαία (sc. γῆ), ἡ, Chaldaea, St.Byz., Ptol.Geog.5.19
Χαλδαϊκός, ή, όν, Chaldaean, γράμματα Ath.12.529f; ἱστορίαι, title of work by Berosus, J.AJ10.11.1, cf. Ap.1.20; μέθοδος, i.e. astrology, S.E.M.5.43 (so -κή alone, ib.45); ἐπιτηδεύματα Dam. ap. Suid. s.v. Χαλδαϊκοῖς: Comp. -ώτερος Id.Pr.206. Adv. -κῶς ib.183
Χαλδαϊστί, Adv. in the Chaldaean language, LXXDa.2.26, Ph.2.546.

xaldaizw
χαλδαΐζωχαλδ-αΐζω, follow the Chaldaean fashion or creed, Ph.1.581,2.11.

xaleidoforos
χαλειδοφόροςχαλειδοφόρος, v. χαλιδ-.

xalepainw
χαλεπαίνωχαλεπ-αίνω, Il.14.399, etc.: fut. -ᾰνῶ Pl.Tht.161a, Men.Sam.204: aor.1 ἐχαλέπηνα Isoc.4.102, etc.; subj. χαλεπήνῃ Il.16.386; inf. -ῆναι 18.108
Pass., aor. ἐχαλεπάνθην, v. infr. 11: (χαλεπός)
to be severe, sore, grievous, μέγα βρέμεται χαλεπαίνων [ἄνεμος] Il.14.399; εἰ καὶ μάλα περ χαλεπαίνοι [ὥρη χειμερίη] Od.5.485. mostly of persons, to be violent, angry, ὅτε τις πρότερος χαλεπήνῃ Il.19.183, cf. Ar.Ra.1020 (anap.), Th.3.82, 8.92, Pl.R.426e, etc.; display or portray anger, ἀληθινώτατα Arist.Po.1455a31: c. dat., to be angry with . . , Ζεὺς ὅτε δή ῥ᾽ ἄνδρεσσι κοτεσσάμενος χαλεπήνῃ Il.16.386, cf. Od.5.147, 16.114, 19.83; χ. τῷ ποταμῷ Hdt.1.189, cf. Pl.Phd.116c, X. An.1.4.12, etc.; αἱ [κύνες] τοῖς λίθοις, οἷς ἂν βληθῶσι, χαλεπαίνουσι Pl.R.469e: folld. by a Prep., χ. ἐπί τινι to be angry at a thing, Od. 18.415; πρός τι Th.2.22,59; πρός τινα X.Mem.2.2.1: c. dupl. dat. pers. et rei, χ. τινὶ τοῖς εἰρημένοις to be angry with him for his words, Id.An.5.5.24: rarely, c. gen. causae, ὧν ἐμοὶ χαλεπαίνετε, τούτων τοῖς θεοῖς χάριν εἰδέναι ib.7.6.32; also χ. ὑπέρ τινος Luc.Ind.25: folld. by a conjunction, χ. ὅτι . . X.An.1.5.14; χαλ. εἰ . . Plu.Cam.8, etc. Medic., to be irritated, Aret.SD2.11. Pass., to be embittered or provoked, χαλεπανθῆναί τινι, ὅτι . . against one, X.An.4.6.2, Cyr.3.1.38; πρὸς ἀλλήλους ib.5.2.18. Pass., to be judged or treated harshly, ἐλεεῖσθαι . . μᾶλλον εἰκός ἐστί που . . ἢ χαλεπαίνεσθαι Pl.R.337a.—Never used in Trag.

xalephrhs
χαλεπήρηςχαλεπ-ήρης, ες, poet. for χαλεπός, ἄεθλον Mimn.11.3.

xalepos
χαλεπόςχαλεπ-ός, ή, όν, difficult (ὃ ἂν μὴ ῥᾴδιον ᾖ ἀλλὰ διὰ πολλῶν πραγμάτων γίγνηται Pl.Prt.341d: opp. ῥᾴδιος, Arist.Rh.1363a24, in various relations): in reference to the feelings, hard to bear, painful, grievous (so freq. in Hom.), κεραυνός Il.14.417; θύελλα 21.335; ἄνεμοι Od.12.286; πόνος 23.250; ἄλγος, πένθος, 2.193, 6.169; γῆρας Il.8.103; ἄλη Od.10.464; χαλεπώτερος ἄεθλος Hes.Th.800; ἄλλα τῶν κατεχόντων πρηγμάτων - ώτερα Hdt.6.40; χ. πνεῦμα A.Supp.166 (lyr.); δύα Id.Th.228 (lyr.); χαλεπώτατα [πράγματα] S.Tr.1273 (anap.); συμφορά E.Hipp.768 (lyr.); νόσος, πλάνη, etc., X.Smp.4.37, Pl.Sph.245e (Comp.), etc.; ἡ ἐσβολὴ αὕτη -ωτάτη τοῖς Ἀθηναίοις ἐγένετο Th.3.26; [θώρακες] δύσφοροι καὶ χ., of ill-fitting cuirasses, X.Mem.3.10.13: τὸ χ. τοῦ πνεύματος the severity of the wind, Id.An.4.5.4; τὰ χ. hardships, opp. τὰ τερπνά, Id.Mem.2.1.23, etc.; τερπνῶν χαλεπῶν τε κρίσις Pi.Fr. 131, cf. Plot.5.9.14: Comp., more unpleasant, Jul.Or.6.202c. hard to do or deal with, difficult, irksome, -ώτατον ἔργον ἁπάντων Ar.Eq.516 (anap.); cf. Th.3.59 (Sup.), etc.; χαλεπὰ τὰ καλά prov. ap.Pl.Hp.Ma.304e, al., attributed to Solon by Sch. ad loc.; χαλεπὸν ὁ βίος X.Mem.2.9.1, cf. Pl.Plt.299e: c. inf. Act. or Med., χαλεπή τοι ἐγὼ μένος ἀντιφέρεσθαι, = χαλεπόν ἐστί μοι ἀντιφέρεσθαί σοι, Il.21.482; χαλεποὶ δὲ θεοὶ φαίνεσθαι ἐναργεῖς 20.131; χαλεπὸν δέ τ᾽ ὀρύσσειν [τὸ μῶλυ] Od.10.305; χ. προϊδέσθαι καπρός Hes.Sc.386; χ. ἔρις ἀνθρώποις ὁμιλεῖν κρεσσόνων Pi.N.10.72; χ. προσπολεμεῖν Isoc.4.138, cf. Th.7.51 (Comp.); χ. συγγενέσθαι, εὑρεῖν, γενέσθαι, Pl.R.330c, 412b, 502c; χ. πάσχειν Id.Cri.49b (Comp.): also c. inf. Pass., χαλεπὸς διαγνωσθῆναι καὶ δειχθῆναι Antipho 2.1.1, cf. Th. 3.94, etc.; χαλεπὸν ληφθῆναι ὁ τόπος Arist.Ph.212a8; χαλεπόν [ἐστι] c. inf., 'tis hard, difficult to do, Od.4.651; c. acc. et inf., 'tis difficult for one to do . . , Il.16.620, Od.20.313: c. dat. et inf., Il.21.184, Od.11.156. dangerous, λιμένες 19.189; θάλασσα Th. 4.24; χ. τὰ παρόντα X.An.3.2.2. of ground, difficult, rugged, χωρία χ. καὶ πετρώδη Th.4.9; ὁδός Id.5.58, Pl.R.328e; χ. . . καὶ προσάντης . . ὁδός ἐστιν Anaxandr.56; πρόσοδοι X.An.5.2.3; πορεία ib.5.6.10; σταθμός ib.4.5.3; χωρίον -ώτατον a place most difficult to take, ib.4.8.2. of persons, hard to deal with, cruel, harsh, stern (opp. πρᾷος, Pl.R.493b (Sup.), Arist.EN1126a26), βασιλεύς, δαίμων, Od.2.232, 19.201; χαλεποί τε καὶ ἄγριοι 8.575; -ώτερος a more bitter enemy, Th.3.40; -ώτατοι most difficult to deal with, most dangerous or troublesome, ib.42, cf. 7.21; -ώτεροι πάροικοι Id.3.113; χαλεπόν γε θυγάτηρ κτῆμα Men.18: c. dat. pers., cruel or harsh towards one, Od.17.388; τοῖς ξυμπροθυμηθεῖσι τὸν ἔκπλουν Th.8.1, etc.; πρὸς τοὺς πολεμίους, τοὺς ἀγνῶτας, Pl.R.375c, Arist.Pol.1328a8 (also πρὸς τοὺς δρόμους X.Cyn.5.17); ἐπὶ νύμφαις ἀλλοτρίαις Theoc. 22.145. of words, χαλεπῷ ἠνίπαπε μύθῳ Il.2.245, etc.; ἐρεθιζέμεν αἰεὶ μύθοισιν χ. Od.17.395; χ. ὀνείδεα, ὁμοκλαί, Il.3.438, Od.17.189; φῆμις 14.239; μῆνις Il.5.178. esp. of judges, ἦν τὸ δίκαιον φυλάσσων χ. Hdt. 1.100, cf. Pl.Criti.107d, And.4.36; also χ. ἀρχή Th.1.77; τιμωρία Pl.Ap.39c (Comp.); νόμοι Id.Hp.Mi.372a (Comp.), D.21.44, 35.50. savage, fierce, κύνες X.An.5.8.24, Cyn.10.23; of bees, Arist.HA624b30 (Comp.); [θηρία] χ. τὰς φύσεις Pl.Plt. 274b. ill-tempered, testy, χ. ὢν καὶ δύσκολος Ar.V.942, cf. Isoc.19.26; ὀργὴν χ. Hdt.3.131; χαλεπῇ τῇ χειρί with a rough hand, Ar.Lys.1116. of plants, hurtful to the soil, Thphr.HP8.9.3 (Sup.). Adv. -πῶς hardly, with difficulty, διαγνῶναι χ. ἦν ἄνδρα ἕκαστον Il.7.424; χ. δέ ς᾽ ἔολπα τὸ ῥέξειν 20.186; χ. κε φύγοις κακόν Hes.Op.684; χ. ὀργὰς μεταβάλλουσιν E.Med.121 (anap.); χ. γνῶναι Antipho 3.2.1; τὰ τοῖς ἄλλοις χ. εὑρημένα ῥᾳδίως μανθάνειν Isoc.1.18, cf. 44; οὐ or μὴ χ. without much ado, Th.1.2, 7.81, etc. hardly, scarcely, δοκέω . . χ. ἂν Ἕλληνας Πέρσῃσι μάχεσθαι Hdt.7.103; χ. παρὰ τοῖς ἐχθροῖς εὑρεθήσεται Lys.29.2; χ. ἂν πείσαιμι Pl.Phd. 84d. χ. ἔχει, = χαλεπόν ἐστι, Th.3.53: c. acc. et inf., X.HG 7.4.6. painfully, miserably, -ώτερον ζῆν Pl.R.579d; ἐν τοῖς -ώτατα διῆγον Th.7.71. of persons, angrily, cruelly, harshly, χ. τιμωρεῖσθαι Id.3.46; ἀποκρίνασθαι Id.5.42, cf. E.Hipp.203 (anap.), Ar.Pl.60, Pl.Phdr.269b; χ. φέρειν τι take it ill, Th.2.16, Pl.R.330a, etc.; also χ. ἔφερον τῷ πολέμῳ, τοῖς πράγμασιν, X.HG5.1.29, An. 1.3.3; ἐπὶ τῇ πολιορκίᾳ Id.HG7.4.21, cf. D.H.3.50; also χ. φέρειν τινός Th.2.62; also χ. λαμβάνεσθαι τοῦ παιδός Hdt.2.121.δ´; χ. λαμβάνειν περί τινος Th.6.61; of the laws (cf. supr. 11.1c), χ. προστάττειν Pl.Lg.925d. freq. in the phrase χ. ἔχειν to be angry, X.An.6.4.16, etc.; τινι with one, Id.HG1.5.16; πρὸς τοὺς λόγους Isoc.3.3, cf. 51; χ. ἔχειν τισὶν ἐπί τινι with persons for a thing, D.20.135, cf. Plu.Cic.43; χ. διακεῖσθαι πρὸς ἅπαντας Isoc.Ep. 7.5; χ. πρὸς φιλοσοφίαν διακεῖσθαι Pl.R.500b; χ. πρὸς ἡμᾶς διετέθησαν Isoc.8.79; ἐπί τινι χ. διατεθείς Plu.Per.36. χ. ἔχειν, also, to be in a bad way, χ. ἔχω ὑπὸ τοῦ πότου Pl.Smp.176a, cf. Tht.142b.— Beside the regul. Comp.

xalepoths
χαλεπότηςχαλεπ-ότης, ητος, ἡ, difficulty, ruggedness, τῶν χωρίων Th.4.12,33: metaph. in pl., μεγάλας ἔχουσιν αἱ σύντομοι [ὁδοὶ] χαλεπότητας Jul.Or.7.225c. generally, difficulty, of understanding, Arist.APo.93b34. mostly of persons, harshness, severity, opp. ῥᾳστώνη, Pl.Criti.107c, Lg.902c; ἡ τοῦ σοφιστοῦ χ. Id.Sph.254a; τρόπων χ. Id.Lg.929d; τῶν πολιτειῶν Isoc.4.142; abs., Th.1.84, Isoc.2.24, etc.; of the Lacedaemonians, Id.12.90; μετὰ χαλεπότητος ἀκροᾶσθαι Id.15.20; of the laws of Draco, Arist.Pol. 1274b17: pl., opp. πραότητες, Isoc.5.116. ill-temper, vice, of a horse, X.Eq.3.10.

xaleptus
χαλεπτύςχᾰλεπτύς, ύος, ἡ, Ion. for foreg., Hsch.

xaleptw
χαλέπτωχᾰλέπτω, poet. aor. χάλεψα Dosiad.Ara13
Med. and Pass., v. infr. 11
causal of χαλεπαίνω 1.2, oppress, crush, εἴρεσθαι δὲ θεῶν ὅστις σε χαλέπτει Od.4.423; ῥέα δὲ βριάοντα χαλέπτει Hes.Op.5; πιέζειν καὶ χ. Plu.2.487b. wound, τινὰ ἰῷ Dosiad.l.c. provoke, enrage, Κύπριδα AP5.262 (Agath.)
Med., to be angry, χαλεψαμένης Ἀφροδίτης D.P.484, cf. A.R.1.1341; τισι Nic.Th.309; χαλέπτεσθαί τινί τινος with one for a thing, App.BC3.43; χαλεψάμενός τινί τινος ib.3.7; τινι alone, 2.29, al.; χαλέπτεο πένθεϊ θυμόν QS.3.780
Pass., χαλεφθείς τινι enraged at one, v.l. in Thgn.155; μὴ χαλεφθῇς ἐμοί S.Ichn.328 (lyr.); σύγγνωθί μοι καὶ μὴ χαλεφθῇς Com.Adesp.281. intr. in Act., to be angry, vexed, τινι at a person or thing, Bion Fr.11.2.
Poet. and late Prose.

xalepwteron
χαλεπώτερονχαλεπ-ώτερον (Th.1.77, 7.50, Pl.Phd.94d, etc.) we have -ωτέρως Th.2.50, 8.40, Thphr.HP6.7.1: Sup. -ώτατα Th.7.71, 8.95, Pl.R.579d, etc.

xalestraion
ΧαλεστραῖονΧαλεστραῖον, Χαλέστρη, v. Χαλαστραῖος.

xalia
χαλίαχαλία, ἡ, = ἡσυχία, Hsch. χαλίδιον, τό, tablet, Id.

xalic
χάλιξχάλιξ [ᾰ], ῐκος, ὁ and ἡ, small stone, pebble, in pl., Arist.Fr.213; ἐστρωμένη χάλιξιν ὁδός Luc.Trag.226. freq. as collect. in sg., gravel, rubble, used in building, Th.1.93, PCair.Zen.760 (iii B. C.), PPetr.3p.290 (iii B. C.), Plu.Cim.13; τῇ χ. καταμείξαντες τὴν ἀμμοκονίαν, so as to make concrete, Str.5.4.6: pl., Ar.Av.839; χ. σιδηραῖ dub. sens. in IG12.314.44.

xalidas
χαλιμάςχαλιμ-άς, άδος, ἡ, a shameless woman, Hsch.; = πόρνη, Suid. (χαλίμα codd.); of the βάκχαι (χαλωμένας εἰς συνουσίαν), EM805.9; also expld. as ἡ ὑπὸ μέθης χαλωμένη, Eust.1471.3; χαλιμίας and χαλίδας (of the βάκχαι) are vv.ll. in A. Fr.448 (ap.Sch. A.R. 1.473).

xalidoforos
χαλιδοφόροςχᾰλῐδοφόρος, ὁ, (χάλις) cupbearer, IG5(1).1468, al. (Messene, χαλειδ- lapides).

xalifronew
χαλιφρονέωχᾰλι-φρονέω, to be light-minded, χαλιφρονέοντα σαοφρονίης ἐπέβησαν, Od.23.13.

xalifrosunh
χαλιφροσύνηχᾰλι-φροσύνη, ἡ, levity, thoughtlessness, 16.310 (in pl.).

xalifrwn
χαλίφρωνχᾰλί-φρων, ονος, ὁ, ἡ, (χάλις) light-minded, thoughtless, joined with νήπιος, 4.371, 19.530; of Dionysus (cf. χάλις), AP9.524.23. of yielding temper, pliable, χ. νεύματα κούρης Musae. 117.

xalikazw
χαλικάζωχαλικάζω, v. χαλιμάζω.

xalikitis
χαλικῖτιςχᾰλῐκῖτις, ιδος, ἡ, dub. in Ostr.Strassb.619.2 (ii A. D.).

xalikokausths
χαλικοκαύστηςχᾰλῐκοκαύστης, ου, ὁ, lime-burner, Edict.Diocl.7.4.

xalikraios
χαλίκραιοςχᾰλίκραιος, η, ον, = sq., Nic.Al.29: irreg. Comp. χαλικρότερος, as if from Χαλικρός, ib.59, 613.

xalikrhtos
χαλίκρητοςχᾰλίκρητος, ον, poet. for ἄκρατος, unmixed, μέθυ Archil.78, A.R. 1.473; σπονδαί A.ap.Eust.1471.2 (v. Nauckad A.Fr.448); νᾶμα AP5.293.6 (Agath.).

xalikwdhs
χαλικώδηςχᾰλῐκ-ώδης, ες, in small masses, Thphr.Lap.65.

xalikwma
χαλίκωμαχᾰλῐ´κ-ωμα, ατος, τό, (χάλιξ) in pl., rubble and mortar, concrete, Lat. caementa, Gloss.

xalimazw
χαλιμάζωχαλιμ-άζω, = τὸ περὶ τὰς συνουσίας πείθεσθαι (fort. ἐπτοῆσθαι), Epich.200 (χαλικ- cod. Philem.Gloss.).

xalinagwgew
χαλιναγωγέωχᾰλῑνᾰγωγ-έω, guide with or as with bit and bridle, γλῶσσαν, σῶμα, Ep.Jac.1.26, 3.2, cf. Luc.Salt.70, Tyr.4; ἄνθρωπον Vett.Val. 248.25, cf. Chor.32.139p.376 F.-R., Lib.Decl.3Intr.1.

xalinagwgia
χαλιναγωγίαχᾰλῑνᾰγωγ-ία, ἡ, guiding as by bit and bridle, τῶν τῆς νεότητος παθῶν Simp. in Epict. p.119D.

xalinagwgos
χαλιναγωγόςχᾰλῑνᾰγωγ-ός, όν, guiding as with bit and bridle, Νέμεσις Vett. Val.131.6, al.

xalinarion
χαλινάριονχαλῑν-άριον, τό, Dim. of χαλινός, Arr.Epict.4.1.80, PLond.5.1657.8 (iv/v A. D.); = frenum, Gloss.; also gloss on παρήϊον, Sch.D Il.4.142.

xalinitis
χαλινῖτιςχαλῑν-ῖτις, ιδος, ἡ, bridling, epith. of Athena, who bridled Pegasus for Bellerophon, Paus.2.4.1, 5.

xalinnos
χαλινόςχᾰλῑνός (Aeol. χάλιννος prob. in Et.Gud.561.5), ὁ, heterocl. pl. χαλινά A.R.4.1607, Opp.H.1.191, Plu.2.613c, Sor.1.100, etc.
bit, once in Hom., ἐν δὲ χαλινοὺς γαμφηλῇς ἔβαλον Il.19.393; χαλινὸν ἐμβαλεῖν γνάθοις E.Alc.492; χ. ἐξαιρεῖται X.Eq.3.2; of the horse, χ. οὐκ ἐπίσταται φέρειν (metaph. of Cassandra) A.Ag.1066; χ. δέχεσθαι, λαμβάνειν, X.Eq.3.2, 6.10; λαβεῖν, ἔχειν, Arist.Rh.1393b16, 21; τὸν χ. ἐνδακεῖν champ the bit, Pl.Phdr.254d; of the rider, δοτέον τὸν χ. one must give a horse the rein, X.Eq.10.12; ὀπίσω σπάσαι, ξυνέχειν ἀνάγκῃ, Pl.Phdr.254e, Luc.DDeor.25.1; [χ.] εἰς ἄκρον τὸ στόμα καθιέμενος X.Eq.6.9.—Expld. of the bit, opp. reins (ἡνίαι), by Poll.1.148; so ἡνίας τε . . καὶ χ. Pl.R.601c; χ. τινα χαλκεῖ ἐκδιδόντα σκευάσαι Id.Prm.127a; κατὰ [τὸν κυνόδοντα] ἐμβάλλεται ὁ χ. Arist. HA576b18, cf. A.Th.123 (lyr.), S.OC1067 (lyr.); but distd. fr. στόμιον by Hdt.1.215, cf. A.Th.207 (lyr.), X.Eq.6.9, 10.9, etc.; and may be used generally for bit and bridle, Hdt.3.118, 4.64, IG12.374.176, PCair.Zen.659.11 (iii B. C.). metaph., of anything which curbs, restrains, or compels, Ἀργοῦς χ., of an anchor, Pi.P.4.25; χ. λινόδετοι, = χαλινωτήρια, E.IT1043; παρθενίας χ. λύειν, of the virgin zone, Pi.I.8(7).48; χαλινοῖς ἐν πετρίνοισιν, of Prometheus' bonds, A.Pr.562 (anap.); Διὸς χ., of the will of Zeus, ib.672; χαλινῶν ἀναύδῳ μένει, of forcible constraint, Id.Ag.238 (lyr.); πολλῶν χαλινῶν ἔργον οἰάκων θ᾽ ἅμα, i.e. it requires much skill and force to guide, S.Fr.869; τῷ δήμῳ χ. ἐμβαλεῖν ὕβρεως a bridle to curb their violence, Plu.Comp.Per.Fab.1, cf. Luc.Herm.82; τῆς γλώττης τὰ χ. Plu.2.613c; ἐπέστω τῷ στόματι χ. Lib.Ep.315.4; χ. οὐδεὶς ὀμμάτων Philostr. VA6.11. generally, strap, thong, E.Cyc.461 (dual). part of the tackle of a ship, IG22.1610.11,14. corner of the horse's mouth, where the bit rests, Poll.2.90 (pl.); of the human mouth, Nic.Al.117,223, PUniv.Giss.44.7, (ii/i B. C.), Heliod. ap.Orib 48.31.4, Sor.1.100, PSI9.1016.25 (ii B. C.), Aret.SA1.9, Cael.Aur.TP1.4, Aët.8.27; but, = ἡ σύνδεσις τῶν γνάθων, Ruf.Onom. 53, cf. Aët.8.40. fangs of serpents, from their shape and position in the mouth, Nic.Th.234.

xalinofagos
χαλινοφάγοςχᾰλῑνοφάγος [φᾰ], ον, champing the bit, στόματα Call.Lav.Pall.12.

xalinopoiikh
χαλινοποιικήχαλῑνο-ποιική (sc. τέχνη), ἡ, the art of making bridles, Arist.EN 1094a11 (v.l. -ποιητική, as in Asp. in EN4.26).

xalinopoios
χαλινοποιόςχαλῑνο-ποιός, ὁ, bridle-maker, Them.Or.26.329a, Gloss.

xalinourgos
χαλινουργόςχᾰλῑνουργός, ὁ, bridle-maker, Lat. lorarius, Gloss.; abbreviated χαλινου in Sammelb.5124.684 (ii A. D.) acc. to Schow.

xalinow
χαλινοωχᾰλῑν-οω, bridle or bit a horse, X.Cyr.3.3.27, An.3.4.35, HG7.2.21
Pass., Id.Eq.5.1, Plb.3.65.6, etc. metaph., curb, bridle, check, τὴν ναῦν Philostr.VA3.23; [φόβον, ἐπιθυμίαν] Epicur.Fr.485; τὴν ὀργήν, τὸν θυμόν, Ps.-Phoc.57, Them.Or.34p.454Dind.; τὸ φιλόφωνον καὶ λάλον Plu.2.967b; τὴν ἀλογίαν Hierocl. in CA8p.431M.; τὴν ἑαυτῶν ἀπληστίαν Lib.Or.47.35
Pass., to be bridled, curbed, τῇ φρουρᾷ καὶ τοῖς ὁμήροις Plu.Arat.38; ὑπὸ τοῦ λόγου Philostr.VA4.30: abs., to be tongue-tied, Hp.Mul.1.2.

xalinwsis
χαλίνωσιςχᾰλῑ´ν-ωσις, εως, ἡ, bridling, X.Eq.3.11 (pl.), v.l. in Poll.1.184.

xalinwthria
χαλινωτήριαχᾰλῑν-ωτήρια (sc. ὅπλα), τά, of ships, mooring-cables, E.Hec.539, Opp.H.1.359, Nonn.D.3.20.

xalis
χάλιςχάλις [ᾰ], ιος, ὁ, neat wine, Hippon.73, Docum. ant. dell' Africa Italianaii Cirenaica101 (i A. D.), Hsch., Suid., Eust.1471.2. = ὁ μεμηνὼς καὶ κεχαλασμένος τὰς φρένας (i.e. = χαλίφρων), Hsch. f.l. for σχαλίς, Them.Or.23.297a.

xaliston
χαλιστόνχαλιστόν: σκαιόν, ἢ ἀγαθὸν καὶ δίκαιον, Hsch.

xalkanqemon
χαλκάνθεμονχαλκ-άνθεμον, τό, = χρυσάνθεμον, Ps.-Dsc.4.58.

xalkanqes
χαλκανθέςχαλκ-ανθές, τό, = χάλκανθον, Posidon.52J., Str.14.6.5, Dsc.5.79,98, v.l. in Ruf. ap. Orib.7.26.38.

xalkanqh
χαλκάνθηχαλκ-άνθη, ἡ, v.l. for χάλκανθον in Dsc.3.80.

xalkanqizw
χαλκανθίζωχαλκ-ανθίζω, resemble χάλκανθον in colour, Ruf.Fr.79. of water, to be vitriolic, Antyll. ap. Orib.10.3.6.

xalkanqon
χάλκανθονχάλκ-ανθον, τό, solution of blue vitriol (copper sulphate), used for ink and for shoemaker's blacking, Dsc.3.80, Orph.A.960, Plin.HN34.123. = χρυσάνθεμον, Ps.-Dsc.4.58.

xalkanqos
χάλκανθοςχάλκ-ανθος, ὁ and ἡ, = foreg. 1, acc. to Gal.12.721, cf. Ruf. ap. Orib.7.26.38 (v.l.).

xalkanqrwpos
χαλκάνθρωποςχαλκ-άνθρωπος, ὁ, copper-man, alchemical term in Zos.Alch.p.110B.

xalkanqwdhs
χαλκανθώδηςχαλκ-ανθώδης, ες, vitriolic, of water, Antyll. ap. Orib.10.3.1, Gal.13.958.

xalkarmatos
χαλκάρματοςχαλκ-άρμᾰτος, ον, with brazen chariot, epith. of Ares, Pi.P.4.87.

xalkas
χαλκάςχαλκ-άς, άδος, ἡ, = χρυσάνθεμον, Ps.-Dsc.4.58.

xalkaspis
χάλκασπιςχάλκ-ασπις, ιδος, ὁ, ἡ, with brazen shield, of warriors, Pi.O.9.54, B.10.62, Ibyc.3.31 Diehl, E.HF795 (lyr.); epith. of Ares, Pi.I.7(6).25, E.IA764 (lyr.); of Heracles, S.Ph.727. οἱ χ., a corps in the Maced. army, Plb.2.66.5, al., Plu.Sull.16. of one who ran the armed foot-race (ὁπλιτοδρόμος), Pi.P.9.1.

xalkegxhs
χαλκεγχήςχαλκ-εγχής, ές, with brazen lance, χαλκεγχέων Τρώων E.Tr.143 (lyr.) (χαλκέγχεων in cod.Hsch. is wrongly accented, cf. δολιχεγχής).

xalkeia
χαλκείαχαλκ-εία, ἡ, smith's work, Hp.Art.53; opp. τεκτονική (joiner's work), Pl.Prt.324e, cf. Smp.197b. smithy, forge, HeroBel.98.3.

xalkeion
χαλκεῖονχαλκ-εῖον, Ion. χαλκ-ήϊον, τό, = foreg. 11, Hdt.1.68, Hp.Art.47,77, And.1.40, Pl.Euthd. 300b. = χαλκίον (q.v.): cauldron, pot, Hdt.4.81, 152 (v.l. χαλκίον), Hp.Morb.4.39, Pl.Prt.329a codd.: esp. copper in baths, Thphr.Char.9.8; χ. ἐρυθρόν vessel of pure copper, Hp.Ulc.12; χ. μολυβοῦν POxy.1648.62 (ii A. D.). concave metal reflector in a lamp, X.Smp.7.4. bronze structure, Paus.2.22.2. τὰ χαλκεῖα (sc. ἱερά), at Athens, a festival at the end of the month Pyanopsion, Phanod.22, Hyp.Fr.90, cf. Poll.7.105; title of play by Menander.

xalkeios
χάλκειοςχάλκ-ειος, η, ον, Ep. for χάλκεος, of copper or bronze, brazen, ἔγχεϊ χαλκείῳ Il.3.380; αἰχμὴ χ. 4.461; κληΐς Od.21.7; αὐγὴ χ. gleam of brass, Il. 13.341; χάλκειον γένος, of the Age of brass, Hes. Op.144; εἰκὼ χαλκείην Maiist.15: once in Trag., χάλκειον κάρα, S.Fr. 537 (nisi leg. χάλκεον); in late Prose, χάλκειος σφαῖρα S.E.M.7.376. Subst., χάλκειος, ἡ, yellow fish thistle, Carlina corymbosa, Thphr.HP6.4.3, Plin.HN21.94. v. χαλκήϊος.

xalkeios
χάλκεοςχάλκεος, έα, Ion. -έη (Hom. always -είη (v. χάλκειος)), εον (also εος, εον Il.18.222 (ὄπα χάλκεον Αἰακίδαο, where Zenod. χαλκέην as disyll.), Hdt. (v. infr.): rarely in Trag., A.Ch.686, S.Fr.534.3,7 (anap.), E.Ion1; Aeol., Dor. χάλκιος Epich.79, Alc.15.3, SIG 945.6 (Assos, iv B. C.), IGRom.4.1302.35 (Cyme, i B. C./i A. D.), also Boeot., cf. χαλκοῦς; Att. χαλκοῦς, ῆ, οῦν (IG12.313.55, etc., but χαλκέων δέλτων Pl.Ax.371a codd.); Ep. also χάλκειος, v. χάλκειος: (χαλκός)
of copper or bronze, brazen, οὐδός, δόμος, τεῖχος, Il.8.15, 18.371, Od.10.4; ἄξων, κύκλα, Il.13.30, 5.723; χ. Ἀράων θάλαμοι Antim. in PMilan.17.48; χ. καὶ ἀδαμαντίνοις τείχεσι Aeschin.3.84; ὀδός Astyd.9, Ister 30; esp. of arms and armour, ἔγχος, ξίφος, Il.3.317,335; σάκος 7.220; θώρηξ, χιτών, 13.398,440; ἔντεα 18.131, etc.; χαλκέοις ὅπλοις E.Ph.1359; also λέβητος χαλκέου A.Ch.686, cf. E.Cyc.392; χαλκέοισικάδοις, χαλκέοις δρεπάνοις, S.l.c.; in Trag. mostly contr., χαλκοῖς βάθροισι Id.OC1591; χαλκῆς ὑπαὶ σάλπιγγος Id.El. 711; χαλκῆς ἐκ δέλτου Id.Tr.683. of statues, χ. Ζεύς, χ. Ποσειδέων, a bronze statue of . . , Hdt.9.81; χ. ταῦρος Pi.P.1.95; ἡ χαλκῆ Ἀθηνᾶ D.19.272; ἱστάναι τινὰ χαλκοῦν Id.13.21; ἄξιος σταθῆναι χαλκοῦς Arist.Rh.1410a33; στήλη ἐφ᾽ ᾗ ὁ στρατηγός ἐστιν ὁ χαλκοῦς And.1.38; cf. χαλκῆ. χ. ἀγών a contest for a shield of brass, Pi.N.10.22. metaph., brazen, i. e. hard, stout, strong, χάλκεος Ἄρης Il.5.704, etc. (unless wearing brazen armour, cf. χάλκεοι ἄνδρες Orac. ap. Hdt.2.152); Χαλκοῦς, nickname of Aristomedes, Din. ap. Did.in D.9.57, Philem.1.2 D., Plu.Dem.11; χ. στονόεντ᾽ ὅμαδον Pi.I.8(7).27; χ. αὐδά Id.Pae.2.100; χάλκεον ἦτορ a heart of brass, Il.2.490; ὄπα χ. 18.222; χ. ὕπνος, i. e. the sleep of death, 11.241; χαλκέοισι νώτοις, of Atlas, E.Ion1. χαλκῆ μυῖα, a boy's game, a sort of blind-man's-buff, Herod.9a, Poll.9.123. as Subst., v. χαλκοῦς. [χάλκεοι is disyll. in Hes. Op.150.]

xalkeios
χαλκήϊοςχαλκ-ήϊος, η, ον, (χαλκεύς) of or for a smith, ὅπλα Od.3.433; δόμος, i.e. forge, 18.328; in form χαλκεῖος, θῶκος Hes.Op.493.

xalkeiths
χαλκείτηςχαλκ-είτης, v. χαλκίτης 11.

xalkeiths
χαλκίτηςχαλκ-ίτης [ῑ], ου, ὁ, = sq. 1.2, Gal.1.452 cod.Marc.(ed. Helmreich), 15.32 (prob. l.). written χαλκ-είτης, = χαλκεύς, JHS32.165 (Pisidia); written καχείτης ib.161 (ibid.).

xalkeiwdhs
χαλκειώδηςχαλκ-ειώδης, ες, = χαλκοειδής 1, φάρμακον prob. l. in Zos. Alch.p.216B.

xalkelatos
χαλκέλατοςχαλκ-έλᾰτος, ον, poet. for χαλκήλατος, πέλεκυς Pi.O.7.36; θάλαμοι AP5.216 (Paul.Sil.); σάλπιγξ Epigr.Gr.350 (Nicaea); εἰκών ib.944 (Oenoanda).

xalkembolas
χαλκεμβολάςχαλκ-εμβολάς, άδος, poet. fem. of sq., νᾶες E.IA1319 (lyr.).

xalkembolos
χαλκέμβολοςχαλκ-έμβολος, ον, with brazen beak, D.S.14.59, Plu.Cim.13, Trag.Adesp.142, Lyr. in PTeb.2 (a)ii 9; χαλκέμβολοι (abs.), as the name of a special kind of ship, Plu.Ant.35.

xalkendutos
χαλκένδυτοςχαλκ-ένδῠτος, ον, brass-clad, Sch.E.Ph.1130.

xalkenteros
χαλκέντεροςχαλκ-έντερος, ον, of brazen bowels, applied by Suid. to the Grammarian Didymus.

xalkenths
χαλκεντήςχαλκ-εντής, ές, brass-armed, πόλεμος Pi.N.1.16; στρατιά ib.11.35.

xalkentonon
χαλκέντονονχαλκ-έντονον, τό, torsion-engine with metallic strands, Ph.Bel.56.22.

xalkeofwnos
χαλκεόφωνοςχαλκεό-φωνος, ον, with voice of brass, i. e. ringing strong and clear, of Stentor, Il.5.785; of Cerberus, Hes.Th.311.

xalkeogomfos
χαλκεόγομφοςχαλκεό-γομφος, ον, brass-riveted, δῶμα Simon.37.7.

xalkeohs
χαλκεομίτραςχαλκεο-μίτρας, Ion. χαλκεό-ης, ὁ, = χαλκομίτρας, B.Scol.Oxy.5.8 (and prob. Id.12.109), Q.S.1.274; epith. of the planet Mars, Cat.Cod.Astr.1.173.

xalkeokardios
χαλκεοκάρδιοςχαλκεο-κάρδιος, ον, with heart of brass, Theoc.13.5.

xalkeokranos
χαλκεόκρανοςχαλκεό-κρᾱνος, ον, bronze-tipped, ἰός B.5.74.

xalkeoktupos
χαλκεόκτυποςχαλκεό-κτῠπος, ον, with clang of bronze, μάχα Id.17.59.

xalkeomhstwr
χαλκεομήστωρχαλκεο-μήστωρ, ορος, ὁ, skilled in arms, χαλκεομήστορος Ἕκτορος, restored by Burges in E.Tr.271 (lyr.) from Hsch. (χαλκεομίστωρ: ἰσχυροφόρος, i. e. χαλκεομήστορος: ἰσχυρόφρονος).

xalkeonwtos
χαλκεόνωτοςχαλκεό-νωτος, ον, with back of brass, κύμβαλα Nonn.D.10.388.

xalkeopezos
χαλκεόπεζοςχαλκεό-πεζος, ον, brass-footed, ἕδρη AP9.140 (Claudian.).

xalkeoplos
χαλκέοπλοςχαλκέοπλος, ον, with arms or armour of brass, Δαναοί E.Hel. 693 (lyr.).

xalkeoqumos
χαλκεόθυμοςχαλκεό-θῡμος, ον, = χαλκεοκάρδιος, Polem.Cyn.41.

xalkeoqwrac
χαλκεοθώραξχαλκεο-θώραξ, Ion. χαλκεο-θώρηξ, ηκος, ὁ, ἡ, with brazen breastplate, Il.4.448, 8.62; cf. χαλκοθώραξ.

xalkeosternos
χαλκεόστερνοςχαλκεό-στερνος, ον, = χαλκοθώραξ, Ἄρης B.5.34.

xalkeoteuxhs
χαλκεοτευχήςχαλκεο-τευχής, ές, armed in brass, E.Supp.999 (lyr.).

xalkeotexnhs
χαλκεοτέχνηςχαλκεο-τέχνης, ου, ὁ, worker in metal, smith, Epigr.Gr.269 (Aedepsus); of Hephaestus, Q.S.2.440.

xalkeoy
χαλκέοψχαλκέοψ, ὁ, ἡ, gen. οπος, = foreg., αὐλῶν ὀμφά Pi.Pae.3.94.

xalkeuma
χάλκευμαχάλκ-ευμα, ατος, τό, anything made of brass, e.g. an axe or sword, A.Ch.576. in pl., brazen bonds, Id.Pr.19.

xalkeus
χαλκεύςχαλκ-εύς, έως, ὁ: pl. χαλκεῖς, Att. -ῆς Ar.Av.490 (anap.), Pl.R.370d, Ep. -ῆες (v. infr.): acc. χαλκέας Id.Smp.221e, R.428d, χαλκεῖς Plu.2.214a
coppersmith, opp. τέκτων (joiner, Pl.R.370d), ἣν [ἀσπίδα] χ. ἤλασεν Il.12.295, etc.; μίτρη, τὴν χαλκῆες κάμον ἄνδρες 4.187,216. generally, worker in metal, of a goldsmith, Od.3.432; of a worker in iron. 9.391; hence later, blacksmith, smith (χαλκέας τοὺς τὸν σίδηρον ἐργαζομένους Arist.Po.1461a29), Hdt.1.68, Ar.l.c., X.HG3.4.17; ἀνὴρ χ. Hdt.4.200; χ. χαλκοῦ καὶ σιδήρου LXXGe.4.22. John Dory, Zeus faber, Opp.H.1.133, prob. in Arist.HA535b18; distd. fr. χαλκίς, Ath.7.328d.

xalkeuthrion
χαλκευτήριονχαλκ-ευτήριον, τό, = χαλκεῖον, Gloss.

xalkeuths
χαλκευτήςχαλκ-ευτής, οῦ, ὁ, = χαλκεύς, χ. ὕμνων AP7.34 (Antip. Sid.).

xalkeutikos
χαλκευτικόςχαλκ-ευτικός, ή, όν, of or for the smith's art, φῦσα Hp.Morb.3.14; ἔργα X.Vect.4.6; τὸ χ. πῦρ, opp. τὸ μαγειρικόν, Arist.Spir.485a35. skilled in metal-working, X.Mem.1.1.7: ἡ -κή (sc. τέχνη) the smith's art or trade, Id.Oec.1.1, Arist.PA683a24, GA789b10.

xalkeutos
χαλκευτόςχαλκ-ευτός, ή, όν, wrought of metal: metaph., στίχος Πιερίδων χ. ἐπ᾽ ἄκμοσιν AP7.409 (Antip.).

xalkeuw
χαλκεύωχαλκ-εύω, make of copper or bronze or (generally) of metal, forge, δαίδαλα πολλά Il.18.400; ξίφος S.Aj.1034, etc.; τὸν χαλκέα αὐτὸν χ. work him on the anvil, Pl.Euthd.301d: metaph., ἀψευδεῖ πρὸς ἄκμονι χάλκευε γλῶσσαν Pi.P.1.86: in Med. sense, πέδας χαλκεύεται αὑτῷ Thgn.539; χαλκεύεσθε μηνίσκους φορεῖν Ar.Av.1114 (troch.); ἐχαλκεύσατο κράνη . . ὁλοσίδηρα Plu.Cam.40
Pass., to be wrought or forged, ἐξ ἀδάμαντος ἢ σιδάρου κεχάλκευται Pi.Fr.123.4; ἀφ᾽ ὁπόσων ταλάντων κεχ. at the cost of . . , Luc.JTr.11; τῶν κεχαλκευμένων πρὸς ἀπώλειαν ὅπλων D.S.17.58: metaph., ἐπὶ τοῖς δεδεμένοις χαλκεύεται [ταῦτα] these arms are being forged against . . , Ar.Eq.469; also of the victims in Phalaris' bull, Phalar.Ep.113. abs., to be a smith, Ar.Pl.163,513 (anap.), Th.3.88, Pl.R.396a; τὸ χαλκεύειν the smith's art, X.Mem.4.2.22.

xalkewn
χαλκεώνχαλκ-εών, ῶνος, ὁ, forge, smithy, βῆ ῥ᾽ ἴμεν ἐς χαλκεῶνα [where εω must be pronounced as one syll.] Od.8.273, cf. A.R.3.41. bar of wrought iron, Lat. strictura, glossed φυσητήρ, χαλκεών (nisi leg. χαλκέων), Gloss.

xalkh
χάλκηχάλκη, v. κάλχη.

xalkh
χαλκῆχαλκῆ (sc. εἰκών), ἡ, bronze statue, Antig.Mir.15, cf. D.L.9.39, 10.9.

xalkhdonion
χαλκηδόνιονχαλκηδόνιον, τό, = στίμμι, interpol. in Dsc.5.84.

xalkhdwn
χαλκηδώνχαλκηδών, όνος, ἡ, chalcedony, Apoc.21.19.

xalkhion
χαλκήϊονχαλκ-ήϊον, v. χαλκεῖον.

xalkhlatos
χαλκήλατοςχαλκ-ήλᾰτος, ον, (ἐλαύνω) forged out of brass, of beaten brass, κώδωνες, σάκος, A.Th.386,539; πλάστιγξ Id.Ch.290; σκάφη Id.Fr. 225; ὅπλα S.Fr.341; λέβητες ib.378; ἀσπίς E.Ba.799, cf. Ar.Ra. 929; cf. χαλκέλατος (q.v.).

xalkhrhs
χαλκήρηςχαλκ-ήρης, ες, furnished or fitted with bronze, of spears and arrows tipped or armed with bronze, ξυστόν, δόρυ, ὀϊστός, ἰοί, Il.4.469, 5.145, 13.650, Od.1.262; χαλκήρεον (sic) ἔγχος Pancrat. in POxy.1085.6; κυνέη, κόρυς, Il.3.316, 15.535; σάκη 17.268; generally, χ. τεύχεα 15.544; χ. στόλος, of a ship's beak, A.Pers.408; ναῦς χ. Plu.Demetr.42, Sull.22.

xalkhsion
χαλκήσιονχαλκήσιον, τό, = καρχήσιον, HeroBel.88.5.

xalkiaios
χαλκιαῖοςχαλκῐαῖος, α, ον, costing one χαλκοῦς, PCair.Zen.19.5 (iii B. C.). χαλκιαία, ἡ, supplementary tax on sales, Sammelb.5729 (iii B. C.); abbrev. in Ostr.Bodl.i 96 (ii B. C.); also written χαλκιεία (q. v.).

xalkideuomai
χαλκιδεύομαιχαλκῐδ-εύομαι, to be parsimonious, Suid.; cf. Χαλκιδίζω.

xalkideus
χαλκιδεύςχαλκῐδ-εύς, έος, ὁ, inhabitant of Chalcis, Hdt.5.74, etc.: acc. pl. Χαλκιδέας Ar.Eq. 238. expld. by δειλός, Hsch.

xalkidiakos
χαλκιδιακόςχαλκῐδ-ιακός, ή, όν, = Χαλκιδικός (quod fort. leg.), Lesb.Gramm.4.

xalkidikos
χαλκιδικόςχαλκῐδ-ικός, ή, όν, of or from Chalcis (in Euboea or Thrace), Alc.15, Hdt.7.185, Ar.Eq.237. χαλκιδική, ἡ, = χαλκίς 11, Dorioap.Ath.7.328d. σαύρα χ. = χαλκίς 111, σήψ 11.2, Dsc.2.65, Philum.Ven.34. εἶδος ἀλεκτρυόνος, Hsch. chalcidicum, = fori deambulatorium, Gloss.

xalkidion
χαλκίδιονχαλκ-ίδιον, τό, Dim. of χαλκίον 1, Hermipp.65.

xalkiditis
χαλκιδῖτιςχαλκ-ιδῖτις, ιδος, ἡ, a penny prostitute, Com.Adesp.1352.

xalkidizw
χαλκιδίζωχαλκῐδ-ίζω, imitate the Chalcidians in παιδεραστία (Hsch.) or parsimony (Eust.279.18), Com.Adesp. 1192.

xalkieia
χαλκιείαχαλκ-ιεία, ἡ, = χαλκιαία, supplementary tax on sales, PLond.3.1200 (ii B. C.).

xalkikos
χαλκικόςχαλκ-ικός, ή, όν, in copper coin, PFrankf.1.38,91 (iii B. C.).

xalkinaos
χαλκίναοςχαλκ-ίνᾱος, ον, dwelling in a brazen temple, like χαλκίοικος, Hsch.

xalkinda
χαλκίνδαχαλκ-ίνδᾰ, παίζειν to play the game χαλκισμός, Id.

xalkinos
χάλκινοςχάλκ-ινος, η, ον, of bronze, νόμισμα OGI339.44 (Sestos, ii B. C.); διάδημα Ostr.Bodl. i 262 (ii B. C.); χαλκίνη (sc. δραχμή) PLond.2.380 (ii/iii A. D.). concerning or in bronze coin, λόγος PTeb.119.51 (ii B. C.).

xalkiofulac
χαλκιοφύλαξχαλκιοφύλαξ [ῠ], ᾰκος, ὁ, boiler-keeper in a bathing-establishment, Stoic.1.10, PCair.Zen.799.8 (iii B. C.).

xalkioikos
χαλκίοικοςχαλκίοικος [ῐ], ἡ, she who dwells in a brazen house (i. e. Athena, whose name is freq. omitted), at Sparta, from the brazen shrine in which her statue stood, E.Hel.228,245 (both lyr.), Ar.Lys.1300 (lyr.), Th.1.128,134, Paus.3.17.2, 10.5.11.

xalkion
χαλκίονχαλκίον, τό, copper vessel, cauldron, kettle, IG12.393, Ar.Ach.1128, Fr.107,330, Eup.108,256, X.Oec.8.19; χ. θερμαντήριον, = θερμαντήρ, IG22.1416, 4.39 (Aegina), Gal.13.663. cymbal, τὸ Δωδωναῖον χ., prov. of a chatterbox, Men.66, cf. Zen.6.5. bowl of the κότταβος, Poll.6.110. copper ticket given to the dicasts, bearing the name of the court in which they were to serve, D.39.10. piece of copper money, πονηρὰ χαλκία Ar.Ra.724 (troch.); παραλαβὼν τὼ χαλκίω Eub.83; cf. Poll.9.90.—Freq. written χαλκεῖον in codd., but χαλκίον is required by the metre in Com., and corroborated by Inscrr. (v. supr.), and Pap., PCair.Zen.630.4 (iii B. C.), PMich.Zen.65.2 (iii B. C.), PSI6.625.12 (iii B. C.), etc. prob. Dim. of χάλκη, = κάλχη 11, IG42(1).102.242 (Epid., iv B. C.).

xalkis
χαλκίςχαλκίς, ίδος, ἡ, an unknown bird (cf. κύμινδις), Il.14.291, cf. Arist.HA615b10, Parth.13.4
Cratin.315 (hex.) parodies Il.l.c., taking χ. in the sense of a brazen pot. = pica maritima (i. e. roller, Coracias garrula), Gloss. a migratory fish, perh. pilchard or sardine, Clupea sardina, Epich.48, al., Arist.HA543a2, Numen. ap. Ath.7.328d, Opp.H.1.244; also a freshwater fish, Arist. HA568a18. = ζιγνίς, a poisonous lizard, cicigna, ib.604b23, Plin.HN32.30, Aët.13.15; cf. χαλκιδικός 11.2. at Lacedaemon, female slave, Proxen.8, Eust.1090.57. as pr. n., Χαλκίς, ίδος, ἡ, Chalcis, name of various cities, Il.2.537, etc.

xalkiskarion
χαλκισκάριονχαλκισκάριον, τό, dub. sens. in PLond.2.191.8 (ii A. D.).

xalkismos
χαλκισμόςχαλκ-ισμός, ὁ, game played by spinning a copper coin, which was stopped by the finger before it fell, Poll.9.118, Eust.986.41, 1409.18.

xalkitis
χαλκῖτιςχαλκ-ῖτις, ιδος (εως Gal. 13.375), ἡ, containing copper, λίθος χ. copper-ore, worked in Cyprus, Arist.HA552b10; and in Euboea, Plu.2.434a. a mineral, rock-alum, Emp. ap. Gal.15.32 (sed v. foreg.), Dsc.5.99, POxy.1088.19 (i A. D.), Sor.2.41; χ. στυπτηρίη Hp.Ulc.14; χ. κυανέη (of doubtful nature) ib.21. = χρυσάνθεμον, Ps.-Dsc.4.58.

xalkizw
χαλκίζωχαλκ-ίζω, shine like brass, χ. τὴν χροιάν Sch.Il.14.291; of snakes, χρώματι χ. Philum. Ven.32.1; ring like brass, φωνὴ χαλκίζουσα Poll.2.117. play the game χαλκισμός, 'spin a copper', Alex.337, Herod.3.65, Poll.7.105, 206; cf. χαλκίνδα.

xalkoaras
χαλκοάραςχαλκο-άρᾱς [ᾰρ], α, ὁ, bronze-armed, of men, in gen. pl. -αρᾶν, Pi.I.4(3).63(81); acc. sg. -άραν ib.5(4).41.

xalkobareia
χαλκοβαρήςχαλκο-βᾰρής, ές, heavy or loaded with bronze, ἰός Il.15.465, Od.21.423; δόρυ 11.532: fem. χαλκο-βάρεια (as if from Χαλκόβαρυς), Il.11.96, Od.22.259, 276.

xalkobaths
χαλκοβατήςχαλκο-βᾰτής, ές, (βαίνω) standing on bronze, with brazen base, or with floor of bronze, χαλκοβατὲς δῶ, of the house of Zeus, Od.8.321, Il.1.426, 14.173, etc.; of that of King Alcinoüs, Od.13.4.

xalkobatos
χαλκόβατοςχαλκό-βᾰτος, ον, = foreg., Hsch.

xalkoboas
χαλκοβόαςχαλκο-βόας, ου, ὁ, = χαλκεόφωνος, Ἄρης S.OC1046 (lyr.).

xalkodaidalos
χαλκοδαίδαλοςχαλκο-δαίδᾰλος, ον, wrought in bronze, ἀσπίς B.Fr.6. Act., working in brass, τέχνα AP9.777 (Phil.).

xalkodamas
χαλκοδάμαςχαλκο-δάμᾱς [δᾰ], αντος, subduing, i.e. sharpening bronze, a word of masc. termin. with fem. Subst., χαλκοδάμαντ᾽ ἀκόναν Pi.I.6(5).73.

xalkodesmhtwr
χαλκοδεσμωτήρχαλκο-δεσμωτήρ and χαλκο-δεσμήτωρ, expld. by χαλκόδεσμος (-δερ- cod.), Hsch.

xalkodetos
χαλκόδετοςχαλκό-δετος, ον, bronze-bound, σάκη A.Th.160 (lyr.); κοτύλαι Id.Fr.57.6 (anap.); αὐλαί S.Ant.945 (lyr.); ἔμβολα E.Ph.114 (lyr.).

xalkodous
χαλκόδουςχαλκόδους, = χαλκώδων, Hdn.Epim.208.

xalkoeidhs
χαλκοειδήςχαλκο-ειδής, ές, like copper, copper-coloured, Arist.Col.793a26; μέλιτται Ael.NA17.35; ῥάβδοι D.S.17.90, cf. Dsc.5.99. epith. of the cuneiform bone, χ. ὀστέον, ὀστᾶ, PLit.Lond.167.16 (ii/iii A. D.), Gal.14.725.

xalkofalaros
χαλκοφάλαροςχαλκο-φάλᾰρος [φᾰ], ον, adorned with brass, δώματα Ar.Ach. 1072.

xalkofanhs
χαλκοφανήςχαλκο-φᾰνής, ές, having the appearance of copper, Dsc.5.74.

xalkofi
χαλκόφιχαλκόφῐ, Ep. gen. from χαλκός, Il.11.351.

xalkoforos
χαλκοφόροςχαλκο-φόρος, ον, producing copper, rich in copper, Eust.1409.8. tipped with copper, θύρσος Nonn.D.14.343.

xalkofwnos
χαλκόφωνοςχαλκό-φωνος, ον, = χαλκεόφωνος
as Subst., ἡ, name of a metallic-sounding stone, Plin.HN37.154.

xalkogeneios
χαλκογένειοςχαλκο-γένειος, ον, = sq., AP6.236 (Phil.).

xalkogenus
χαλκόγενυςχαλκό-γενυς, υ, with teeth of bronze, ἄγκυρα Pi.P.4.24.

xalkoglwxis
χαλκογλώχιςχαλκο-γλώχῑς, ῑνος, ὁ, ἡ, with point or barbs of bronze, μελίη Il.22.225.

xalkokeraunos
χαλκοκέραυνοςχαλκο-κέραυνος, ον, epith. of the sea, perh. f.l. for χαλκ-αμάρυγος, gleaming like copper or bronze, A.Fr.192.3 (anap.).

xalkoknhmis
χαλκοκνήμιςχαλκο-κνήμῑς, ῑδος, ὁ, ἡ, bronze-greaved, Il.7.41.

xalkokollhths
χαλκοκολλητήςχαλκο-κολλητής, οῦ, ὁ, copper-welder, coppersmith, POxy.85 ii 4 (pl., iv A. D.).

xalkokollhtos
χαλκοκόλλητοςχαλκο-κόλλητος, ον, welded, Lat. ferruminatus, Gloss.

xalkokorusths
χαλκοκορυστήςχαλκο-κορυστής, οῦ, ὁ, bronze-armed, equipped with bronze, Il. 5.699, 6.199,398, al.; ὅμιλος Pi.Pae.6.108.

xalkokras
χαλκοκράςχαλκο-κράς, ᾶτος, ὁ, ἡ, = foreg., IG22.1424a.95, 1425.91; νόμισμα Hsch., Choerob.in Theod. 1.132, al.; on the accent v. Hdn.Gr.1.51, al. copper-headed, i.e. bronze-tipped, of missiles, Tim.Pers.30.

xalkokratos
χαλκόκρατοςχαλκό-κρᾱτος, ον, mixed with copper, Polyaen.4.10.2.

xalkokrodustai
χαλκοκροδυσταίχαλκο-κροδυσταί, αἱ, a mystic name for the Nurses of Dionysus, Plu.2.672b (dub. l.).

xalkokrotos
χαλκόκροτοςχαλκό-κροτος, ον, sounding or rattling with bronze, epith. of Demeter, in allusion to instruments used in her worship, Pi.I.7(6).3; χ. ἵπποι horses that stamp with hoofs of bronze, brazen-hoofed, Ar.Eq.552 (lyr.). = χαλκήλατος, φάσγανον E.Ph.1577 (lyr.); χαλκόκροτα bronze utensils, POxy.1657.1 (iii A. D.). χαλκοκρότος, ὁ, = Lat. aerarius, Gloss. (καλκόκροτος cod.).

xalkoktupos
χαλκόκτυποςχαλκό-κτῠπος, ον, = foreg.1, καναχά prob. in B.13.16; κύμβαλα, Diog.Ath.1.3.

xalkokwdwn
χαλκοκώδωνχαλκο-κώδων, ωνος, ὁ, ἡ, brazen-mouthed, σάλπιγξ B.17.3.

xalkolibanos
χαλκολίβανοςχαλκο-λίβᾰνος [ῐ], ου, ἡ, either fine brass, brass of Lebanon, or yellow frankincense, Apoc.1.15, 2.18.

xalkoliqos
χαλκόλιθοςχαλκό-λῐθος, ὁ, copper ore, copper, Ps.-Democr.Alch.p.54B.

xalkolofos
χαλκόλοφοςχαλκό-λοφος, ον, with bronze crest, Hsch. (s. v.l.).

xalkologew
χαλκολογέωχαλκο-λογέω, collect or exact copper money, Rev. Épigr.1.239 (Naples, ii A. D.), Lyd.Mag.3.37, Hsch., Gloss.

xalkologos
χαλκολόγοςχαλκο-λόγος, ὁ, collector of money, IG14.759 (Naples), MAMA3.514 (Corycus, written χαρκ-), Gloss.

xalkomitras
χαλκομίτραςχαλκο-μίτρας, α, ὁ, with μίτρη of bronze, Κάστωρ Pi.N. 10.90 (to be restored for χαλκεομ-)
also χαλκό-μιτρος, ον, Lyc. 997.

xalkomolubdos
χαλκομόλυβδοςχαλκο-μόλυβδος, ὁ, alloy of copper and lead, Maria ap. Olymp.Alch.p.93B.

xalkomuia
χαλκόμυιαχαλκό-μυια, ἡ, a fly of bright metallic hue, ingredient of an eye-salve, Aët.7.100.

xalkomwths
χαλκομωτήςχαλκο-μωτής, οῦ, ὁ, coppersmith, PMasp.143r14 (vi A. D.).

xalkonwtos
χαλκόνωτοςχαλκό-νωτος, ον, bronze-backed, ἀσπίς, ἰτέα, E.Tr.1136,1193.

xalkopaghs
χαλκοπαγήςχαλκο-πᾰγής, ές, made of bronze, σάλπιγξ AP6.46 (Antip.Sid.).

xalkoparaios
χαλκοπάρῃοςχαλκο-πάρῃος [πᾰ], Dor. χαλκο-πάρᾱιος, ον, with cheeks or sides of bronze, epith. of helmets, Il.12.183, 17.294, 20.397, Od.24.523; of a javelin, Pi.P.1.44, N.7.71; κρέμβαλα Carm.Pop.3.

xalkopedos
χαλκόπεδοςχαλκό-πεδος, ον, with floor of bronze, ἕδρα θεῶν Pi.I.7(6).44.

xalkoplaktos
χαλκόπληκτοςχαλκό-πληκτος, Dor. χαλκό-πλακτος, ον, smiting with brazen edge, γένυς, of the battle-axe, S.El.484 (lyr.; also expld. as = χαλκήλατος).

xalkoplasths
χαλκοπλάστηςχαλκο-πλάστης, ου, ὁ, bronze-worker, LXXWi.15.9.

xalkopleuros
χαλκόπλευροςχαλκό-πλευρος, ον, with sides of bronze, τύπωμα χ., of a cinerary urn, S.El.54.

xalkoplhqhs
χαλκοπληθήςχαλκο-πληθής, ές, multitudinous and bronze-clad, στρατός E.Supp.1220.

xalkopoios
χαλκοποιόςχαλκο-ποιός, ὁ, metalworker, Sammelb.5726.

xalkopous
χαλκόπουςχαλκό-πους, ποδος, ὁ, ἡ, with feet of bronze, τρίπους E.Supp.1197; ὀδός, founded on bronze, S.OC57 (expld. by Sch. with ref. to copper-mines): in Hom. of horses, to express the solid strength of their hoofs, χαλκόποδ᾽ ἵππω Il.8.41; ταῦροι Pherecyd.112J.; χ. Ἐρινύς, to express her untiring pursuit, S.El.491 (lyr.); of Empedocles, with bronze slippers, Luc.DMort.20.4.

xalkoprwros
χαλκόπρῳροςχαλκό-πρῳρος, ον, with prow of bronze, of ships, Poll.2.102.

xalkopteros
χαλκόπτεροςχαλκό-πτερος, ον, with wings of metallic hue, ὄρνις PSI6.569.9 (iii B. C.); μυῖα Philum.Ven. 25.1.

xalkopths
χαλκόπτηςχαλκ-όπτης, ου, ὁ, copper-smelter, IG2.2867 (fort. χαλκο<κό>πτης); [χαλκ]όπτης dub. in PCair.Goodsp.30 xii 30 (ii A. D.).

xalkopulos
χαλκόπυλοςχαλκό-πῠλος, ον, with gates of brass or bronze, ἱρόν Hdt.1.181; χ. θεά, epith. of Athena, E.Tr.1113 (lyr.); ὕδωρ, of Castalia, because issuing from bronze spouts in the shape of lions' heads, Pi.Pae.6.7.

xalkopwgwn
χαλκοπώγωνχαλκο-πώγων, ωνος, ὁ, transl. of Lat. Ahenobarbus, Plu.Aem.25, D.Chr.37.40.

xalkopwlhs
χαλκοπώληςχαλκο-πώλης, ου, ὁ, dealer in copper or bronze, Critias Fr.70 D., Poll.7.196.

xalkoqermon
χαλκόθερμονχαλκό-θερμον, τό, hot bath, Gloss.

xalkoqesion
χαλκοθέσιονχαλκο-θέσιον, τό, boiler-room in baths, POxy.2146.5 (iii A. D.), Stud.Pal.20.230 (iv A. D.).

xalkoqhkh
χαλκοθήκηχαλκο-θήκη, ἡ, a building on the Acropolis of Athens, IG22120, 1469.84. case for bronze vessels, provided specially for those of value, Ath.6.231d.

xalkoqroos
χαλκόθροοςχαλκό-θροος, ον, ringing with or like bronze, Nonn.D.13.48.

xalkoqwrac
χαλκοθώραξχαλκο-θώραξ, ᾱκος, ὁ, ἡ, = χαλκεοθώραξ, Pi.Pae.2.1, B.10.123, S.Aj.179 (lyr.).

xalkorofos
χαλκόροφοςχαλκ-όροφος, ον, with roof of bronze, παρθενεών Nonn.D.47.543 (s. v. l.).

xalkoruxeion
χαλκορυχεῖονχαλκ-ορῠχεῖον, τό, f.l. for χαλκωρυχεῖον (q. v.), Thphr.Lap. 25.

xalkosandalos
χαλκοσάνδαλοςχαλκο-σάνδᾰλος, ον, with sandals of bronze, Porph. ap. Eus.PE 3.11.

xalkoskelhs
χαλκοσκελήςχαλκο-σκελής, ές, with legs of bronze, βοῦς S.Fr.336.

xalkosmaragdos
χαλκοσμάραγδοςχαλκο-σμάραγδος [σμᾰ], ἡ, a green stone with metallic veins, perhaps malachite, Plin.HN37.74.

xalkostefanos
χαλκοστέφανοςχαλκο-στέφᾰνος, ον, bronze-crowned, τέμενος Epigr. ap. D.S. 11.14.

xalkosternos
χαλκόστερνοςχαλκό-στερνος, ον, = χαλκοθώραξ, δυνάμεις Phleg.Fr. 36.3J.

xalkostomos
χαλκόστομοςχαλκό-στομος, ον, with mouth of bronze, χ. κώδων Τυρσηνική, i.e. a trumpet, S.Aj.17. with edge or point of bronze, ἔμβολοι A.Pers.415, Aristid.Or.25(43).4; μέτρον POxy.101.40 (ii A. D.).

xalkoteixhs
χαλκοτειχήςχαλκο-τειχής, ές, with walls of bronze, αὐλά B.3.32.

xalkoteuktos
χαλκότευκτοςχαλκό-τευκτος, ον, made of bronze, κλῇθρα E.IT99.

xalkothganon
χαλκοτήγανονχαλκο-τήγᾰνον, τό, scutra, Gloss.

xalkotocos
χαλκότοξοςχαλκό-τοξος, ον, armed with brazen bow, Pi.N.3.38.

xalkotonon
χαλκότονονχαλκό-τονον, τό, torsion-engine with strands of bronze, Ph. Bel.67.43, cf. χαλκέντονον.

xalkotoreutos
χαλκοτόρευτοςχαλκο-τόρευτος, ον, wrought of bronze, τρίαινα Orph.H.17.2.

xalkotorew
χαλκοτορέωχαλκο-τορέω, to work or form of bronze, ἔντεα APl.1.15.

xalkotoros
χαλκότοροςχαλκό-τορος, ον, of piercing, sharp bronze, ξίφη Pi.P.4.147. caused by piercing with bronze, ὠτειλαί Opp.H.5.329 (expld. by χαλκο-τρύπητοι Sch.).

xalkotupeion
χαλκοτυπεῖονχαλκοτῠπ-εῖον, τό, forge, smithy, Ph.1.153, Nicom.Harm.6.

xalkotupew
χαλκοτυπέωχαλκοτῠπ-έω, work in bronze: τιμαὶ -τυπούμεναι, of honorary statues, wrought in bronze, Plu.2.820b.

xalkotupia
χαλκοτυπίαχαλκοτῠπ-ία, ἡ, wound by stroke of sword, Anon. ap. Suid. s.v. χαλκοτύπους (pl.).

xalkotupikh
χαλκοτυπικήχαλκοτῠπ-ική (sc. τέχνη), ἡ, art of a χαλκοτύπος, Pl.Plt.288a, Plu.2.1084c.

xalkotupion
χαλκοτύπιονχαλκοτῠ´π-ιον, τό, f.l. for χαλκοτυπεῖον.

xalkotupos
χαλκότυποςχαλκότῠπ-ος (parox.), ον, forging or working copper, τέχναι Man.4.570; ἀνὴρ ἐν Κορίνθῳ χ. Plu.2.395c
Subst., coppersmith, χ. καὶ σιδηρεῖς X.Ages. 1.26. Vect.4.6; generally, smith, Lycurg.58, D.25.38, IGRom.4.1259 (Thyatira), etc.; but distd. from χαλκεύς, X.HG3.4.17. = χαλκόκροτος 1, μανίη, of the priests of Cybele, AP6.51. proparox. χαλκότῠπος, ον, Pass., inflicted with arms of bronze, ὠτειλαί Il.19.25. wrought of bronze, εἰκών APl.5.362.

xalkourgeion
χαλκουργεῖονχαλκουργ-εῖον, τό, copper-mine, Plb.12.1.5 (pl.), Str.3.2.8, 6.1.5. foundry, Dsc.5.75.

xalkourgew
χαλκουργέωχαλκουργ-έω, work in bronze, Clara Rhodos 6/7.403 (Camirus, iii B. C.).

xalkourghma
χαλκούργημαχαλκούργ-ημα, ατος, τό, work of bronze, J.AJ 8.3.5, S.E.M.9.75, BGU362i 8 (iii A. D.). = χάλκωμα, Peripl. M.Rubr.24, Supp.Epigr.6.616 (Pisidia).

xalkourgia
χαλκουργίαχαλκουργ-ία, ἡ, working in bronze, Poll.7.104.

xalkourgikos
χαλκουργικόςχαλκουργ-ικός, ή, όν: ἡ -κή (sc. τέχνη) the coppersmith's art, Arist.Pol.1256a6.

xalkourgos
χαλκουργόςχαλκουργ-ός, όν, working copper, χ. μέταλλα copper mines, Dsc.5.91 (nisi leg. -ουργικά): Subst. -γός, ὁ, miner, Posidon. 47J.; worker in bronze, Luc.JTr.33, BGU362x17 (iii A.D.).

xalkous
χαλκοῦςχαλκοῦς, ῆ, οῦν, Att. contr. from χάλκεος, q.v. Subst. χαλκοῦς, ὁ, copper coin used at Athens, 1/8 of an obol, Ar.Ec.815, 818, D.42.22, Alex.15.2, Philem.64,74, Cerc.17.41, Plu.2.665b, etc.: in pl., money, PCair.Zen.519 (iii B. C.), etc.

xalkow
χαλκόωχαλκ-όω, turn to bronze, πόρτιν AP9.795 (Jul.)
Pass., ib.716 (Anacr.). χαλκωθείς clad in bronze, Pi.O.13.86.

xalkoxarmhs
χαλκοχάρμηςχαλκο-χάρμης, ου, ὁ, fighting in armour of bronze, ξένοι Τρῶες Pi.P.5.82; χ. πόλεμος Id.I.6(5).27 (also expld. as (from χάρμα), delighting in arms).

xalkoxitwn
χαλκοχίτωνχαλκο-χίτων [ῐ], ωνος, ὁ, ἡ, bronze-clad, Ἀχαιοί Il.1.371, 2.47, etc.; Τρῶες 5.180, al.; Βοιωτοί 15.330; Κρῆτες 13.255; Δαναοὶ πύκα χ. Epigr. ap. Aeschin.3.185.

xalkoxrous
χαλκόχρουςχαλκό-χρους, ουν, copper-coloured, Dsc.2.182.

xalkoxutos
χαλκόχυτοςχαλκό-χῠτος, ον, cast in bronze, πλευραὶ βοός AP9.739 (Jul.).

xalkozwnos
χαλκόζωνοςχαλκό-ζωνος, ον, girt with bronze, epith. of Heracles, EM436.18.

xalkudrion
χαλκύδριονχαλκ-ύδριον, τό, Dim. of χαλκός, Zos.Alch.p.216B., Theognost.Can.fol.83 (om. Cramer p.126, ante νεανισκύδριον): pl., small change, BGU1821.12 (i B. C.).

xalkwdhs
χαλκώδηςχαλκ-ώδης, ες, like bronze, χρῶμα Thphr.Sign.51; ὄττιες Aret.SD2.13.

xalkwdwn
χαλκώδωνχαλκ-ώδων, οντος, ὁ, ἡ, bronze-beaked, στόλοι Hsch. (-όδ- cod., extra ordinem).

xalkwma
χάλκωμαχάλκ-ωμα, ατος, τό, anything made of bronze or copper, vessel, instrument, Ar.V.1214, Fr.436, Lys.19.27, X.An.4.1.8, Sophr.30, Nicostr.21.4, PCair.Zen.40.1 (iii B. C.), BGU993 iii 12 (ii B. C.), Sor.2.29, etc.; ἀσπίδος τὸ χ. the bronze-work, opp. τὸ ξύλον, Arist.Mete.371a26, cf. Aen. Tact.37.7; cauldron, Plu.Demetr.24. copper plate or tablet, for engraving records on, Plb.3.26.1, 3.33.18, IG9(1).685, al. (Corcyra, ii B. C.), 14.612 (Rhegium, i B. C.), 952.22 (Agrigentum, iii B. C.), 953.24 (Melita, iii B. C.); written χάλχωμα, JHS32.160 (Pisidia). generally, metal plate, Plb.6.23.14. beak of a ship, D.S.20.9, Plu.Ant.67, etc.

xalkwmas
χαλκωμᾶςχαλκ-ωμᾶς, ᾶτος, ὁ, = χαλκωματουργός, PLond.3.1170v.244,257 (iii A. D.).

xalkwmation
χαλκωμάτιονχαλκ-ωμάτιον, τό, Dim. of χάλκωμα, Inscr.Délos 1417Ai 104 (ii B. C.), Hsch.s.v. πλάτων.

xalkwmatourgos
χαλκωματουργόςχαλκ-ωμᾰτουργός, ὁ, maker of bronze plates, PRyl.397.3 (iii A. D.).

xalkwn
χαλκώνχαλκ-ών, ῶνος, ὁ, cited as a collective noun by Hdn.Gr.1.29.

xalkwnhtos
χαλκώνητοςχαλκ-ώνητος, ον, bought with money, Hsch., cf. ἀργυρώνητος.

xalkwnuc
χαλκῶνυξχαλκ-ῶνυξ, ῠχος, ὁ, ἡ, with brazen hoofs, ταῦροι Sch. A.R. 3.233.

xalkwruxeion
χαλκωρυχεῖονχαλκωρῠχ-εῖον, τό, copper-mine, Thphr.Lap.25, Str.17.2.2, Plu. 2.659c, better written χαλκωρῠχ-ρύχιον, as in PPetr.3p.320 (iii B. C.), Str. l. c. (v. l.), Plu. l. c. (codd.).

xalkwruxew
χαλκωρυχέωχαλκωρῠχ-έω, dig or mine copper, Lyc. 484.

xalkwruxos
χαλκώρυχοςχαλκώρῠχ-ος (parox.), ον, digging copper, copper miner, Tz.ad Lyc. 484.

xalkwthr
χαλκωτήρχαλκωτήρ: κέραμός τις, Hsch.

xalmaias
χαλμαίαςχαλμαίας, ὁ, a liquid measure used in Egypt, τὸν χαλμαίαν τοῦ ἐλαίου PSI5.531 (iii B. C.).

xalubdikos
ΧαλυβδικόςΧᾰλυβδικός or Χᾰλῠβικός (later, acc. to St. Byz.), ή, όν, Chalybian, σίδηρος ὁ Χαλυβικός Arist.Mir.833b22: Χαλύβινος is v.l. in Sch. S.Tr.1259 cod.Laur.: ἡ X. the land of the Chalybes, Hsch. of steel, Cratin.247, Lyc.1109; ἄτερ Χαλυβδικοῦ without Chalybian, i.e. without steel, E.Heracl.161; Χ. στόμωμα, v. στόμωμα.

xalubhis
χαλυβηΐςχᾰλῠβηΐς, ίδος, poet. fem. of χαλυβδικός, Max.302.

xalubos
χάλυβοςχάλυβος, v. sq. 11.

xalubos
χάλυψχάλυψ [ᾰ], ῠβος, ὁ, in pl., the Chalybes in Pontus, who were famous for the preparation of steel, οἱ σιδηροτέκτονες Χάλυβες A.Pr. 715, cf. Hdt.1.28, X.An.5.5.1, Call. in PSI9.1092.48 (on another nation of the same name v. Str.12.3.20). as Appellat., χάλυψ, hardened iron, steel, A.Pr.133 (lyr.), S.Tr.1260 (anap.), Antip.Sid. in POxy.662.52; of a penknife, AP6.65 (Paul.Sil.); of an axe, APl. 4.127: as Adj., Nonn.D.36.182
also Χάλυβος, ον, Χάλυβος Σκυθῶν ἄποικος, i. e. steel, A.Th.728 (lyr.); Χαλύβῳ πελέκει E.Fr.472.6 (anap.): pl., = Χάλυβες, E.ap.Sch.Il.Oxy.1087 i 28; τὸν ἐν Χαλύβοις σίδαρον Id.Alc.980 (lyr.).

xamadi
χαμάδιςχᾰμάδῐς [ᾰδ] (χᾰμάδι read in Od.19.599 by Eust.1879.53, cf. χαμάνδις), Adv., Ep. for χαμᾶζε, to the ground, on the ground, τὰ μέν τ᾽ ἄνεμος χ. χέει Il.6.147; χ. πέσε 7.16; χ. βάλε ib.190, etc.; once in Trag., A.Th.358 (lyr.).

xamaduths
χαμαδύτηςχᾰμᾱδύτης [ῠ], ου, ὁ, earth-creeper, i. e. snail, Hsch.

xamai
χαμαίχᾰμ-αί, Adv. on the ground, χ. ἧσθαι Od.7.160; τὸν αὖ χ. ἐξενάριξε Il.11.145; χ. ἐρχομένων ἀνθρώπων 5.442, cf. Sapph.94, etc.; χ. τιθεὶς πόδα A.Ag.906; αἷμα μητρῷον χ. Id.Eu.261 (lyr.), cf. Ar. Ach.869, Eq.155, Nu.231, al.; θέντες χ. Hdt.4.67; χ. καθίζοντες Pl. Criti.120b; χ. κείμενος IG22.1672.305; of birds, ποιεῖν νεοττιὰν χ., opp. ἐπὶ δένδρου, Arist.HA618a10. metaph., ἐσλὸν χ. σιγᾷ καλύψαι to bury in silence underground, Pi.N.9.7; χ. ἐρχόμενοι cleaving to earth, Luc.Herm.5, Icar.6; ὁ χ. βίος Metrod.Fr.38. = χαμᾶζε, to earth, ἐν κονίῃσι χ. πέσεν Il.4.482; χ. βάλον ἐν κονίῃσι 5.588, cf. Od.22.188, Il.4.526; ἐκ δίφροιο χαμαὶ θόρε 8.320; μὴ χ. πεσεῖν to the ground, E.Med.1170; οὐ χ. πεσεῖται ὅ τι ἂν εἴπῃς Pl. Euthphr. 14d; ἔπτυσε χ. Ev.Jo.9.6; also ἐκβαλεῖν εἰς τὸ χ. AP11.89 (Lucill.). (Cf. Lat. humus, humi, Lith. ž[etilde]mė 'earth'.)

xamaiakth
χαμαιάκτηχᾰμαι-άκτη, ἡ, elder, Sambucus Ebulus, Ps.-Dsc.4.173, Plin. HN24.51.

xamaibalanos
χαμαιβάλανοςχᾰμαι-βάλᾰνος [βᾰ], ἡ, = ἄπιος (A) 11, Dsc.4.175.

xamaibatos
χαμαίβατοςχᾰμαί-βᾰτος, ἡ, blackberry, Rubus ulmifolius, Thphr.HP3.18.4.

xamaidafnh
χαμαιδάφνηχᾰμαι-δάφνη, ἡ, periwinkle, Vinca herbacea, Thphr.HP3.18.13, Plin.HN21.172. = δάφνη Ἀλεξανδρεία, Dsc.4.147, Plin.HN24.132. = δαφνοειδές, Dsc.4.146.

xamaididaskalos
χαμαιδιδάσκαλοςχᾰμαι-δῐδάσκᾰλος, ὁ, elementary schoolmaster, Edict.Diocl. 7.66, Paul.Al.O.2, Sch.Ar.Ec.804, Hierocl.Facet.61.

xamaidikastew
χαμαιδικαστήςχᾰμαι-δῐκαστής, οῦ, ὁ, = Lat. judex pedaneus, Lyd.Mag.3.8: hence χᾰμαι-δῐκαστέω, fill this office, PLips.64.30 (iv A. D.).

xamaidruas
χαμαιδρυάςχᾰμαι-δρῠάς, άδος, ἡ, = χαμαίδρυς, Androm. ap. Gal.14.40.

xamaidruiths
χαμαιδρυΐτηςχᾰμαι-δρῠΐτης [ῑ] οἶνος, ὁ, wine flavoured with germander, Dsc.5.41.

xamaidrus
χαμαίδρυςχᾰμαί-δρῡς, ῠος, ἡ, germander, Teucrium Chamaedrys, Thphr.HP9.9.5, Dsc.3.98, Plin.HN24.130; gen. sg. written χαμέτρυος BKT3p.32 (v/vi A. D.). = τεύκριον, Ps.-Dsc. 3.97. = σκόρδιον, ib.111; also χᾰμαί-ρωψ (q. v.).

xamaieunas
χαμαιεύνηςχᾰμαι-εύνης, ου, ὁ, lying, sleeping on the ground, Σελλοί Il.16.235; λέοντες Emp.127; ἔρως Max.Tyr.24.8
fem. χᾰμαι-ευνάς, άδος, σύες Od.10.243, 14.15; Com., of parasites, Eub.139 (lyr.).

xamaieunh
χαμαιεύνηχᾰμαι-εύνη, ἡ, = χαμεύνη, PGen.68.16 (iv A. D.).

xamaieuretos
χαμαιεύρετοςχᾰμαι-εύρετος, ον, found on the ground, Anon. ap. Suid.

xamaigeiron
χαμαίγειρονχαμ-αίγειρον, τό, = βήχιον, Ps.-Dsc.3.112.

xamaigenhs
χαμαιγενήςχᾰμαι-γενής, ές, earth-born, epith. of men, h.Ven.108, h.Cer.352, Hes.Th.879, Pi.P.4.98; of ants, Nonn.D.13.209.

xamaikaulos
χαμαίκαυλοςχᾰμαί-καυλος, ον, with creeping stalk, Thphr.HP6.5.2.

xamaikerasos
χαμαικέρασοςχᾰμαι-κέρᾰσος, ὁ, = μιμαίκυλον, Asclep.Myrl. ap. Ath.2.50e. dwarf cherry, Prunus prostrata, Plin.HN15.104. May lily, Convallaria majalis, interpol. in Dsc.Eup.1.154 Sprengel (post 145 W.).

xamaikissos
χαμαίκισσοςχᾰμαί-κισσος, ὁ, ground-ivy, Glechoma hederacea, Dsc.4.125, Plin.HN24.135. = ἰχθυοθήρα, ib.25.116. = κισσός, ib.16.152.

xamaiklinhs
χαμαικλινήςχᾰμαι-κλῐνής, ές, lying on the ground, lying flat, κάλαμοι Megasth.13; creeping, καυλοί Dsc. 4.71.

xamaikoitew
χαμαικοιτέωχᾰμαι-κοιτέω, lie on the ground, Luc.Syr.D.55 (v.l. χαμοκοιτέων).

xamaikoiths
χαμαικοίτηςχᾰμαι-κοίτης, ου, ὁ, = χαμαιεύνης, Σελλοί S.Tr.1166.

xamaikoitia
χαμαικοιτίαχᾰμαι-κοιτία, ἡ, a lying or sleeping on the ground, v.l. in Philostr.Ep.29 (pl.).

xamaikoition
χαμαικοίτιονχᾰμαι-κοίτιον, τό, bed on the ground, Suid. s.v. στιβάδες.

xamaikuparissos
χαμαικυπάρισσοςχᾰμαι-κῠπάρισσος [πᾰ], ἡ, lavender cotton, Santolina Chamaecyparissus, Poet. de herb.106, Plin.HN24.136.

xamaileos
χαμαίλεοςχᾰμαί-λεος, ὁ, poet. for χαμαιλέων 11, Nic.Th.656.

xamaileukh
χαμαιλεύκηχᾰμαι-λεύκη, ἡ, = βήχιον, Ps.-Dsc.3.112; also = χαμαίκισσος, ib.4.125.

xamailewn
χαμαιλέωνχᾰμαι-λέων, οντος, ὁ, chameleon, Chamaeleo vulgaris, Arist. HA503a15, Plin.HN8.120, Lib.Or.1.249; used as an image of changefulness, Arist.EN1100b6, Plu.Alc.23. name of various plants, so called from their leaves changing colour, Thphr. HP6.4.3, 9.12.1, 9.14.1; χ. λευκός pine-thistle, Atractylis gummifera, Dsc.3.8; χ. μέλας, Cardopatium corymbosum, ib.9, Plin. HN22.47.

xamailexhs
χαμαιλεχήςχᾰμαι-λεχής, ές, on the ground, κοίτα AP7.413 (Antip.).

xamailibanos
χαμαιλίβανοςχᾰμαι-λίβᾰνος [ῐ], ὁ, a kind of λίβανος, Aët.1.129.

xamailukon
χαμαίλυκοςχᾰμαί-λῠκος, ὁ, = περιστερεὼν ὕπτιος, Ps.-Dsc.4.60; χᾰμαί-λῠκον, τό, PMag.Par.1.2307.

xamaimhlaton
χαμαιμηλᾶτονχᾰμαι-μηλᾶτον, τό, preparation of camomile, interpol. in Orib.5.33.7.

xamaimhlelaion
χαμαιμηλέλαιονχᾰμαι-μηλέλαιον, τό, camomile-oil, Alex.Trall.1.10.

xamaimhlinos
χαμαιμήλινοςχᾰμαι-μήλινος, η, ον, made of χαμαίμηλον, Gal. 12.507, interpol. in Dsc.Eup.1.120.

xamaimhlon
χαμαίμηλονχᾰμαί-μηλον, τό, earth-apple, camomile, Orph.A.921. = ἀνθεμὶς λευκή, Dsc.3.137, Plin.HN22.53. = παρθένιον, Ps.-Dsc.3.138.

xamaimursinh
χαμαιμυρσίνηχᾰμαι-μυρσίνη, ἡ, = μυρσίνη ἀγριά, Plin.HN15.27, 23.165, prob. to be read for sq.

xamaimurth
χαμαιμύρτηχᾰμαι-μύρτη, ἡ, = foreg., dub. l. in Dsc.4.144.

xamaipeteia
χαμαιπέτειαχᾰμαι-πέτεια, ἡ, being χαμαιπετής, lamb.Protr.21. ισ´.

xamaipetew
χαμαιπετέωχᾰμαι-πετέω, fall to the ground, γνώμα χαμαιπετοῖσα thought that falls to the ground, Pi.N.4.41 (sed leg. χαμαὶ πετοῖσα).

xamaipeths
χαμαιπετήςχᾰμαι-πετής, ές, (πίπτω) falling to the ground, χ. πίπτει πρὸς οὖδας E.Ba.1111 (s. v. l.); φόνος χ. blood that has fallen on the earth, Id.Or.1491 (lyr.); δόμοι . . χαμαιπετεῖς ἔκεισθ᾽ ἀεί ye were lying prostrate, A.Ch.964 (lyr.); grovelling, μηδὲ . . χαμαιπετὲς βόαμα προσχάνῃς ἐμοί Id.Ag.920; χ. [βέλος], of a spent missile, Aen.Tact.32.9; χ. ἐλαῖαι windfall olives, Luc.Lex.13. lying or sleeping on the ground, χ. ἀεὶ ὢν καὶ ἄστρωτος Pl.Smp.203d. on the ground, χ. στιβάς, εὐνή, E.Tr.507, Cyc.386; δεῖπνον Posidon.5J. of trees, creeping, dwarf, Plb.13.10.8. flying low, χ. στρουθοί Luc.Dips.2. Adv. -τῶς along the ground, like a goose's flight, Id.Icar.10. metaph., falling to the ground, i. e. coming to naught, λόγοι, ἔπος, Pi.O.9.12, P.6.37. grovelling, low, of style, κομιδῇ πεζὸν καὶ χ. Luc.Hist.Conscr.16, cf. Somn.13.

xamaipeukh
χαμαιπεύκηχᾰμαι-πεύκη, ἡ, fishbone thistle, Chamaepeuce mutica, Dsc.4.126, Plin.HN24.136.

xamaipituinos
χαμαίπιτυςχᾰμαί-πῐτυς, ῠος, ἡ, ground-pine, Ajuga Chamaepitys, Nic.Al.56, Apollod. ap. Ath.15.681d, Dsc.3.158, Plin.HN24.29. mountain germander, Teucrium montanum, Dsc. l. c., Plin. l.c. herbivy, Ajuga Iva, Dsc. and Plin. ll.cc. = ὑπερικόν, Dsc.3.154. = μυρσίνη ἀγρία, Ps.-Dsc.4.144
hence χᾰμαιπῐτύϊνος οἶνος wine flavoured with one of these plants, Dsc.5.70.

xamaiplatanos
χαμαιπλάτανοςχᾰμαι-πλάτᾰνος [πλᾰ], ἡ, dwarf plane, Plin.HN12.13.

xamaipous
χαμαίπουςχᾰμαί-πους, ὁ, ἡ, -πουν, τό, gen. -ποδος, going on foot, Poll.2.195,3.40.

xamaiqen
χαμαῖθενχᾰμαῖθεν, v. χαμᾶθεν.

xamairafanos
χαμαιράφανοςχᾰμαι-ράφᾰνος [ρᾰ], ὁ, = ἄπιος (A) 11, Paul. Aeg.7.4
spelt χᾰμαι-ρέφᾰνος Orib.Fr.52, Hippiatr.130.184.

xamairephs
χαμαιρεπήςχᾰμαι-ρεπής, ές, creeping on the ground, grovelling, Gal.12.308. Adv. -πῶς Hsch. cf. sq. 11.

xamairifhs
χαμαιριφήςχᾰμαι-ρῐφής, ές, (ῥίπτω) thrown to the ground, mined, νηόν Inscr. in Ferri Contributi di Cirene alla storia della religione greca (Rome, 1923)5 (ii A. D.), cf. Eust.1279.45. = foreg. 1, Sch.Gen.Il.5.442; παιδία EM781.36. = collecticius, Gloss. φοῖνιξ χ. dwarf-palm, Chamaerops humilis, Thphr. HP2.6.11 (nisi leg. χαμαιρεπής as in Plin.HN13.39).

xamairuton
χαμαίρυτονχᾰμαί-ρῠτον, τό, = στρούθιον, Ps.-Dsc.2.163.

xamairwy
χαμαίρωψχᾰμαί-ρωψ, ἡ, = χαμαίδρυς 1, Dsc.3.98 (v.l. χαμαίδρωψ), Paul.Aeg.7.3; acc. sg. chamaeropem Plin.HN24.130 (elsewh. only nom.). dwarf-palm, v.l. in Plin.HN13.39.

xamaistrwsia
χαμαιστρωσίαχᾰμαι-στρωσία, ἡ, a bed on the ground, Sch.S.Ph.33.

xamaistrwtos
χαμαίστρωτοςχᾰμαί-στρωτος, ον, strewed or stretched on the ground, νέκυς alcmaeonis 2p.76K.; χαμαίστρωτα beds on the floor, Ph.2.482.

xamaisukh
χαμαισύκηχᾰμαι-σύκη [ῡ], ἡ, thyme spurge, Euphorbia Chamaesyce, Dsc.4.169, Plin.HN24.134: Adj. χᾰμαι-σύκινος, η, ον, Gloss. = ἀστράγαλος VII, Ps.-Dsc.4.61.

xamaisxidhs
χαμαισχιδήςχᾰμαι-σχῐδής, ές, branching from the ground upwards, πίσος Thphr.CP4.14.4.

xamaitupeion
χαμαιτυπεῖονχᾰμαιτῠπ-εῖον, τό, brothel, Phld.Rh.2.281S., Ph.2.228, Luc.DMort. 10.11, Nigr.22, Jul.Or.6.186d.

xamaitupew
χαμαιτυπέωχᾰμαιτῠπ-έω, to be a prostitute, D.Chr.33.60.

xamaituph
χαμαιτύπηχᾰμαιτῠ´π-η, ἡ, harlot, strumpet, Timocl.22.2, Men.879, Sam.133, Theopomp.Hist.217 codd.Ath. (χαμαιτύπους codd. Plb.), Phld.Rh.1.236S., Ph.2.48, Plu.2.5b.

xamaituphs
χαμαιτυπήςχᾰμαιτῠπ-ής, ές, vulgar, τὸ χ. vulgarity of style, D.H.Th.27.

xamaitupia
χαμαιτυπίαχᾰμαιτῠπ-ία, ἡ, whoredom, Alciphr.3.64, Man. 4.353.

xamaitupis
χαμαιτυπίςχᾰμαιτῠπ-ίς, ίδος, ἡ, = χαμαιτύπη, rejected by Thom.Mag. p.400R.

xamaitupos
χαμαίτυποςχᾰμαίτῠπ-ος (parox.), ον, striking its prey near or on the ground, name of a certain hawk, opp. μετεωροθήρας, Arist.HA620a31. χαμαιτύπος πόρνη, = Lat. scortum, Gloss.; but αἱ χαμαιτύποι is prob. f. l. for αἱ χαμαιτύπαι (corr. Wendland) in Ph.1.345, cf. χαμαιτύπη.

xamaizhlos
χαμαίζηλοςχᾰμαί-ζηλος, ον (η, ον Hp.Art.13)
seeking the ground, low-growing, dwarf, χ. φυτά, opp. δένδρα, Arist.HA559a13; κόνυζα Nic.Th.70; οἱ χ. φοίνικες dwarf-palms (cf. χαμαιριφής 11) Dsc.1.109; καρποὶ καὶ λάχανα Jul.Or.5.175d: generally, τὰ ἐγγὺς ἡμῶν καὶ χ. Them.Or.26.327d. sunk down, ἡ ἐπωμὶς φαίνεται χ. Hp.l.c.; τῇ ἡλικίᾳ χαμαίζηλος Luc.pro Im.13. χαμαίζηλος (sc. δίφρος, which is added by Plu.2.150a), ὁ, low seat, stool, Hp.Fract.37, Pl.Phd.89b. χ. κρατῆρες flat bowls, Polem.Hist.83. Ζεὺς χ., = χθόνιος, Orph.A.931; Ποσειδῶν χ. IG22.1367. metaph., of low estate, humble, ψυχή Ph. 1.91, cf. 240, al., Luc.Somn.13; τὰ χ. Them.Or.15.184d; χ. δικαστής, = judex pedaneus, Lyd.Mag.2.15. Adv. -λως Ph.1.103. χαμαίζηλον, τό, = γναφάλιον, Plin.HN27.88. = πεντάφυλλον, ib.25.109.

xamaizumhths
χαμαιζυμήτηςχᾰμαι-ζῡμήτης ἄρτος, ὁ, sine expl., Suid. (leg. -ίτης).

xamandis
χαμάνδιςχᾰμάνδις, = χαμάδις, Theognost.Can.163.

xamaomai
χαμάομαιχᾰμάομαι, = χασμάομαι, Hsch.

xamaqen
χαμᾶθενχᾰμ-ᾶθεν, Adv., (χαμαί) from the ground, Hdt.2.125, 4.172, Eup.146b, Ar.V.249, the Attic form, acc. to A.D.Adv.187.7 (who also gives χαμαῖθεν which is found in Plu. 2.296e; χαμάθεν [ᾰ] is v.l. in Hdt.2.125). χαμόθεν is found in Cratin.296, X.HG7.2.7, Stesich. ap. Arist.Rh.1395a2, Plu. Alex.35, Luc.Ind.9, and was the colloquial form acc. to A.D.Adv. 188.33.

xamaze
χαμᾶζεχᾰμ-ᾶζε, Adv., (χαμαί) to the ground, on the ground, freq. in Hom., ἐξ ὀχέων σὺν τεύχεσιν ἆλτο χ. Il.3.29, al.; ἀπὸ πύργου βαῖνε χ. stepped to the ground, 21.529; [κεραυνὸν] ἧκε χ. 8.134, cf. 14.497, 20.461; χ. κάππεσεν 15.537; τόξον . . θῆκε χ. Od.21.136, cf.22.340: rare in Trag. and Com., E.Ba.633 (troch.), Ar.Ach.341, 344 (both troch.); μὴ πέσῃ χ. Id.V.1012 (lyr.); χ. προβαίνουσα Babr. 115.13; freq. in later Prose, χ. θυρεοῖς κεκλιμένοις Plu.Sull.28; ἔχειν χ. δύ᾽ ὀβολώ Luc.Lex.2. (On the exceptional accent cf. Ael. Dion.Fr.322, Hdn.Gr.2.951.)

xamelaia
χαμελαίαχᾰμ-ελαία, ἡ, spurge-olive, Daphne oleoïdes, Nic.Al.48, Dsc.4.171, Plin.HN15.24, 24.133. = θυμελαία, Dsc.4.172.

xamelaiths
χαμελαΐτηςχᾰμ-ελαΐτης [ῑ] οἶνος wine flavoured with χαμελαία, Id.5.69.

xamerphs
χαμερπήςχᾰμ-ερπής, ές, crawling on the ground, μέροπες App.Anth.3.146 (Theon); ζῷον Olymp.Alch. p.102 B., Hsch.

xametairis
χαμεταιρίςχᾰμ-εταιρίς, ίδος, ἡ, = χαμαιτύπη, Id., EM806.25.

xameuna
χάμευναχάμευν-α [χᾰ], ἡ, = χαμεύνη, pallet-bed, IG12.330.5, Nicaenet.6.3, Eleg.Alex.Adesp.2.17.

xameunas
χαμευνάςχαμευν-άς, άδος, ἡ, on the ground, εὐναί Lyc. 848. = χαμαιευνάς, having their lair on the ground, βοῦς, λέαινα, φώκη, Nonn.D.4.348, 6.299, 43.339. Subst., lair, Nic.Th. 23. = χαμαιτύπη, Lyc.319.

xameunew
χαμευνέωχαμευν-έω, lie on the ground, Ph.1.640, Philostr.VA6.10, Gal.Protr.13.

xameunh
χαμεύνηχαμεύν-η, ἡ, for χαμαιεύνη, a bed on the ground, A.Ag.1540 (anap.), S.Fr.175, E.Rh.852, Theoc.13.33, A.R.4.883, Herod.3.16; χ. φυλλόστρωτος E.Rh.9 (anap.). generally, bedstead, Ar.Av.816.

xameunhs
χαμεύνηςχαμεύν-ης, ου, ὁ, one who sleeps on the ground, Hsch.

xameunia
χαμευνίαχαμευν-ία, ἡ, a lying on the ground, Ph.1.323 (pl.), Gal.17(2).642, Philostr.VA3.15, Gym.43. pl., sleeping-mats, Poll.6.11.

xameunion
χαμεύνιονχαμεύν-ιον, τό, Dim. of χαμεύνη, Pl.Smp.220d, Luc.Asin.51, Poll. 6.9.

xameunis
χαμευνίςχαμευν-ίς, ίδος, ἡ, = foreg., Theoc.7.133.

xameunos
χάμευνοςχάμευν-ος, ον, sleeping on the ground, Hsch.

xamhlos
χαμηλόςχᾰμηλός, ή, όν, on the ground, creeping, λειχήν Nic.Th.944; πίτυς χ., = χαμαίπιτυς, ib.841: Comp. -ότερος Id.Fr.70.2. low, = χθαμαλός, Str.10.2.12; of a horse's hoofs, flat, X.Eq.1.3. diminutive, trifling, στιγμῆς εἴ τι -ότερον AP7.472.4 (Leon.); χαμηλὰ πνέων one of a low spirit, Pi.P.11.30.

xamitis
χαμῖτιςχᾰμῖτις ἄμπελος, ἡ, a vine trained low on the ground, GP.3.1.5, Eust.1163.19; without ἄμπελος, Suid.

xamnos
χαμνόςχαμνός, gloss on ἀδευκής, Hsch. (In Mod. Gk. = thin, watery.)

xamokoitew
χαμοκοιτέωχᾰμο-κοιτέω, f.l. for χαμαικ- (q.v.).

xamokoitos
χαμόκοιτοςχᾰμό-κοιτος: ὁ εἰς τὴν γῆν κοιμώμενος, Hsch.

xamomulon
χαμόμυλονχαμόμυλον (sic), τό, = χαμαίμηλον, PLond.5.1788.12 (vi A. D.).

xamon
χαμόνχαμόν: κάμπυλον, Hsch.; cf. χαβός.

xamoqen
χαμόθενχᾰμόθεν, v. χαμᾶθεν.

xamosorion
χαμοσόριονχαμοσόριον, τό, flat tomb, Heuzey-Daumet, Mission Archéologique de Macédoine No.49.

xamoulkion
χαμούλκιονχᾰμ-ούλκιον, τό, = stludio, Gloss., and χᾰμ-ουλκίς, ίδος, ἡ, = sclodia, ib. (both perh. Dim. of sq.).

xamoulkos
χαμουλκόςχᾰμ-ουλκός (sc. μηχανή), ἡ, (ἕλκω) crane or windlass, BGU162 viii 4, Amm.Marc.17.4.14, cf. Poll.7.191. Lat. = trahea, Gloss.

xamya
χάμψαχάμψα, ὁ, Egyptian name for κροκόδειλος, Hdt.2.69, cj. in A.Supp.878 (lyr.). (Egyptian msh, Arabic timsāh.)

xan
χάνχάν [ᾱ], ἁ, Dor. for χήν, goose, gen. χᾱνός Epich.152, nom. χάν IG42(1).122.133 (Epid., iv B. C.); acc. pl. χᾶνας Ar.Ach.878.

xan
χήνχήν, ὁ and ἡ, Dor. χάν (q.v.), gen. χηνός: Ion. gen. pl. χηνῶν (not χηνέων) Hdt.2.45; irreg. acc. pl. χένας AP7.546
wild goose, Anser cinereus, χηνῶν ἢ γεράνων ἢ κύκνων Il.2.460; χ. πλατυγίζων καὶ κεχηνώς Eub.115, cf. Arist.HA593b22; εἰ μὴ σὺ χηνὸς ἧπαρ ἢ ψυχὴν ἔχεις Eub.101. tame goose, χῆν᾽ ἥρπαξ᾽ ἀτιταλλομένην ἐνὶ οἴκῳ Od.15.174, cf. 161; χῆνές μοι κατὰ οἶκον ἐείκοσι πυρὸν ἔδουσιν 19.536; χ. τιθασός S.Fr.866; ὥσπερ χῆνα σιτευτὸν . . ἔτρεφέ με Epigen.2; γάλακτι χηνός, of an unknown luxury, Eub.90.5; ἥπατα χηνῶν Plu.2.965a. νὴ or μὰ τὸν χῆνα was Socrates' oath, Ar.Av.521 (anap., ubi v. Sch.), Cratin.231, Zen.5.81. (Cf. Skt. haṃsás, Lith. žąsìs, OHG. gans, all = goose.)

xananaios
χαναναῖοςχᾰνᾰναῖος, α, ον, Canaanite, LXX Ge.12.6. al.
as Appellat., merchant (of Tyre or Sidon), Id.Pr.31.24.

xanas
χᾶναςχᾶνας, v. χάν.

xanda
χανδάχανδά, = χανδόν, A.D.Adv.152.13.

xandanw
χανδάνωχανδάνω, Hp.Mul.1.78, Ep. impf. χάνδανε(ν) Il.23.742, Q.S.12.328: fut. χείσομαι Od.18.17: aor. ἔχᾰδον Il.4.24, Ep. χάδον 11.462, inf. χαδεῖν Nic.Th.956, Ep.and Ion. χαδέειν Il.14.34, Hp.Genit.9, part. χαδών Nic.Al.145: pf. with pres. sense, κέχανδα and plpf. κεχάνδει (κεχόνδει v.l. in Il.24.192, ἐκεχάνδει Hsch.), v. infr.
Ep. Verb (used once or twice in Ion. Prose, and once in Ar., v. infr.), take in, hold, contain, ἓξ δ᾽ ἄρα μέτρα χάνδανεν (sc. κρητήρ) Il.23.742; λέβης τέσσαρα μέτρα κεχανδώς ib.268; οὐκ ἐδυνήσατο πάσας αἰγιαλὸς νῆας χαδέειν 14.34; οἶκος κεχανδὼς πολλὰ καὶ ἐσθλά Od.4.96; ὃς [θάλαμος] γλήνεα πολλὰ κεχάνδει Il.24.192; οὐδὸς ἀμφοτέρους ὅδε χείσεται Od.18.17; Ἥρῃ δ᾽ οὐκ ἔχαδε στῆθος χόλον the breast of Hera could not contain her rage (v.l. Ἥρη δ᾽ . . , Hera could not contain her anger in her breast), Il.4.24; κρέας ὥς οἱ χεῖρες ἐχάνδανον as much as his hands could hold, Od.17.344; ὅσον χανδάνει χείρ Hp.Mul.1.78; [ῥόπαλόν] οἱ ἐχάνδανε χείρ Theoc.13.57, cf. Lyc.317, Arat.697. in prescriptions, take, Nic.Th.956, Al.58,145. metaph., to be capable, able, ἤϋσεν ὅσον κεφαλὴ χάδε φωτός Il.11.462; κεκραξόμεσθά γ᾽ ὁπόσον ἡ φάρυξ ἂν ἡμῶν χανδάνῃ δι᾽ ἡμέρας Ar.Ra.260; κωκύσασα . . ὅσσον ἐχάνδανε μητρὸς ἀνίη AP7.644 (Bianor); ὅσον χάδον, ὅσσον ἔρεξαν Opp.C.4.210: c. inf., στόμα χείσεται ἐξονομῆναι τοῦτο prob. for στοναχήσεται in h.Ven.252. (Cf. Lat. pr(a)e-hendo; root χενδ- in χείσομαι (χενδ-ς-) and κέχονδα (which shd. prob. be restored in Hom.); χα-ν-δ-άνω is formed from ἔχαδον (ἔχṇδον).)

xandon
χανδόνχανδόν, Adv. with mouth wide open, greedily, eagerly, [οἶνον] χ. ἑλεῖν Od.21.294, cf. Call.Aet.1.1.11, Nic.Th.341, Opp.C.4.430 (cj.), etc.; in late Prose χ. ἐκπιεῖν, πιέσθαι, πίνειν, Gal.15.735, Luc.Merc. Cond.7, Jul.Mis.338c; σπᾶν D.C.71.10; metaph., χ. ἐνεπίμπλαντο εὐχῶν Luc.Alex.14; χ. ἐμπιπλάμενος τοῦ ὕπνου Philostr.Im.2.22.

xandopoths
χανδοπότηςχανδοπότης, ου, ὁ, toper, AP11.59 (Maced.).

xandos
χανδόςχανδός, ή, όν, yawning, roomy, ἐκ χανδῆς ζωροποτῶν κύλικος Epigr. ap. Polem.Hist.79.

xanna
χάνναχάννα or χάννη, ἡ, a kind of sea-perch, Serranus hepatus or cabrilla, Epich.67, Arist.HA538a21, 591b6, Ael.NA4.5; acc. χάνναν Speus. ap. Ath.7.319b; acc. pl. χάνας (sic) BGU844.17 (i A. D.)
also χάννος, ὁ, Numen. ap. Ath.7.304e; = Lat. perca, Gloss.

xanoi
χάνοιχάνοι, χανών, v. χάσκω.

xanos
χάνοςχάνος [ᾰ], εος, τό, mouth, Com.Adesp.1193.

xanussw
χανύωχᾰνύω and χᾰνύσσω, speak with mouth wide open, Hsch.

xaos
χάοςχάος [ᾰ], εος, Att. ους, τό, chaos, the first state of the universe, πρώτιστα χ. γένετ᾽, αὐτὰρ ἔπειτα Γαῖ᾽ εὐρύστερνος κτλ. Hes.Th.116, cf. Ibyc.28, Epich.170.3, Acus.Fr.5J., Arist.Metaph.1091b6, Ar.Av. 693 (anap.); χάους . . παῖς καλεῦμαι Simm.Alae7; represented sts. as infinite space, S.E.P.3.121, cf. Plot.6.8.11; sts. as unformed matter, Luc.Am.32 (esp., acc. to the Stoics, water, Zeno Stoic.1.29 (with deriv. fr. χέω)). space, the expanse of air, ἄτρυτον χ. B.5.27, cf. Ar.Nu.424 (anap.), 627, Av.1218. τὸ χ. τοῦ ἐφ᾽ ἑκάτερα ἀπείρου αἰῶνος, of infinite time, M.Ant.4.3. the nether abyss, infinite darkness, joined with Ἔρεβος, Pl.Ax.371e; with ὄρφνη, Q.S. 2.614; represented as in the interior of the globe, Plu.2.953a; χάους κύνα, of Cerberus, APl.4.91. generally, darkness, A.R.4.1697. any vast gulf or chasm, LXX Mi.1.6, Za.14.4; of a pit, Opp.C.4.92; of the gaping jaws of the crocodile, ib.3.414, cf. 4.161, H.5.52. Pythag. name for one, Theol.Ar.6.

xaos
χαόςχᾱός, όν, v. χάϊος.

xaow
χαόωχᾰόω, destroy utterly, swallow up, λέγων χαῶσαι αὐτόν Simp.in Epict.p.47 D.
Pass., ἐν τῇ γῇ χαούμενος Olymp. in Mete.143.5.

xara
χαράχᾰρά, ἡ: (χαίρω)
joy, delight, first in Sapph.Supp.1.6, then in Trag. and (less freq.) in Com. and Prose: c. gen., στόματος ἐν πρώτῃ χ., of a hungry man, A.Fr.258; c. gen. objecti, joy in or at a thing, μελέων E.Alc.579 (lyr.); πρὸς χαρὰν λόγων in accordance with joyous tidings, S.Tr.179 (v.l. χάριν); κέρτομος θεοῦ χ. a joy sent by some mocking god, E.Alc.1125; ἅμα χαρᾷ δακρυούσας X. HG7.2.9; χ. ἐπί τινι Pl.Def.413e; ἔδωκας ἡμῖν χ. S.Tr.201; ἐλάβομεν χ. E.Ion1449 (lyr.); ἐμπλῆσαί τινα χαρᾶς Id.Ph.170; χαρά μ᾽ ὑφέρπει A.Ag.270; λέγεις μοι χαράν wishest me joy, Ar.Pl.637 (lyr.); χ. ἐνεργάσασθαι Gorg.Hel.8; χαίρειν ἀνδραπόδων τινὰ χαράν Plu.2.1091e, cf. Ev.Matt.2.10; ἡδονὴ καὶ τέρψις καὶ χ. Pl.Phlb.19; ἀπορέουσι . . χαρᾶς Democr.293, cf. Epicur.Fr.2; ζήλου καὶ χαρᾶς καὶ ἐπαίνων ἡ πόλις ἦν μεστή D.18.217; εἴσελθε εἰς τήν χ. τοῦ Κυρίου σου Ev.Matt.25.21: χαρᾷ with joy, A.Ag.1630, Ch.233, etc.; μετὰ χαρᾶς Com.Adesp.771, X.Hier.1.25, LXX 1 Ch.29.22, al.; μετὰ μεγάλης χ. Plb.21.34.12 (s.v.l.); μετὰ πολλῆς χ. BGU1141.3 (i B. C.), cf. 1768.7 (i B. C.); χαρᾶς ὕπο A.Ag.541; ὑπὸ χ. X.Cyn.6.15; σὺν χαρᾷ S.El.934, etc.; opp. λύπη, Sor.1.46, al. in concrete sense, a joy, of persons, χ. μου Ep.Phil.4.1, cf. 1 Ep.Thess.2.20.

xarac
χάραξχάραξ [χᾰ], ᾰκος, ὁ, also ἡ, (χαράσσω) pointed stake: esp., vine-prop, pole, Ar.Ach.986, V.1201, Pax1263, Th.3.70, BGU 1122.17 (i B. C.): prov. ἐξηπάτησεν ἡ χ. τὴν ἄμπελον, of those who trust in a 'broken reed', Ar.V.1291. pale, used in fortifying the entrenchments of a camp, Id.Ach.1178, D.21.167; = Lat. vallus, Plb.1.29.3, 18.18.1: collectively, = χαράκωμα, palisaded camp, Theophil.Com.9, SIG363.1 (Ephesus, iii B. C.), Men.77, Plu.Caes.17 (pl.), Jul.Or.2.60b; τὰν ἐκτὸς τοῦ χ. χώραν IG42(1).76.21 (Epid., ii B. C.); palisade, χάρακα βαλέσθαι πρὸς τῇ πόλει (v.l. χαράκωμα) D.18.87; = Lat. vallum, Plb.1.80.11, 3.45.5, al., Ev.Luc.19.43; χάρακα τίθεσθαι form an entrenched camp, D.H.6.29; χ. βαλέσθαι Plu.Aem.17, cf. Marc.18, etc.; βάλλειν Id.Sull.28; ἀποταφρεύειν, περιταφρεύειν, ib.21, Luc.31; διασπᾶν Id.Ant.18; χ. σεσιδηρωμένος καὶ ἁλύσεσι δεδεμένος D.S.19.83; χ. κύκλῳ τῆς νεώς Moschio ap.Ath.5.208d. cutting, slip, esp. of an olive, Thphr.HP2.1.2, CP5.1.[4], Gp.9.11.5; of other plants, Thphr.CP 1.12.9. collectively, = ἀκανθώδη φυτά, Hsch. a seafish, one of the breams, Sargus, Diph.Siph. ap. Ath 8.355e, Opp.H. 1.173; also a fish of the Red Sea, Ael.NA12.25. name of a bandage, Heliod. ap. Orib.48.31 tit., Sor.Fasc.17, Gal.18 (1).777. (Phryn.43 gives ἡ χ. in signf. 1, and in PSp.125B. gives ὁ χ. in signf. 11, cf. Poll.1.162; but this distinction is not observed by later writers.)

xaracipontos
χαραξίποντοςχᾰραξίποντος [ῐ], ον, ploughing the sea, ναΐα κλαῒς χ. Simon.23.

xaracis
χάραξιςχάραξις [χᾰ], εως, ἡ, incision, mark, Sch.Ar.Nu.23 (pl.); ἡ χ. τοῦ ἀρότρου Theognost.Can.38; τῶν τροχῶν Hsch. s.v. ἁματροχιάς; τοῦ τροχοῦ, = Lat. orbita, Gloss. erasure, PLips.10 ii 4 (iii A. D.). metaph. of acute pain, ὑπὸ βηχὸς ἴσχει τραχύτητας καὶ χ. Plu.2.698c. coining, minting, τοῦ λεπτοῦ χαλκοῦ OGI 485.12 (Magn.Mae.).

xarados
χάραδοςχάρᾰδος [χᾰ], εος, τό, Dor. for sq., Tab.Heracl.1.60.

xaradra
χαράδραχᾰράδρ-α, Ion. χαράδρη, ἡ, mountain-stream, torrent, which cuts itself (χαράσσει) a way down the mountain-side, κλειτῦς τότ᾽ ἀποτμήγουσι χαράδραι Il.16.390, cf. D.P.1077; οἴνῳ . . ἅπας᾽ ἔρρει χ. TeleclId.1.4 (anap.); χ. χειμερίη A.R.4.460; χ. χειμάρρους καὶ βαθεῖα Plb.10.30.2; φωνὴ χαράδρας ὄλεθρον τετοκυίας (of a loud, harsh voice), Ar.V.1034 (anap.); χ. κατελήλυθεν, of a torrent of words, Pherecr.51. the bed of such a stream, gully, ravine, κοίλης ἔντοσθε χαράδρης Il.4.454; cf. Hdt.9.102, Th.3.98,107, X.An. 3.4.1, D.55.5; χ. κρημνώδης Th.7.78; ἡ Νεμεὰς χ. Aeschin.2.168, cf. X.HG4.2.15. metaph. of wounds produced by scourging, Lib.Or.57.16. prov., Οἰνώνη (fort. Οἰνόη) τὴν χ. of those who bring misfortune on themselves, interpol. in Str.8.6.16.

xaradraios
χαραδραῖοςχᾰραδρ-αῖος, α, ον, of or from a χαράδρα, ἰλύς APl.4.230 (Leon.); πηγή, ῥέεθρον, Nonn.D.15.191, 2.444. jagged, αἰχμή, βέλεμνα, ib.28.210, 35.4; παρειαί furrowed, ib.2.641.

xaradreion
χαράδρειονχᾰράδρ-ειον, τό, poet. for χαράδρα, Nic.Th.389.

xaradrewn
χαραδρεώνχᾰραδρ-εών, ῶνος, ὁ, ground broken up by gullies, Hdn. Epim.199.

xaradrheis
χαραδρήειςχᾰραδρ-ήεις, εσσα, εν, = full of gullies, Πυθώ Nonn.D.9.251. = χαραδραῖος 2, κενεών ib.48.34; βέλεμνον ib.17.202, al.

xaradrion
χαράδριονχᾰράδρ-ιον, τό, Dim. of χαράδρα, Str.16.4.13.

xaradrios
χαραδριόςχᾰραδρ-ιός, ὁ, a bird, prob. the thickknee or Norfolk plover, Charadrius oedicnemus, Ar.Av.266,1141, Hp.Int.37, Arist.HA593b15, 615a1, LXXLe.11.19, De.14.17(18); it was very greedy, hence prov. χαραδριοῦ βίον ζῆν, of a glutton, Pl.Grg.494b; the sight of it was held to be a cure for the jaundice, cf. Hippon.52, Plu.2.681c, Ael.NA17.13.

xaradroomai
χαραδρόομαιχᾰραδρ-όομαι, Pass., to be broken into clefts by mountain-streams, to be full of gullies, χώρη κεχαραδρωμένη Hdt.2.25; ὡς ἂν χαραδρωθείη ὁ χῶρος Id.7.176: metaph., οἱ πόροι χαραδροῦνται the pores are widened into large channels, Hp.Flat.10.

xaradros
χάραδροςχᾰ´ραδρ-ος, ὁ, = χαράδρα, Plu.Agis8, IG7.3170 (Orchom. Boeot.), SIG826 E23 (Delph., ii B. C.): as pr. n. of many torrents in Greece, Th.5.60, Paus.2.25.2, 7.22.11, etc.

xaradrwdhs
χαραδρώδηςχᾰραδρ-ώδης, ες, full of gullies, τόποι Dsc.4.57. of a torrent, τὰ χ. ὕδατα Str.14.1.43.

xaraggelos
χαράγγελοςχᾰράγγελος, ὁ, = χαρᾶς ἄγγελος, messenger of joy, EM7.32.

xaragma
χάραγμαχάραγ-μα [χᾰ], ατος, τό, (χαράσσω) any mark engraved, imprinted, or branded, χ. ἐχίδνης the serpent's mark, i. e. its bite, sting, S.Ph. 267; ἐν ἰσχίοις μὲν ἵπποι πυρὸς χάραγμ᾽ ἔχουσιν Anacreont.26 B 2; ἔχειν τὸ χ. τοῦ θηρίου Apoc.16.2, cf. 13.16; χ. χειρός, i.e. writing, AP9.401 (Pall.); χαράγματα παμβασιλῆος, of an imperial missive, Epic. in BKT5(1).115: abs., inscription, AP7.220 (Agath.), cf. PLond.5.1688.8 (iv A. D.); stamped document, Sammelb.5275.11 (i A. D.); brand on a camel, PGrenf.2.50(a).5 (ii A. D.); χ. τέχνης carved work, Act.Ap.17.29; τὸ χ. τοῦ νομίσματος the impress on the coin, Plu.Lys.16, cf. Ages.15, Jul.Mis.355d (pl.), etc.; hence, stamped money, coin, AP5.29 (Antip.Thess.), POxy.144.6 (vi A. D.). metaph., mark, stamp, character, τὸ τῆς μονάδος σημαντικὸν χ. Theol.Ar.6. endorsement, Arch.Pap.1.85.

xaragmh
χαραγμήχαραγ-μή, ἡ, loaf, σιλιγνίων χ. PKlein.Form.986 (v/vi A. D.); written σιλικνίων

xaragmos
χαραγμόςχαραγ-μός, ὁ, incision, notch, Thphr.HP3.11.3, 3.13.5. stamped document, PRyl.160(a).10 (i A. D.).

xarakias
χαρακίαςχᾰρᾰκ-ίας, ου, ὁ (χάραξ) of or fit for a stake, pale, or palisade, a species of κάλαμος, Thphr.HP4.11.1, Plin.HN16.168. a kind of τιθύμαλλος ἄρρην, wood spurge, Euphorbia Sibthorpii, Dsc.4.164, Plin.HN26.62 (χαράκης is f. l. in Hsch.). a fish, Gp.20.7.1.

xarakides
χαρακίδεςχᾰρᾰκ-ίδες, = terriclae, ib.

xarakion
χαράκιονχᾰρᾰ´κ-ιον, τό, Dim. of χάραξ, in pl., = ὑποστηρίγματα, Hsch. χαράκιν (sic), = Lat. tessera, Gloss.

xarakismos
χαρακισμόςχᾰρᾰκ-ισμός, ὁ, palisading, fencing, Pherecr.130.2 (anap.), JHS33.338 (Maced., iii A. D.).

xarakiths
χαρακίτηςχᾰρᾰκ-ίτης [ῑ], ου, ὁ, living behind a fence: metaph., cloisterling, βιβλιακοὶ χ. Timo 12.2. χ. τιθυμαλίς, = χαρακίας 11, Afric.Cest.p.81 V., Aët.1.397.

xarakizw
χαρακίζωχᾰρᾰκ-ίζω, fence with stakes driven in cross-wise: metaph. of a fly, χ. τοῖς προσθίοις σκέλεσι dress itself by crossing the forelegs, Arist.PA683a30.

xarakmh
χαρακμήχαρακμή ib.985 (v/vi A. D.). water-channel, Gloss.

xarakobolia
χαρακοβολίαχᾰρᾰκο-βολία, ἡ, forming a palisade, LXX Ez.17.17.

xarakologew
χαρακολογέωχᾰρᾰκο-λογέω, collect stakes, BGU1534.2 (iii B. C.).

xarakopoieomai
χαρακοποιέομαιχᾰρᾰκο-ποιέομαι, form a palisade, fortify a camp, App.BC5.110.

xarakopoiia
χαρακοποιίαχᾰρᾰκο-ποιία, ἡ, making of a vallum, Plb.6.34.1.

xarakow
χαρακόωχᾰρᾰκόω, fence by a palisade, fortify, Ἐλάτειαν Aeschin.3.140; χ. καὶ ταφρεύειν πόλιν D.S.23.18, cf. Plu.Cleom.20; metaph., χ. τὸν πλοῦτον Philostr.VA7.23: c. dat. modi, τὸ στόμα ὀδοῦσι Herm. ap. Stob.1.49.69; τὼ πόδε σκύτεσιν Max.Tyr.36.2
Pass., ὄστρακον κεχαρακωμένον ταῖς ἀκάνθαις, of the echinus, Arist.PA679b29; metaph., μᾶζα κεχαρακωμένη ἀχύροις Antiph.226.1: f.l. for ἐκαρώθη in Ant.Lib.12.4. abs., χ. ἐπὶ Ἰερουσαλήμ raise a barricade against it, besiege it, LXXJe.39(32).2. prop vines with stakes, [ἄμπελον] PCair.Zen.229 (iii B. C.), cf. Gp.5.27.1; βλαστόν PSI6.624.14 (iii B. C.).

xarakthr
χαρακτήρχᾰρακτήρ, ῆρος, ὁ, (χαράσσω) engraver, Euryph. ap. Stob.4.39.27; one who mints coins, IPE1216A14 (Olbia, iii B. C.). graving tool, Daimachus 4J. (pl.) ap.St.Byz. s.v. Λακεδαίμων. die, stamp, IG22.1013.64, 1408.11, 1424a120, 280, 1469.107; in a simile, Arist.GA781a28. branding-iron, Clara Rhodos 2.171 (ii B. C.). mark engraved, impress, stamp on coins and seals, ἀργύρου λαμπρὸς χ. E.El.559, cf. Pl.Plt.289b, Arist. Pol.1257a40; coin type, standard, ἦν δ᾽ ὁ ἀρχαῖος χ. δίδραχμον Id.Ath.10.2, cf. OGI339.45 (Sestos, ii B. C.), D.S.17.66; Κότυος χ. Head Hist.Num.2285 (Thrace, i B. C.): hence, in pl., = χάραγμα 1.2, PFlor.61.21 (i A. D.): metaph., οἷς ἡ ἀρετὴ εὐδοξίας χαρακτῆρα τοῖς ἔργοις ἐπέβαλεν set a stamp upon them, Isoc.1.8; Κύπριος (s. v. l.) χαρακτὴρ . . ἐν γυναικείοις τύποις εἰκὼς πέπληκται A.Supp.282. esp. of figures or letters, οἱ τῶν γραμμάτων χ. Plu.2.214f; ὁ τύπος τῶν χ. ib.577f, cf. 1120f, D.S.3.67; of the letters used by Hp. in Epid.3.1, Zeno and Apollonius ap.Gal.17(1).618, cf. 524sq.; of a single letter of the alphabet, Jul.Or.2.72a; ξυλήφια βραχέα ἔχοντα χαρακτῆρα Plb.6.35.7; brand on a camel, PGen.29.8 (ii A. D.); of symbols in a prescription, Gal.13.995; of magical symbols (such as the seven vowels), τῶν χ. ἡ ἀπόρρητος φύσις Jul.Or.7.216c, cf. Iamb.Myst.3.13, Sallust.15; of hieroglyphs, opp. γράμματα, Luc. Herm.44. metaph., distinctive mark or token impressed (as it were) on a person or thing, by which it is known from others, characteristic, character, χ. γλώσσης, of a particular dialect, Hdt.1.57,142; χ. αὑτὸς ἐν γλώσσῃ S.Fr.176; χ. ἡμεδαπὸς τῶν ῥημάτων Ar.Pax220; ὁ Ἑλληνικὸς χ. Greek idiom, D.H.Pomp.3: freq. of persons, feature, ὁ χ. τοῦ προσώπου Hdt.1.116; εἰληφέναι χαρακτῆρα ἑκατέρου τοῦ εἴδους Pl.Phdr.263b; οἱ τῆς ὄψεως χ. D.S.1.91; ἀνδρῶν οὐδεὶς χ. ἐμπέφυκε σώματι E.Med.519; δεινὸς χ. κἀπίσημος . . ἐσθλῶν γενέσθαι Id.Hec.379; φανερὸς χ. ἀρετᾶς Id.HF659 (lyr.); ἠθικοὶ χ., title of work by Thphr.: pl., οἱ χ. the features of the face, J.AJ13.12.1, cf. OGI508.13 (Ephesus, ii A. D.); χ. μορφῆς ἐμῆς ib.383.60 (Nemrud Dagh, i B. C., sg.); [τοῦ ἐμβρύου] Sor.1.33 (pl.): hence, type or character (regarded as shared with others) of a thing or person, rarely of an individual nature, ἀνδρὸς χ. ἐκ λόγου γνωρίζεται Men.72; χ. μοχθηρότατον παραπλάττεσθαι Phld.Rh.1.6 S.; τὸν χ. τὸν Διογένους Arr.Epict.3.22.80; τίνα ἔχει χ. τὰ δόγματα; ib.4.5.17; of nations, Plb.18.34.7. style, freq. in Rhet., ὁ Δημοσθένους χ. D.H.Dem.9, cf. Pomp.1, Cic.QF2.15(16).5; χ. δικανικός Phld.Rh.2.137S.; χ. optimi the ideal type, Cic.Orat. 11.36, cf.39.134; χ. ἰσχνός, μεγαλοπρεπής, γλαφυρός, δεινός Demetr. Eloc.36, cf. D.H.Dem.33; χ. λέξεως Id.Lys.11; χ. Ἀσιανός Str.13.1.66. impress, image, τῆς ὑποστάσεως [τοῦ θεοῦ] Ep.Heb.1.3; πάθους, ἀρετῆς, Longin.22.1, Eun.Hist.p.243 D.: abs., οἱ Σεβάστειοι χ. the imperial seal, i.e. the emperor himself, IG5(2).268.24 (Mantinea, i B. C.). Gramm., typical form, A.D.Synt.20.10, 103.23.

xarakthriazw
χαρακτηριάζωχαρακτηρ-ιάζω, mint, coin, IGRom.4.960 (Samos, i A. D.). = sq. 2, Gloss.

xarakthrikos
χαρακτηρικόςχαρακτηρ-ικός, = χαρακτηριστικός (q.v.).

xarakthrikos
χαρακτηριστικόςχαρακτηρ-ιστικός, ή, όν, characteristic, τῆς Λυσίου λέξεως D.H.Lys.11 (Sup.); λόγου Δημοσθενικοῦ μηνύματα χ. Id.Dem.34, al.; τοῦ ἀγαθοῦ, τῆς ὕλης, S.E.P.3.173, Dam.Pr.36; τοῦ ἁπλῶς βαρέος, κούφου, Simp. in Cael.713.24; τὸ χ. A.D.Synt.103.17, cf. Choerob. in Theod.2.31H. Adv. -κῶς Eust. 1167.59.—The form χαρακτηρικός is found in Phld.Po.Herc.1676.7, in codd. of D.H.Dem.39, 51, and is v.l. in Id.Lys.l.c. Adv. χαρακτηρικῶς Phld.Rh.2.297S.

xarakthrisma
χαρακτήρισμαχαρακτήρ-ισμα, ατος, τό, = χαρακτήρ 11.5, in pl., ποιητῶν Tz.Proll. Hes., Proll.Lyc.

xarakthrismos
χαρακτηρισμόςχαρακτηρ-ισμός, ὁ, characterization, Tryph.Trop.2.6, Plb. Rh.p.108S., Sch.E.Hec.379.

xarakthristeon
χαρακτηριστέονχαρακτηρ-ιστέον, one must characterize, Hermog.Id.2.10, Eust.1388.26. one must endow with distinctive character, Iamb.Myst.3.27, Dam.Pr.102.

xarakthrizw
χαρακτηρίζωχαρακτηρ-ίζω, fut. -ίσω Phld.D.3.14: pf. κεχαρακτήρικα Aristeas 153
engrave, inscribe, Manethoap.Syncell.1p.72D.(Pass.); form, stamp, τὸ κηρύκειον ἐκ τοῦ Βαβυλωνίου χρυσοῦ -ίζεσθαι πέφυκεν Aristaenet.2.1: metaph., ἐκ θεῶν-ίζεσθαι to be made in the image of gods, Men.Prot.p.16D. designate by a characteristic mark, characterize, Ph.1.151, Gal.8.188, Plot.1.8.3, Sch.E.Hec.379; μειζόνως χ. τὸν Δία Max.Tyr.17.3: abs., περί τινων Hermog.Id.2.10
Pass., to be characterized, Phld.Herc.1457.11; χ. κατὰ διαφοράν Stoic.2.132, cf. Iamb.Comm.Math.4. emphasize, c. acc. et inf., Aristeas l. c.; indicate, expound, τι Phld.D.3.14.

xarakths
χαράκτηςχᾰράκ-της, ου, ὁ, stamper, coiner, Man.6.388.

xaraktos
χαρακτόςχᾰρακ-τός, ή, όν, notched, toothed, πρίων, ῥῖναι, ξοΐς, Hp.VC21, AP6.205 (Leon.), IG7.3073.104 (Lebad., ii B. C.); κνηστῆρι χαρακτῷ (v.l. χαράκτρῳ) Nic.Al.308; χαρκα σκάφιν perh. written for χαρακτὸν (engraved) σκάφιον in PLond.2.193v11, al. (ii A. D.).

xarakttw
χαράσσωχᾰράσσω, Att. χᾰράκ-ττω, make pointed, sharpen, whet, ἅρπας, ὀδόντας, Hes.Op.573, Sc.235, cf. Plu.2.350d; καθάπερ βέλη τὰ πράγματα ib. 825f; χαρασσόμενος σίδηρος Hes.Op.387. furnish with notches or teeth, like a saw, τὰ σιδήρια Arist.Aud.803a3
Pass., of certain birds, ἔχουσι . . τὰ ἄκρα τοῦ ῥύγχους κεχαραγμένα Id.PA662b16; φύλλα κεχαραγμένα serrated leaves, Dsc.4.173, cf. Thphr.HP3.10.5; σκύταλον κεχ. ὄζοις jagged or rugged with . . , Theoc.17.31. metaph., whet, stimulate, ἔρως ψυχὰς χ. S.Fr.684 codd. Stob. (ταράσσει E.Fr.431 codd. Clem.Al.); τὸ φιλόνικον Plu.2.92a, cf. 825f
Pass., κεχαραγμένος τινί exasperated at . . , Hdt.7.1; κείνῳ τόδε μὴ χαράσσου be not angry at him for this, E.Med.157 (lyr.); τῇπαρρησίᾳ χαραχθείς Plu.2.74e. cut into furrows, scratch, στρωμνὰ δὲ χαράσσοις᾽ ἅπαν νῶτον κεντεῖ Pi.P.1.28; κῦμα χ. Orph.A.372; ἀρότρῳ . . χ. χέρσον AP6.238 (Apollonid.); ὕδωρ ἐρετμοῖς Nonn.D.3.46, cf. 41.114 (Pass.); τῷ θερμῷ χαράσσοντι τὴν ἐπιφάνειαν Plu.2.651e
Pass., νῶτον χαραχθείς wounded, E.Rh.73; κέκοπται καὶ χαράσσεται πέδον A.Pers.683; θάλασσα φρικὶ χαρασσομένη AP10.2 (Antip. Sid.), cf. 10.14 (Agath.); τόπος κεχαραγμένος ὑπὸ ὄμβρου, gloss on ῥωχμός, Sch.Gen.Il.23.420. smite, LXX 3 Ki.15.27. stamp, seal, PRyl. 160.6 (i. A. D.), etc. brand, BGU100.3 (Pass., ii A. D.), etc. engrave, carve, ἐν νομίσματι [Βάττον] χ. (i.e. stamp his portrait) Arist. Fr.528; οὔρεακαὶ πόντον ὑπὲρ τύμβοιο AP7.237 (Alph.); στάλαν ib.547 (Leon.Alex.); inscribe, δόγματα . . εἰς στήλην SIG795B27 (Delph., i A. D.); γράμμα . . τοίχοισι χαράξω Theoc.23.46, cf. AP12.130; ἐν τύμβῳ γράμμ᾽ ἐχάραξε τόδε Erinn.5.8; τὸν Τροίης πόλεμον σελίδεσσι χ. APl.4.293; γραφίδεσσι . . χάραξα . . ἱερὸν λόγον Hymn.Is.11; [νόμους] εἰς πίνακας χ. D.S.12.26; ὁ γραμματεὺς τοῦ δήμου τὸ β´ ἐχάραξα BMus.Inscr.481*.430 (Ephesus); simply, write, γράμματα PMasp.2 ii 2 (vi A. D.), sketch, draw, μορφὴν χαράξαι AP11.412 (Antioch.), cf. Anacreont.55.5; of the down marking the cheek, APl.5.344
so in Med., ἴουλος ἄχνοα χιονέης ἐχαράσσετο κύκλα παρειῆς Nonn.D.10.180
Pass., ib.5.404; [ὄμμα] ἠλεμάτοις ἀκτῖσι χαράσσεται, of lines drawn with antimony, AP9.139 (Claudian.); ἐπὶ τοῦ νομίσματος κεχαράχθαι πέλεκυν Arist.Fr.593; στήλας γράμμασι κεχαραγμένας D.S.3.44; στῆλαι χαράσσονται IG14.297 (Panormus); τοῖχος ἅπας ἐχαράσσετο Luc.Am.16; τὸ χαραχθὲν νόμισμα stamped money, coin, Plb.10.27.13; χρῆσθαι τῷ . . μέτρῳ κεχαραγμένῳ τῷ χαρακτῆρι IG22.1013.64; also of the letters engraved, Peripl.M. Eux.2: metaph., λέξις κεχαραγμένη with a stamp, i.e. character of its own, Diocl.Magn.Stoic.3.213; τὴν μὲν (sc. τὴν σοφιστικὴν) ἰδιώματι κεχαράχθαι φήσομεν Phld.Rh.1.77 S. (Perh. a Semitic loan-word, cf. Hebr. [hudot ]āraš 'engrave'; or cogn. with Lith. že[rtilde]<*>i 'rake, scrape'.)

xarakwma
χαράκωμαχᾰράκ-ωμα, ατος, τό, palisaded enclosure, entrenched camp. X.HG5.4.38, 6.2.23; χαρακώματα πρὸ τῆς πόλεως βαλέσθαι Plu.Cat.Mi.58. palisade, X.An.5.2.26; χ. καὶ τείχη καὶ τάφροι D.6.23: metaph., of the eyelashes, Arist.PA658b18. = Lat. vallum, Plb.9.3.2; χ. διπλᾶ Id.10.31.8.

xarakwn
χαρακώνχᾰρακ-ών, ῶνος, ὁ, perh. vineyard containing staked vines, PRyl. 427 Fr.19 (ii/iii A. D.), Hdn.Gr.1.30.

xarakwsis
χαράκωσιςχᾰράκ-ωσις, εως, ἡ, palisading, fortifying, Lycurg.44, Ph.Bel.85.48 (pl.), Plu.Mar.7. palisade, LXX De.20.20. propping of vines, PSI6.595.3 (iii B. C.), Gp.5.27 tit.

xaramos
χαραμόςχαραμός: ἡ τῆς γῆς διάστασις, οἷον χηραμός (χιρ- cod.), Hsch.

xareia
χαρίαχαρία: βουνός, Hsch.; also χάρεια in Hdn.Gr.2.603, Suid.

xareisia
χαριτήσιονχαρῐτήσιον, τό, thank-offering, καλᾶς χ. ἄγρας Antip.Sid. in Oxy. 662.53, cf. Supp.Epigr.8.464 (Egypt). spell for winning favour, PMag.Par.1.2227, PMag.Leid.W.8.28(both pl.), PMag.Osl. 1.35, Cyran.121, Gloss. Χαρῐτήσια (sc. ἱερά), τά, feast of the Charites, IG7.3195.2 (Orchom.Boeot., χᾰρ-είσια lapis). ἱερὸν X. temple of the Χάριτες, PLond.2.353.8 (iii A. D.).

xarhnai
χαρῆναιχᾰρῆναι, χᾰρήσομαι, v. χαίρω.

xaridoths
χαριδότηςχᾰρῐ-δότης, written for sq., in codd. of Plu. ll. cc., Jul. l. c. and Or.4.148d.

xaridwtas
χαριδώτηςχᾰρῐ-δώτης, ου, ὁ, joy-giver, epith. of Hermes, h.Hom.18.12, Plu.2.303d; of Dionysus, Id.Ant.24,2.613e, Jul.Caes.308d; of Zeus, Plu.2.1048c; Dor. χᾰρῐ-δώτας, of Dionysus, Africa Italiana 2.144 (Cyrene)
fem. χᾰρῐ-δῶτις, ιδος, Orph.H.55.9.

xarieis
χαρίειςχᾰρίεις, χαρίεσσα (Boeot. χαρίϝεττα Mon.Piot2.138 (statuette from Thebes, vii/vi B. C.), χαρίεν (for χάριεν, v. infr. iv): gen. χαρίεντος, dat. -εντι: voc. χαρίει, χαρίεν, acc. to Theodos. Can.1.11, 209 H.: (χάρις)
graceful, beautiful: in Hom. freq. of the works of men, [πέπλος] χαριέστατος Il.6.90,271; εἵματα 5.905; ἔργα Od. 10.223; φᾶρος 5.231; also, gracious, ἀμοιβή 3.58; ἀοιδή 24.197; τέλος χαριέστερον 9.5; δῶρα χ. acceptable gifts, Il.8.204, Ar.Pl.849; οὐ πάντεσσι θεοὶ χαρίεντα διδοῦσιν Od.8.167; εἴ ποτέ τοι χαρίεντ᾽ ἐπὶ νηὸν ἔρεψα Il.1.39; of the parts of a person, χ. μέτωπον, πρόσωπον, κάρη, 16.798, 18.24, 22.403; μέλεα Archil.12; of a youth, πρῶτον ὑπηνήτῃ, τοῦπερ χαριεστάτη ἥβη Il.24.348 (also -έστατος ἥβη Od.10.279); of persons first in Hes.Th.247; χαρίεσσα δέμας ib.260; ὦ κάλα, ὦ χαρίεσσα Sapph. η¯ 5 App.p.48 Lobel, cf. Alc.46; φυὴν χαριέστερος Tyrt.12.5; σοὶ χάριεν μὲν εἶδος Sapph. η¯ 9 App.p.49 Lobel; once in Trag., σὰν χαρίεσσαν ὥραν E.Fr.453.6 (lyr.); also χαρίεσσα χελιδοῖ Anacr.67: later ζῷα ὀφθῆναι χαρίεντα Luc.Prom.Es3. in Att., freq. of persons, in relation to qualities of mind, elegant, accomplished, χ. ἦσαν οἱ Λακωνικοί Ar.Lys.1226; οἱ χαριέστατοι men of taste, Isoc.12.8, Arist.Metaph.1060a25, cf. Pl.R.605b (Comp.); οἱ χ. Arist.Pol.1297b9, Phld.Mort.31; opp. οἱ πολλοὶ καὶ φορτικώτατοι, Arist.EN1095b22, cf. Pol.1267a1; τὰ τῶν χ. σκώμματα the wits, Pl.R.452b; χ. καὶ νοῦν ἔχοντες Arist.Pol.1320b7; χαριέστατος τὴν μουσικήν accomplished in . . , Pl.La.180d; περὶ φιλοσοφίαν Id.Ep. 363c; χ. ποιητής Id.Lg.680c; τῶν ἰατρῶν οἱ χ. Arist.EN1102a21; στρατηγοί D.S.12.33 (Sup.); γεωργός, παιδαγωγός, etc., Plu.2.92b, Cat.Mi.1, etc. of things, graceful, elegant, μέλος, πόνος, Pi.P.5.107, N.3.12, cf. Ar.Pl.145; φιλοσοφία ἐστὶν χαρίεν Pl.Grg.484c, cf. Sph.234b (Comp.); χαρίεντα μὲν γὰρ ᾄδω, χ. δ᾽ οἶδα λέξαι Anacr.45; λόγον λέξαι χαρίεντα Ar.V.1400; βοήθειαι χαριέσταται πρός τι Pl.R.602d; ἐνθύμημα χ. clever, smart, X.An.3.5.12; τὸ ἀστεῖον καὶ χ. Luc.VH1.2; χαρίεντα . . ἐσοφίσω καὶ σοφά Ar.Av.1401; ironical, χαρίεντα πάθοιμ᾽ ἄν I should be nicely off, Id.Ec.794; χαρίεν [ἐστὶ] εἰδέναι it is well to know, Hp.Art.34; χ. οὖν . . λαλεῖν Ar. Ra.1491 (lyr.); δοκεῖ χαριέστερον εἶναι . . λέγειν Pl.Prt.320c; also χαρίεν γάρ, εἰ . . it would be a pretty thing, if . . ! X.Cyr.1.4.13, Luc. JTr.26. rarely of natural objects, θεῶν χ. ἐναύλους Hes. Th. 129; χαρίεντα τὰ ὑδάτια φαίνεται Pl.Phdr.229b; πηγὴ χαριεστάτη ib.230b; τὴν Ἰνδῶν λίθον χ. Jul.Or.2.51a. name of a plant, χαρίεν τὸ ἐπονομαζόμενον, τούτου ῥίζαν πρόσθες Hp.Mul.1.78. Adv. χαριέντως gracefully, elegantly, cleverly; πάνυ χ. ἀποδεδεῖχθαι Pl.Phd.87a, cf. Plt.300b; χ. ἔχων τὸ σῶμα in fine condition, Id.Phd. 80c; δείπνου χ. πεπρυτανευμένου Alex.110.4; χ. εἰπεῖν Pl.R.331a: Comp., ἀνθηρότερον καὶ -έστερον τῶν ἄλλων λέγειν Isoc. 13.18; οἱ -εστέρως λέγοντες Arist.Metaph.1075a26. kindly, courteously, Isoc.5.22. with good intention, χ. μέν, ἀπειροτέρως δὲ ἐπαινεῖν Id.12.37. the neut., as Adv., was written proparox. χάριεν in Att., acc. to Hdn.Gr.1.350, A.D.Adv.160.22, etc., but no example is quoted; neut. as Adj. is proparox. acc. to Suid.

xarientisma
χαριέντισμαχᾰριέντ-ισμα, ατος, τό, witty saying, bon mot, in pl., Ph.2.570, Sch.Ar.Ach.380.

xarientismos
χαριεντισμόςχᾰριεντ-ισμός, ὁ, wit, Pl.Tht.168d; χ. καὶ εὐτραπελία Id.R.563a; opp. σπουδή, Plu.2.11e; χ. ἐν σπουδῇ γενόμενος D.H.Isoc.12; including a vein of irony, coupled with δριμύτης, Hermog.Id.2.5.

xarientizomai
χαριεντίζομαιχᾰριεντ-ίζομαι, to be witty, jest, Ar.Fr.166, Pl.R.436d; σπουδῇ χ. to jest in earnest, Id.Ap.24c; χ. ἐν οὐ χαρίεντι καιρῷ D.H.Lys. 14, cf. 13.—Late in Act., Procop.Arc.9. χ. ἐξ ἀναφορᾶς make a charming use of . . Demetr.Eloc.141.

xarientoths
χαριεντότηςχᾰριεντ-ότης, ητος, ἡ, gracefulness of manner, playfulness, Plu.2.441b(pl.).

xariergos
χαριεργόςχᾰρῐεργός, όν, prob. elegantly working, artistic, epith. of Athena, as protectress of artificers, AP6.205 (Leon.).

xarilampetis
χαριλαμπέτιςχᾰρῐλαμπέτις, ιδος, ἡ, graciously shining, epith. of the moon, Antioch.Astr. in Cat.Cod.Astr.1.111.

xarin
χάρινχάριν, v. χάρις A. VI. I.

xaris
χάριςχάρις [ᾰ], ἡ, gen. χάρῐτος: acc. χάριν [ῑ in arsi, Il.5.874], etc.; also χάριτα Hdt.6.41, 9.107, E.El.61, Hel.1378, X.HG3.5.16, Phylarch. 24 J., PGen.47.17 (iv A.D.), etc. (un-Attic, acc. to Moer.p.414P.): χάριταν Gloss.: pl. χάριτες; dat. χάρισι, χαρίτεσσι, Od.6.237, Il. 17.51, Pi.O.7.93: (χαίρω)
grace: in objective sense, outward grace or fauour, beauty, prop. of persons or their portraits, θεσπεσίην δ᾽ ἄρα τῷ γε χάριν κατεχεύατ᾽ Ἀθήνη Od.2.12, etc.; χάριν ἀμφιχέαι κεφαλῇ Hes.Op.65; εὐμόρφων δὲ κολοσσῶν ἔχθεται χ. ἀνδρί A.Ag. 417 (lyr.): pl., graces, κάλλεϊ καὶ χάρισι στίλβων Od.6.237; ὄσσοις χάριτας Ἀφροδίτης ἔχων E.Ba.236; μετὰ χαρίτων gracefully, Th.2.41: less freq. of things, χ. δ᾽ ἀπελάμπετο πολλή, of ear-rings, Il.14.183; of works, ἔργοισι χάριν καὶ κῦδος ὀπάζει Od.15.320; of words, οὔ οἱ χ. ἀμφιπεριστέφεται ἐπέεσσιν 8.175; πλείστη δὲ χ. κατὰ μέτρον ἰούσης [γλώσσης] Hes.Op.720; ταὶ Διωνύσου σὺν βοηλάτα χάριτες διθυράμβῳ Pi.O.13.19; ἡ τῶν λόγων χ. D.4.38, cf. D.H. Comp.23; μῦθοι πληθόμενοι χαρίτων AP9.186 (Antip.Thess.). glory, Φερενίκου χ. Pi.O.1.18, cf. 8.57,80. in subjective sense, grace or favour felt, whether on the part of the doer or the receiver (both senses appear in such phrases as ὅτ᾽ . . ἡ χάρις χάριν φέροι S.OC779; χάρις χάριν γάρ ἐστιν ἡ τίκτους᾽ ἀεί Id.Aj.522, cf. E.Hel.1234, Arist.Rh.1385a16): on the part of the doer, grace, kindness, goodwill, τινος for or towards one, Hes.Op.190; τῶν Μεσσηνίων χάριτι πεισθείς Th.3.95; οὐ χάριτι τῇ ἐμῇ not for any kind feeling towards me, Antipho 5.41: abs., εἰ δέ τις μείζων χ. A. Supp.960; τῆς παλαιᾶς χ. ἐκβεβλημένη S.Aj.808; ἦ μεγάλα χ. δώρῳ σύν ὀλίγῳ Theoc.28.24; χ. εὑρεῖν ἐναντίον τοῦ θεοῦ LXX Ge.6.8, al.; χάριν ἔχειν πρὸς τὸν δῆμον Plu.Dem.7; partiality, favour, μήτε ἔλεον μήτε συγγνώμην μήτε χ. μηδεμίαν περὶ πλείονος ποιήσασθαι τῶν νόμων Lys.14.40; οὐ συμφωνοῦσιν ὀργαὶ καὶ χάριτες μακαριότητι Epicur. Ep.ip.28 U., cf. Pl.Lg.740c. more freq. on the part of the receiver, sense of favour received, thankfulness, gratitude, χάριν καὶ κῦδος ἄροιο Il.4.95; ἀρέομαι πὰρ Σαλαμῖνος Ἀθαναίων χ. Pi.P.1.76; τινος for a thing, οὐδέ τίς ἐστι χάρις μετόπισθ᾽ εὐεργέων Od.4.695, cf. 22.319; ἀντὶ πόνων χ. Th.4.86: less freq. c. inf., οὐκ ἄρα τις χάρις ἦεν μάρνασθαι one has, it seems, no thanks for fighting, Il.9.316, 17.147; οἵ οἱ ἀπεμνήσαντο χ. εὐεργεσιάων Hes.Th.503, cf. Th.1.137; χάριν φέρειν τινί Pi.O.10(11).17; χ. τροφεῦσιν ἀμείβων A.Ag.728 (lyr.); φιλότητος ἀμειβόμεναι χ. S.El.134 (lyr.); χάριν εἰδέναι τινί to acknowledge a sense of favour, feel grateful, once in Hom., ἐγὼ δέ κέ τοι ἰδέω χ. ἤματα πάντα Il.14.235; freq. in Prose, Hdt.3.21, Lys.2.23, Isoc.4.175, etc.; τούτων for a thing, X.Cyr.1.6.11, etc.; τοῖς διαπεπραγμένοις Plu.Alex.62; μοι χ. οἶδεν ἐπὶ τούτοις Luc. Bis Acc.17; χ. προσειδέναι Pl.Ap.20a; ἀποδιδόναι Id.R.338a; τινὰ ἀποστερῆσαι χάριτος Id.Hp.Mi.372c; later χ. γνῶναι Philostr.VA2.17; πολλὴν γνοῦσα χ. X.Eph.3.5; χ. ἐπίσταμαι πᾶσι Charito 3.4, cf. 8.5, Poll.5.142, Jul.Or.8.246c; also τῶν παροιχομένων ἔχειν σφι μεγάλην χ. Hdt.7.120, cf. 1.71, E.Heracl.767 (lyr.), IT847 (lyr.), Lys.16.1, Hyp.Ath.5: c. part., χ. ἔχειν σωθέντες X.An.2.5.14; also χάριτας ἔχων πατρός owing him a debt of gratitude, E.Or.244: but ἀσπασμάτων χάριν τίν᾽ ἕξει; what thanks will she have for . . ? Id.Hec. 830; χ. ἂν ἐν τούτῳ μείζω ἔτι ἔσχεν Th.8.87; χ. ὀφείλειν to owe gratitude, be beholden, τοῖς θεοῖς S.Ant.331, cf. X.Cyr.3.2.30; προσοφείλειν D.3.31; χ. οὐδεμία ἐφαίνετο πρὸς Ἀθηναίων Hdt.5.90; χάριν ἀθάνατον καταθέσθαι to lay up a store of undying gratitude, Id.7.178, cf. 6.41; τῇ πόλει χ. καταθέσθαι Antipho 5.61, cf. Th.1.33; χάριν λαβεῖν τινος receive thanks from one, S.OT1004, etc.; ἀπολαβεῖν παρά τινων Lys.20.31; τινος for a thing, X.Mem.2.2.5, Aeschin.2.4; διπλῆν ἐξ ἐμοῦ κτήσει χάριν S.Ph.1370; κἀπ᾽ ἐμοῦ κτήσει χ. Id.Tr.471; κομίσασθαι χ. Th.3.58; χάριτος τυχεῖν Lycurg. 135; ἀπέχειν χάριτας Call.Epigr.51.4, etc.; τοῖς θεοῖς χάρις (sc. ἐστί) ὅτι . . , thank the gods that . . , X.An.3.3.14, Cyr.7.5.72; χ. τινί τινος Luc.Tim.36; τινὶ ὑπέρ τινος Plu.2.1122a. favour, influence, opp. force, χάριτι τὸ πλέον ἢ φόβῳ Th.1.9; χ. καὶ δεήσει, opp. ἀπειλῇ, Plu.Sull.38. love-charm, philtre, Luc. Alex.5, Merc.Cond.40. in concrete sense, a favour done or returned, boon, χάριν φέρειν τινί confer a favour on one, do a thing to oblige him, Il.5.211,874, 9.613, Od.5.307, E.IT14, Or.239, And.2.24 (so in Med., of the recipient, ib.9); ἄλλοις χ. φέροντες Th.3.54; χάριν θέσθαι or τίθεσθαί τινι, Hdt.9.60,107, A. Pr.782, E.Hec.1211, etc.; προσθέσθαι S.OC767; χ. ὑπουργῆσαί τινι A.Pr.635; παρασχεῖν S.OC1183; πράσσειν E.Ion36, 896 (lyr.); δράσας Th.2.40; ἀνύσαι prob. in S.Tr.995 (anap.); νέμειν Id.Aj.1371; χ. δοῦναί τινι A.Pr.821, S.OC1489 (but χ. δοῦναι, = χαρίζεσθαι (1.2), indulge, humour, ὀργῇ ib.855; γαστρί Cratin.317); χ. χαρίζεσθαι, v. χαρίζομαι 1.1: χ. ἀνθυπουργεῖν return a favour, S.Fr.339; τίνειν A.Pr.985, Ag.821; χάριτας πατρῴας ἐκτίνων E.Or.453, cf. Pl. Mx.242c, etc.; χ. ἀποδιδόναι τινί Lys.12.60, 28.17; ἀντί τινος X.Ages.2.29; ὑπέρ τινος Isoc.4.56; τῶν ἔργων τὰς χάριτας ἀποδ. τινί Lys.31.24; χάριτας ἀντιδιδόναι Th.3.63; opp. χάριν ἀπαιτεῖν to ask the repayment of a boon, E.Hec.276, cf. Lys.18.23, D.20.156; χάριτας ἀπ. Lycurg.139; χάριν ἐξαιτεῖσθαι S.OC586; χ. ἀποστερεῖν withhold a return for what one has received, Pl.Grg. 520c; τὰς αὑτοῦ εἰς τοὺς φίλους χ. the favours one has done them, Id.Lg.729d; χ. ἄχαρις α thankless favour, one which receives, or deserves, no thanks, A.Pr.545 (lyr.); χ. ἀχάριτος Id.Ch.42 (lyr.), E.Ph.1757 (lyr.). grant made in legal form, POxy.273.14 (i A.D.), PGrenf.2.70.5 (iii A.D.), etc.; αἱ τῶν Σεβαστῶν χ. imperial grants, OGI669.44 (Egypt, i A.D.). esp. in erotic sense, of favours granted (v. χαρίζομαι 1.3), ἀλόχου χάριν ἰδεῖν Il.11.243, cf. A.Ag.1206: more freq. in pl., X.Hier.1.34, 7.6, etc.; βίᾳ δ᾽ ἔπραξας χάριτας ἢ πείσας κόρην; Trag.Adesp.402; in full, χάριτες ἀφροδισίων ἐρώτων Pi.Fr.128, cf. Pl.Phdr.254a, al. gratification, delight, τινος in or from a thing, συμποσίου Pi. O.7.5; ϝίκας Id.O.10(11).78; ὕπνου χ. E.Or.159 (lyr.); even χ. γόων Id.Supp.79 (lyr.); also concrete, of things, a delight, Pi.I.2.19 (pl.); τὰν βοτρυώδη Διονύσου χ. οἴνας E.Ba.535 (lyr.), cf. Ar.Nu.311 (lyr.), Jul.Or.3.125b; ἔνοπτρα, παρθένων χάριτας E.Tr.1108 (lyr.): abs., Ἔρως . . εἰσάγων γλυκεῖαν χ. Id.Hipp.527 (lyr.); opp. λύπη, S.El.821, E.Hel.655 (lyr.); opp. πόνος, S.OC232 (lyr.); θανεῖν πολλὴ χάρις A.Ag.550, cf. 1304; βίου χ. μεθεῖσα E.Med.227; οὐδεμίαν ἔχω τῷ βίῳ χάριν Ar.Lys.865; τοῖς δὲ σιτίοις χ. οὐδεμίαν οἶδ᾽ ἐσθίων ib.869; less freq. in Prose, χ. καὶ ἡδονή Pl.Grg.462c, cf. D.20.26; τοσαύτην ἔχει χ. Isoc.9.10. δαιμόνων χάρις homage due to them, their worship, majesty, A.Ag. 182 (lyr.); ἀθίκτων χ. ib.371 (lyr.); ὅρκων E.Med.439 (lyr.). thank-offering, εὐκταία χ. τινός, opp. a common gift, A.Ag.1387, cf. X.Hier.8.4; ἔπεμψε χαίτην κουρίμην χ. πατρός A.Ch.180, cf. 517; τιμὴ καὶ γέρα καὶ χ. Pl.Euthphr.15a, cf. La.187a. Special usages: acc. sg. as Adv., χ. τινός in any one's favour, for his pleasure, for his sake, χ. Ἕκτορος Il.15.744; ψεύδεσθαι γλώσσης χ. for one's tongue's pleasure, i.e. for talking's sake, Hes.Op.709, cf. A.Ch.266; rarely with Art., τὴν Ἀθηναίων χάριν ἐστρατεύοντο Hdt.5.99. as Prep., sts. before its case (once in Pi., P.2.70; χάριν πλησμονῆς Pl.Phdr.241c; χ. φιλίας Epicur.Sent.Vat.28; χ. τίνος; LXX 2 Ch.7.21, cf. POxy.743.29 (i B. C.), etc.), but mostly after, for the sake of, on behalf of, on account of, κακά νιν ἕλοιτο μοῖρα δυσπότμου χάριν χλιδᾶς S.OT888 (lyr.); τοῦ χάριν; for what reason? Ar.Pl.53; συγχωρῶ τοῦ λόγου χ. Pl.R.475a; so ἐμὴν χάριν, χάριν σήν, for my, thy pleasure or sake, A.Pers.1046 (lyr.), E.HF1238, etc.; κείνου τε καὶ σὴν ἐξ ἴσου κοινὴν χ. S.Tr.485: less freq. with the Art., τὴν σὴν δ᾽ ἥκω χ. Id.Ph.1413 (anap.); σοῦ τε τήν τ᾽ ἐμὴν χ. E.Ph.762
pleon., τίνος χάριν ἕνεκα; Pl.Lg.701d; also χάριν τινός as far as regards . . , as to . . , ἔπους σμικροῦ χ. S.OC443; δακρύων χάριν if tears would serve, Id.Fr.557.6; χ. θανάτου πόλιν ἀτείχιστον οἰκοῦμεν Epicur.Sent.Vat.31; also, about, ἔπεμφεν ἐπὶ τὴν πενθεράν σου χ. τοῦ κτήματος about the farm, PFay.126.5 (ii/iii A. D.).—Orig. an acc. in apposition with the sentence, as in Il.15.744, etc., being a favour, since it is (was) a favour, as is evident in κακῆς γυναικὸς χάριν ἄχαριν ἀπώλετο E.IT566; τινὸς νίκας ἀκάρπωτον χ. S.Aj.176 (lyr.). with Preps.: εἰς χάριν to do a pleasure, οὐδὲν ἐς χ. πράσσων Id.OT1353 (lyr.); ἐς χ. τίθεσθαί τι Plu.Mar.46; μηδὲ κρίσιν εἰς χ. ἕλκε Ps.-Phoc.9 (but ἐς τὴν τῶν ξυμμάχων χ. in such a way as to earn thanks . . Th.3.37); also κατὰ χάριν Pl.Lg.740c; χάριτος ἕνεκα ib.771d. πράσσειν τί τινι πρὸς χάριν S.OC1776 (anap.); δρᾶσαι E.Hel.1281; τοῖσι πολλοῖς πρὸς χάριν λέγειν τι Id.Hec.257, cf. X.Mem.4.4.4, HG6.3.7, Isoc.2.18, D.8.1 (but πρὸς χ. βορᾶς for the sake of it, S.Ant.30); πρὸς χ., opp. κλαίων, Id.OT1152
but πρὸς χ. εὐσεβίας, just like χάριν, Pi.O.8.8; τίνος νόμου ταῦτα πρὸς χ. λέγω; S.Ant.908; πρὸς ἰσχύος χ. E.Med.538; πρὸς χ. alone, as a favour, freely, πρὸς χ. τε κοὐ βίᾳ S.Fr.28; but κορέσαι στόμα πρὸς χ. to their heart's content, Id.Ph.1156 (lyr.). ἐν χάριτι κρίνειν τινά to decide from partiality to one, Theoc.5.69; but also, for one's gratification, pleasure, ἐν χάριτι διδόναι or ποιεῖν τινί τι, X.Oec.8.10, Pl.Phd.115b: παραλαμβάνειν ἐν χάρισιν gratefully, Id.Lg.796b. διὰ χαρίτων εἶναι or γίγνεσθαί [τινι] to be pleasing to one, X.Hier.9.1,2. ἐθελοντὶ καὶ μετὰ χάριτος of pure good will, Plb.2.22.5, etc.; ἐθελούσιοι καὶ χάριτος ἕνεκα ἐξιόντες X.Cyr.4.2.11. metaph. of the cypress, Gp.11.4.1; of some kind of myrtle, Sch.Il.17.51; of salt, ὅτι τὸ ἀναγκαῖον ἡδὺ ποιοῦσιν (sc. ἅλες) Plu.2.685a. Χάρις, ἡ, as a mythological pr. n. declined like χάρις, save that the acc. is generally Χάριτα (exc. AP5.148 (Mel.), Luc.DDeor. 15.1, Paus.9.35.4): poet. dat. pl. Χαρίτεσσι Il.17.51, Pi.N.9.54; Χάρισσιν ib.5.54
Charis, wife of Hephaestus, Il.18.382; mostly in pl. Χάριτες, αἱ, the Graces, 14.267,275, Od.6.18, Pi.O.2.50, etc.; three in number, Hes.Th.907, etc. (τέσσαρες αἱ X., as a compliment, Call.Epigr.52.1); attendants of Aphrodite, Il.5.338, Hes. Op.73, h.Ven.61, Paus.6.24.7; coupled with Μοῦσαι, Hes.Th.64; κόμαι Χαρίτεσσιν ὁμοῖαι, i.e. like that of the Graces, Il.17.51; worshipped at Orchomenus in Boeotia, Ἐτεόκλειοι Χάριτες θεαί Theoc. 16.104, cf. Sch. ad loc., Str.9.2.40, Paus.9.35.3, 9.38.1: but at Lacedaemon and Athens only two were orig. worshipped, Id.3.18.6, 9.35.2; Χαρίτων ἱερὸν ἐμποδὼν ποιοῦνται Arist.EN1133a3; θύειν ταῖς X. Plu.2.141f; in adjurations, πρὸς τῶν Χαρίτων Pl.Tht. 152c; νὴ τὰς X. Luc.Hist.Conscr.26; ὦ φίλαι X. Plu.2.710d.— Rarely in sg., X. ζωθάλμιος Pi.O.7.11; Χάριτος ἡδίστης θεῶν Antiph. 228.4.

xarisios
χαρίσιοςχᾰρ-ίσιος [ῑ], α, ον, of thanksgiving, ἕδνον Call.Fr.193. free, χαρίσια free gifts, Dam.Isid.216. χαρισία βοτάνη love-plant, used as a philtre, Arist.Mir.846b7, Ps.-Plu.Fluv.17.4. χ. πλακοῦς, a sort of cake, Ar.Fr.202; πέττουσα τὸν χ. (sc. πλακοῦντα) Eub.2, cf. Ath.15.668c. τὰ Χαρίσια (sc. ἱερά), = Χαριτήσια, Eust.1843.24.

xarisma
χάρισμαχᾰ´ρ-ισμα, ατος, τό, grace, favour, θεοῦ Ph.1.102, cf. Fr.84 H.; esp. in NT, gift of God's grace, 1 Ep.Cor.12.4, al.; opp. ὀψώνια, Ep.Rom.6.23; later, generally, favour bestowed, BGU1044.4 (pl., iv A. D.).

xarismos
χαρισμόςχᾰρ-ισμός, ὁ, bestowing of favours, gratifying, Sopat. in Rh. 8.70 W.

xaristeion
χαριστεῖονχᾰρ-ιστεῖον, τό, thank-offering, IG12(3).416, 420 (Thera): pl., SIG1146.3 (Cnidus)
in form χαριστῆιον, Schwyzer 192 (Crete). charistia, = dies festus inter cognatos, Gloss.

xaristeon
χαριστέονχᾰρ-ιστέον, one must humour, τινι Pl.Phdr.227c. one must give freely, opp. ἀνταποδοτέον, Arist.EN1164b32; οὐ πάντα πᾶσιν χ. Ph. 1.253.

xaristhrios
χαριστήριοςχᾰρ-ιστήριος, ον, of or for thanksgiving, θυσία D.H.1.88: so in pl., Id.10.17,54, IGRom.4.566.19 (Aezani, ii A. D.); ἀπαρχαί Ph.2.236; ἀμοιβαί D.H.1.6; ὕμνος Jul.Or.4.158a: c. gen., θυσία χ. ὑδάτων D.H.1.55, cf. Plu.Lyc.11. Subst., χαριστήριον, τό, thank-offering, IG22.3003,4798, 7.3100 (Lebad.), Plu.Caes.57, Ath.15.672a, etc.: freq. in pl. χαριστήρια, τά, thank-offerings, χ. τοῖς θεοῖς ἀποτελεῖν X.Cyr.4.1.2; ὀφειλήσειν ib.7.2.28; προσφέρειν, θῦσαι, D.S.5.31, 20.76: c. gen., θύειν τοῖς θεοῖς χ. τῶν εὐτυχημάτων Plb.21.2.2; χ. τροφῶν ἀποδιδόναι Luc.Patr.Enc.7; τῇ Ἑκάτῃ χ. τῆς νίκης ἑορτάζειν Plu.2.862a; χ. ἐλευθερίας, in memory of the liberation by Thrasybulus on 12th Boëdromion, ib.349f, cf. Neanth.9J., OGI654.8 (Egypt. i B.C.); = Lat. supplicatio, Plu.Cam.7.

xaristikos
χαριστικόςχᾰρ-ιστικός, ή, όν, giving freely, bounteous, φιλοτιμία Aristeas 227: of persons, Democr. 96, Corn.ND15 (Comp.), Plu.2.632c, Ptol.Tetr.67, etc.; μεγαλόθυμος καὶ χ. Phld.Herc.1457.5; τὸ χ. bounteousness, τοῦ θεοῦ Ph.1.108, cf. Plu.2.332d. Adv. -κῶς Corn.l.c.

xaristiwn
χαριστίωνχᾰρ-ιστίων, ωνος, ὁ, an instrument of Archimedes for weighing, Simp. in Ph.1110.4; = Lat. campana, Gloss.; or for lifting, Tz.H.2.130.

xaristwnia
χαριστωνίαχᾰρ-ιστωνία, ἡ, buying of favour, Anon. Epicureus in POxy.215 ii 10.

xariterpnos
χαρίτερπνοςχαρίτερπνος [ῐ], η, ον, delightsome, Epic.Alex.Adesp.9 iii 5.

xaritia
χαριτίαχαρῐτία, ἡ, jest, joke, X.Cyr.2.2.13.

xaritin
χαρίτιονχαρίτιον, in form χαρίτιν, τό, = Lat.fimirium or fimarium, Gloss. (in section headed ὅσα ἐν τῷ θεάτρῳ).

xaritinos
χαρίτινοςχαρίτινος, η, ον, dub. sens., [ξύλ]α PBerl.Leihg.9.1 (iii A. D.).

xaritoblefaros
χαριτοβλέφαροςχᾰρῐτο-βλέφᾰρος, ον, with eyelids or eyes like the Charites, ὄμματα IG3.1376; Com., μᾶζα χ. Eub.112.4 (lyr.); of a person, MAMA4.133 (Metropolis, ii A. D.); applied to Demetrius of Phalerum, Hsch. Mil.Fr.7.17M. Subst., a plant, used in philtres, Plin.HN 13.142.

xaritodoths
χαριτοδότηςχᾰρῐτο-δότης, ὁ, = χαριδώτης, of Dionysus, Plu.2.158e; of Hermes, cj. for χαριδότης in Jul.Or.4.148d.

xaritodwteira
χαριτοδώτειραχᾰρῐτο-δώτειρα, ἡ, bestower of favour, epith. of Isis, POxy.1380.10 (ii A.D.).

xaritoeis
χαριτόειςχᾰρῐτό-εις, εσσα, εν, = χαρίεις, Anacr. ap. Hdn. Gr.2.921: neut. χαριτοῦν ἦθος cj. in Anacr.44.

xaritofwnos
χαριτόφωνοςχᾰρῐτόφωνος, ον, with gracious voice, Philox.8.

xaritoglwssew
χαριτογλωσσέωχᾰρῐτο-γλωσσέω, Att. χᾰρῐτο-ττέω, speak to please, A.Pr.296 (anap.), Ath.4.164b, Sch.E.Or.1514 (v.l. χαριτογλώττιζεις).

xaritomorfos
χαριτόμορφοςχᾰρῐτό-μορφος, endued with grace of form, epith. of Isis, POxy.1380.59 (ii A. D.).

xaritopoiew
χαριτοποιέωχᾰρῐτο-ποιέω, make graceful, Sch.Il.17.600.

xaritopwlis
χαριτόπωλιςχᾰρῐτό-πωλις, ιδος, ἡ, she who sells her favours, Tab.Defix.68a.6.

xaritos
χάριτοςχάρῐτος [ᾰ], η, ον, acceptable, SIG741.13 (Nysa, i B. C., Epist. proconsulis).

xaritow
χαριτόωχαρῐτ-όω, show grace to any one, τῆς χάριτος ἧς ἐχαρίτωσεν ἡμᾶς Ep.Eph.1.6
Med. χαριτώσομαι I will bestow favour upon thee, BGU 1026 xxiii 24 (iv A. D.)
Pass., to have grace shown one, to be highly favoured, LXX Si.18.17, Ev.Luc.1.28; πρὸς πάντας ἀνθρώπους Aristeas 225, cf. Heph.Astr.1.1; ὄμμα στροφαῖς -ούμενον prob. in Lib.Descr.30.12.

xaritwnumos
χαριτώνυμοςχαρῐτ-ώνῠμος, ον, of gracious import, ἀγγελία B.2.2.

xaritwphs
χαριτώπηςχαρῐτ-ώπης, ου, ὁ, (ὤψ) graceful of aspect, Orph.H.17.5: fem. χαριτῶπις, ιδος, IG3.1376.

xaritwsios
χαριτώσιοςχαρῐτ-ώσιος, α, ον, = χαριτήσιος, Ibyc.51 (Rhegine, acc. to Sch.D.T.p.542 H.).

xarizomai
χαρίζωχᾰρίζω, fut. χαριῶ Phld.Rh.1.381 S., Gloss.: aor. imper. χάρισον PMag.Lond.122.17
usu. Med. χαρίζομαι, fut. -ιοῦμαι Th.3.40, 8.65; χαριῇ (v.l. -εῖ) also in Hdt.1.90; Cret. χαριξίομαι GDI5176.16 (found at Teos); also χαρίξομαι ib.5178.17 (ibid.); χαρίηνται is a false Aeol. form in Milet.3 No.152.56; later χαρίσομαι Ep.Rom. 8.32, Luc.DDeor.22.4: aor. ἐχαρισάμην Hdt.1.91, etc.; opt. χαρίσαιτο Il.6.49; Aeol. imper. χάρισσαι Sapph.Supp.16.4; Cret. inf. χαρίξασθαι GDI5163b8 (Mylasa)
Pass. forms, fut. χαρισθήσομαι in pass. sense, Ep.Philem.22: aor. ἐχαρίσθην in pass. sense, Act.Ap. 3.14, 1 Ep.Cor.2.12: pf. κεχάρισμαι in act. sense, κεχάρισαι Ar.Ec. 1045, -ισται Id.Eq.54; also in pass. sense, imper. -ίσθω Pl.Phdr. 250c: plpf. ἐκεχάριστο Hdt.8.5, Ep. κεχάριστο Od.6.23
say or do something agreeable to a person, show him favour or kindness, oblige, gratify, c. dat. pers., freq. in part., χαριζομένη πόσεϊ ᾧ Il.5.71, cf. 11.23, 15.449, Od.8.538,13.265; once in Hes., ποίησε . . χαριζόμενος Διί Th.580; πᾶσι χαριζοίμην ἄν Hdt.6.130, cf. Th.3.40; τοῖς θεοῖς X.Mem.4.3.16; Καλλίᾳ χαριζόμενος to oblige, humour him, Pl.Prt.362a, cf. Men.75b, Ar.Eq.1368; of a judge, give a partial verdict, χ. οἷς ἂν δοκῇ αὐτῷ Pl.Ap.35c; also χ. τῷ ἵππῳ X. Eq.10.12: abs., make oneself agreeable, comply, opp. ἀντία φάσθαι, once in A., Pers.700 (lyr.); οἱ ὑπὲρ καιρὸν χαριζόμενοι And.4.7: c. acc. cogn., χάριτας χ. E.Fr.360.1, Isoc.1.31, D.18.239; χ. τι καὶ αὐτός Th.3.42; with part. added, χαρίζετο ἱερὰ ῥέζων Od. 1.61, cf. Hdt.1.90, Ar.Ec.1045, Pl.R.338a, 426c, etc.: more freq. c. dat. modi, μήτε τί μοι ψεύδεσσι χαρίζεο do not court favour by lies, Od.14.387; χαριζόμενος φιλότητι 10.43, etc.; λόγῳ θωπεῦσαι καὶ ἔργῳ χ. Pl.Tht.173a codd.; opp. τὰ βέλτιστα λέγειν, D.9.2, cf. Plu.2.66a. gratify or indulge a humour or passion, once in S., θυμῷ χαρίζεσθαι κενά El.331, cf. Antipho 4.3.2, X.An. 7.1.25; ὀργῇ E.Fr.31; γλώσσῃ Id.Or.1514 (troch.); ἔρωτι Pi.Fr. 127; τῇ ἐπιθυμίᾳ Pl.R.561c: τῷ σώματι X.Mem.1.2.23; τῇ γαστρί ib.2.1.2, Cyr.4.2.39; τῇ ἡδονῇ ib.4.3.2. in erotic sense, grant favours to a man, Ar.Ec.629 (anap.), Pl.Smp.182a, Phdr.231c, 256a, X.Mem.3.11.12, etc.: hence of Comedy, ὀλίγοις χαρίσασθαι Ar.Eq.517 (anap.): c. acc. cogn., χ. θήλειαν ἀπόλαυσιν Luc.Am. 27. c. acc. rei, give graciously or cheerfully, δῶρα Od.24.283; ἄποινα Il.6.49, 10.380; χαρίζεσθαί τινί τι Hdt.1.91, Ar.Ach.437, Eq.54, X.Cyr.1.4.9, etc.; πωλεῖν καὶ χ. καὶ τέκνοις μεταδιδόναι PGrenf.1.60.45 (vi A. D.); so c. acc. pers., χαρίζομαί σε τοῖς ὄχλοις PFlor.61.61 (i A.D.): with a strong oxymoron, ξείνια δυσμενέσιν λυγρὰ χ. Archil.7: c. inf. with Art., χ. τὸ ποθεῖν Plu.2.609a; τὸ ζῆν LXX 2 Ma.3.33; without the Art., πολλοῖς ἐχαρίσατο βλέπειν (v.l. τὸ β.) Ev.Luc.7.21; χάρισαι [αὐτοῖς] μένειν allow them to remain, Luc.Am.19, cf. AP5.236 (Agath.); so ἆρ᾽ ἄν τί μοι χαρίσαιο τοιόνδε—μή μου καταγελᾶν; Pl.Hp.Mi.364c. χ. τὴν δέησιν grant the request, Luc.Bis Acc.14. Pass., c. acc., to be favoured with, ἀνάγκᾳ πνεῦμα χαριζόμενος Epigr.Gr.204.18 (Cnidus). c. gen. partit., give freely of a thing, ἀλλοτρίων χ. Od.17.452; ταμίη . . χαριζομένη παρεόντων giving freely of such things as were ready, 1.140, etc.; παντοίων ἀγαθῶν γαστρὶ χαριζόμενοι Thgn.1000; γλώσσης μαφιδίοιο χ. παρεοῦσι Theoc.25.188; προικὸς χαρίζεσθαι, of his bounty, Od.13.15. c. acc. pers., give up as a favour, τῇ μητρὶ χ. Ὀκτάβιον, by dropping a law aimed at him, Plu.CG4; but also, by unjust condemnation, Act.Ap.25.11,16; also τῷ θεῷ με ἐχαρίσω, of a dedication ceremony, PBremen49.14 (ii A. D.). forgive, τὴν ἀδικίαν τινί 2 Ep.Cor.12.13, cf. Ep.Col.2.13: abs., 2 Ep.Cor. 2.7, etc. Pass., esp. in pf. and plpf., κεχάριστο θυμῷ was dear to her heart, Od.6.23; τοῖσι Εὐβοεῦσι ἐκεχάριστο the pleasure of the Euboeans was done, Hdt.8.5; ταῦτα μὲν οὖν μνήμῃ κεχαρίσθω let a tribute be paid . . Pl.Phdr.250c; cf. χάρις A. V. mostly part. pf. κεχαρισμένος, η, ον, as Adj., acceptable, welcome, ἐμῷ κεχαρισμένε θυμῷ Il.5.243,826, etc.; κεχαρισμένα δῶρα θεοῖσι δίδωσι, 20.298, cf. Od.16.184, 19.397; κεχαρισμένα θεῖναί τινι to do things pleasing to one, Il.24.661; ἀνὴρ κεχαρισμένα εἰδώς Od.8.584; θεοις κεχαρισμένα ποιεῖν Lys.6.33; κεχ. τοῖς θεοῖς λέγειν τε καὶ πράττειν, Pl.Euthphr.14b, cf. Phdr.273e; δοίη ᾧ κ᾽ ἐθέλοι καί οἱ κεχαρισμένος ἔλθοι Od.2.54, cf. Hdt.1.87, 3.119, X.Mem. 1.2.10, etc.; κεχαρισμένα θύρσῳ E.HF892 (lyr.); κεχαρ. χοιρίδιον Ar.Pax386 (lyr.); πᾶσιν κεχαρισμένος Pl.Sph.218a; λόγος κεχ. D.14.1; σιτίον ἢ ποτόν X.Mem.2.1.24; ἐν τοῖς μὴ κεχαρισμένοις . . πρὸς τὴν αἴσθησιν Arist.PA645a7; cf. κεχαρισμένως. later, Comp. κεχαρισμενώτερος Ael.NA12.7; Sup. -ώτατος Alciphr. 3.65.—Rare in Trag., but freq. in Att. Prose.

xarkeus
χαρκεύςχαρκ-εύς, έως, ὁ, written for χαλκεύς, MAMA 3.329 (Corycus).

xarkologos
χαρκολόγοςχαρκ-ολόγος, ὁ, written for χαλκολόγος, money-collector, ib.514 (ibid.).

xarkwmatas
χαρκωματᾶςχαρκ-ωματᾶς, ᾶδος, ὁ, = χαλκωματουργός, Schwyzer App.II. 5.2 (Lydia).

xarma
χάρμαχάρμα, ατος, τό, (χαίρω): in concrete sense, source of joy, delight, χ. γενέσθαι or ἔσσεσθαί τινι, Il.17.636, 23.342; χ. φίλοις Thgn.692; χ. μεῖζον ἐλπίδος κλύειν A.Ag.266, cf. S.Fr.636.1; μᾶζαν, ἣν . . Δηὼ βροτοῖσι χ. δωρεῖται Antiph.1; of victory in the games, ἄπονον ἔλαβον χ. Pi.O.10 (11).22; καλλίνικον χ. Id.I.5 (4). 54: freq. in pl., Od.6.185; μὴ γείτοσι χάρματα γήμῃς Hes.Op.701, cf. Max.87 (sg.); χάρματ᾽ Ἐρινύος, χάρματα θηρῶν, E.Ph.1503, Supp.282 (both lyr.); χάρματ᾽ ἄλλοις ἔθηκεν, ἐμβαλεῖν χ. ἀνθρώποισι, Pi.O.2.99, 7.44; ἀντιδιδόναι A.Eu.984 (lyr.). source of malignant joy, Il.3.51, 6.82, al.; λυπρά, χάρματα δ᾽ ἐχθροῖς A.Pers.1034 (lyr.). in abstract sense, joy, delight, τὴν δ᾽ ἅμα χ. καὶ ἄλγος ἕλε φρένα Od.19.471, cf. h.Cer.371, Hes.Sc.400.—Poet. and late Prose, Plu.Mar.46.

xarmh
χάρμηχάρμη (A), ἡ, prop. joy of battle, lust of battle, χάρμῃ γηθόσυνοι τήν σφιν θεὸς ἔμβαλε θυμῷ Il.13.82; once in Od., μνησώμεθα χάρμης 22.73, cf. Il.4.222, 8.252, al.; opp. λήθετο χάρμης 12.203,393, etc.: pl., δύο χάρμαι two battle-joys, i.e. victories, Pi.O.9.86; successes, opp. κακά, Ps.-Phoc.118: but, battle, προκαλέσσατο χάρμῃ Il.7.218; ἔλθοι τεθνηώς, καί μιν ἐρυσαίμεθα χάρμης 17.161; εἰδότε χάρμης 5.608; μηδ᾽ εἴκετε χάρμης Ἀργείοις 4.509; παῦσαί τινα χάρμης 12.389; ἐρωήσουσι δὲ χάρμης 14.101.

xarmh
χάρμηχάρμη (B), ἡ, = ἐπιδορατίς, Stesich.94, Ibyc.62, Pi.Dith.3.13. (Cf. Polish grot 'arrow-point', Welsh garth 'promontory', Gr. χαρία, χοιράς.)

xarmh
χάρμηχάρμη (C), ἡ, or χάρμης, ὁ, name of an antidote sold by one Χάρμης, Damocr. ap. Gal.14.126 (found in acc. sg. χάρμην).

xarmideia
χαρμίδειαχαρμίδεια, τά, games celebrated in honour of Charmides at Antioch on Maeander, Rev.Phil.55.133.

xarmodoteira
χαρμοδότειραχαρμοδότειρα, ἡ, giving delights, ὄμφαξ prob. in Hymn.Is.169.

xarmofrwn
χαρμόφρωνχαρμόφρων, ονος, ὁ, ἡ, (φρήν) heart-delighting, or of joyous heart, epith. of Hermes, h.Merc.127.

xarmonh
χαρμονήχαρμονή, ἡ, = χάρμα 1, joy, delight, esp. in pl., τέρφιν παλαιᾶν χαρμονᾶν E.Ph.317 (lyr.), cf. Ion1379, HF384 (lyr.), 742 (lyr.). = χάρμα 11, joy, delight, S.Aj.559; also found in Prose, [βίον] ἄλυπόν τε καὶ ἄνευ χαρμονῶν Pl.Phlb.43c; ὑπὸ τῆς χαρμονῆς X.Cyr.1.4.22, cf. LXX Jb.3.7, al., Plu.2.1098c, Jul.Or.2.56a.

xarmonikos
χαρμονικόςχαρμονικός, ή, όν, pleasant, paraphrase of θυμήρης, Procl.Par.Ptol. 274.

xarmosunh
χαρμοσύνηχαρμοσύνη, ἡ, joyfulness, delight, LXX 1 Ki.18.6, Je.40(33).11, Plu.2.1102a, Orph.H.60.4. day of rejoicing, ἑορταὶ καὶ χ. LXX Ju.8.6.

xarmosunos
χαρμόσυνοςχαρμόσυνος, η, ον, joyful, glad, χαρμόσυνα ποιέειν hold a festival of thanksgiving, Hdt.3.27, cf. Plu.2.362d, Sch.E.Hec.916; χαρμόσυνα ἐκφωνεῖν Onos.23 tit.

xaropofqalmos
χαροπόφθαλμοςχᾰροπ-όφθαλμος, ον, bright-eyed, Phlp. in GA212.9.

xaropoiew
χαροποιέωχᾰροποι-έω, make joyful, delight, Sm.Ps.20(21).7, Gloss.

xaropoihma
χαροποίημαχᾰροποί-ημα, ατος, τό, joy caused to any one, = ἀγαλλίαμα, Zonar.

xaropoios
χαροποιόςχᾰροποι-ός, όν, gladdening, Procl.Par.Ptol.16, Hsch. s.v. εὐρίζων ἀγαλλιάματι, f.l. for χαροποί in LXX Ge.49.12.

xaropos
χαροπόςχᾰροπός, ή, όν, also ός, όν Arat.1152, epith. of dub. sense, perh. fierce, λέοντες Od.11.611, h.Merc.569, IG42(1).131.12 (Epid.); λέων Hes.Th.321; κύνες h.Merc.194; κύνα, of Hecuba, Lyr.Adesp. 101; θῆρες S.Ph.1146 (lyr.); χαροποῖσι πιθήκοις (παρὰ προσδοκίαν for λέουσι, in an oracle alluding to the Spartans) Ar.Pax1065 (hex.); of serpents, AP10.22 (Bianor); grim, Ἄρης IG9(1).868.1 (Corc., vii/vi B. C., nisi leg. Χάροπος, gen. of Χάροψ); γένεια, of bears, Nonn.D.5.363; κεραῖαι, of a bull, ib.40.52; γενειάδες, of dogs, ib.307. Adv. -πῶς Sch.Opp.C.3.510. of eyes, flashing, bright, βλέποντος χαροποῖς τοῖς ὀφθαλμοῖς ὑπὸ τὴν κόρυν οἷον οἱ λέοντες ἐν ἀναβολῇ τοῦ ὁρμῆσαι Philostr.Her.12a.1; τὸ χ. αὐτοῦ καὶ γοργόν Id.Im.1.23; χ. βλέμματος ἀστεροπαί AP5.152 (Asclep.), cf. 155 (Mel.); ὄμματά μοι γλαυκᾶς χαροπώτερα πολλὸν Ἀθάνας Theoc.20.25; ὄμμα χ., typical of a brave man, Arist.Phgn.807b1; of persons, flashing-eyed, φοβερὰ καὶ χαροπὴ καὶ δεινῶς ἀνδρική (sc. ἡ Ἀθηνᾶ) Luc.DDeor.19.1: neut. as Adv., χαροπὸν βλέπειν Philostr.Im.1.28; χαροπὸν στράπτουσιν ὀπωπαί (of the hare) Opp.C.3.510 (regul. Adv. -πῶς Sch. ad loc.). glassy, glazed, dull, of the eyes of winedrinkers, Al.Ge.49.12 (χαροποιοὶ . . ὑπὲρ οἶνον, v.l. ἀπὸ οἴνου, LXX l.c., s. v.l.), Sm.Pr.23.29 (πελιοὶ LXX l.c.). of one of the chief eye-colours in men and animals, perh. bluish-grey, distd. fr. μέλας, γλαυκός, and αἰγωπός, Arist.HA492a3, GA779b14; τὰ χ. ἢ μέλανα ὄμματα Luc.DMort.1.3; of persons, bluish-grey-eyed PPetr.1p.54, al. (iii B. C.), Theoc.12.35, cf. Philostr.Im.2.5, al.; of horses, Opp.C.1.310, 4.113; of dogs, X.Cyn.3.3, Arr.Cyn.5.1 (prob.), Gp.19.2.1; of rams, ib.18.1.3; of παρδάλεις, Eust. 1703.29; opp. μελανόφθαλμος, S.E.M.7.198; persons with this eyecolour are φθινώδεες acc. to Hp.Epid.3.14 (where Gal.17(1).726 thinks Hp. ought to have mentioned a different colour, γλαυκός). Adv. Comp. -ώτερον, μελαίνεσθαι (of the eyes) Hld.2.35. of the sea, bluish-grey, grey, χαροποῖο θαλάσσης Orph.Fr.245.21, cf. A.272, [S.] Fr.1126.3, AP12.53 (Mel.), 9.36 (Secund.), Anacreont. 53.30, Nonn.D.4.187, al.; of the dawn, χ. ἠώς A.R.1.1280; of the moon, Arat.1152, Q.S.10.337; πρὸς ἕω λαμβάνει [ἡ σελήνη] χρόαν κυανοειδῆ καὶ χαροπήν Plu.2.934d; of certain stars, χ. καὶ ἀναλδέες εἱλίσσονται Arat.394, cf. 594. metaph., grey, ὑπὸ σὸν (sc. τῆς Νεμέσεως) τροχὸν ἄστατον ἀστιβῆ χαροπὰ μερόπων στρέφεται Τύχα Mesom.Nem.8.

xaropoths
χαροπότηςχᾰροπ-ότης, ητος, ἡ, brightness of eye, Stoic.3.33, Archyt. ap. Simp. in Cat.93.2, EM807.30. light-blue colour, of the eyes of the Germans, Plu.Mar.11; also αἰθέριος χ., of sky-blue, Id.2.352d. brightness, Simp. in Cat.298.15.

xaroy
χάροψχάροψ, οπος, ὁ, ἡ, poet. for χαροπός, bright-eyed, γλαῦκος Opp.C. 3.114.

xartarea
χαρταρέαχαρτ-αρέα, ἡ, = χαρτηρά, tax on papyrus, Abh.Berl.Akad.1932(5).46 (Pergam.).

xartarion
χαρτάριονχαρτ-άριον, τό, Dim. of χάρτης, small piece of papyrus, AP12.208 (Strat.), BGU466.12 (ii/iii A. D.), PMed. in PSI10.1180.50 (ii A. D.), etc.

xarthra
χαρτηράχαρτ-ηρά, ἡ, tax on papyrus, PTeb.140 (i B. C.), Sammelb.5636 (Iconium, ii A. D.). expenditure on papyrus, BGU277 ii 11 (ii A. D.).

xarthria
χαρτηρίαχαρτ-ηρία, ἡ, = sq., LXX 3 Ma.4.20.

xarths
χάρτηςχάρτ-ης, ου, ὁ, = foreg., papyrus, or a roll made thereof, χ. δύο IG12.374.279; τὰ γραμματεῖα τούς τε χ. ἐκφέρων Pl.Com.194, cf. LXXIs.8.1 cod.Alex., PCair.Zen.687.4 (iii B.C.), Inscr.Délos442A182 (ii B. C.), PTeb.112.61 (ii B. C.), Dsc.1.86, Ceb.4, etc., AP9.174 (Pall.), 401 (Id.); ὥσπερ χάρτην εὐεργὸν εἰς ἀπολραφήν (of the soul at birth) Stoic.2.28; χάρται βυβλίων Theopomp.Hist.283; χ. βασιλικοί, of the finest papyrus, Hero Aut.26.3; χ. κεκαυμένος used in Medicine, Gal. 10.382, 13.315; also χάρτου σποδιά Lycus ap.Orib.8.25.15; τὸ διὰ χάρτου μέλαν Sor.2.41. metaph., any leaf or thin plate, χ. μολύβδινοι sheets of lead, Lysim. ap. J.Ap.1.34.

xartiatika
χαρτιατικάχαρτ-ιᾱτικά, τά, = Lat. chartiatica, money for paper, CIG5187c21 (Ptolemais, vi A. D.).

xartidion
χαρτίδιονχαρτ-ίδιον [ῑδ], τό, = sq., Ph.2.3, al., Alciphr.1.26, Sammelb. 5224.3 (-ειδ-).

xartion
χαρτίονχαρτίον, τό, Dim. of χάρτης, IG42 (1).103.159 (Epid., iv B.C.), LXX Je.43 (36).2, PGrenf.2.38.5 (i B. C.), Plu.2.60a, Gal.7.493, D.L. 7.174, D.C.46.36.

xartisma
χάρτισμαχάρτισμα, ατος, τό, dub. sens. in PStrassb.35.18 (v A. D.).

xartofulac
χαρτοφύλαξχαρτο-φύλαξ [ῠ], ᾰκος, ὁ, = χαρτουλάριος, Lyd.Mag.3.19, Choerob.in Theod.1.287H., Suid. s.v. Γεώργιος.

xartofulakion
χαρτοφυλάκιονχαρτο-φῠλάκιον [ᾰκ], τό, case for storing papers, Suid., Gloss.

xartografos
χαρτογράφοςχαρτο-γράφος [γρᾰ], ὁ, = Lat. chartularius, Gloss.

xartophron
χαρτόπηρονχαρτό-πηρον, τό, repository of papers, ib.

xartopoios
χαρτοποιόςχαρτο-ποιός, ὁ, paper-maker, dub. in PTeb.112.62 (ii B. C.): v. χαρτοπώλης.

xartopraths
χαρτοπράτηςχαρτο-πράτης [πρᾱ], ου, ὁ, dealer in papyrus, Cod.Just.11.18 tit.

xartopwlhs
χαρτοπώληςχαρτο-πώλης, ου, ὁ, = foreg., Gloss., prob. in PTeb.112.62. (ii B.C.).

xartoqhkh
χαρτοθήκηχαρτο-θήκη, ἡ, = Lat. scrinium, ib.

xartos
χαρτόςχαρτός, ή, όν, (χαίρω) causing delight, welcome, χαρτὸν εἴ τι καὶ φέρεις S.Tr.228; χαίροις ἄν, εἴ σοι χαρτὰ τυγχάνει τάδε Id.El.1457; εἴτε ἡδὺ εἴτε τερπνὸν λέγεις εἴτε χ. Pl.Prt.358a: χαρτά delights, opp. κακά, χαρτοῖσιν χαῖρε Archil.66.6; χαρτὰ πάσχω E.Ph.618 (troch.); τὸ χ. Chrysipp.Stoic.3.9, Epicur.Fr.423, S.E.M.11.85, etc. of persons, εἰ χ. ἀνέλθοι AP12.24 (Tull.Laur.). Adv. -τῶς, χ. ἐμοὶ λέγειν Sch.S.Aj.112.

xartotomos
χαρτοτόμοςχαρτοτόμος, ον, paper-cutting, Gloss. Pass., χαρτότομος, ον, cut in or from paper, Sch.Il.15.389.

xartoularios
χαρτουλάριοςχαρτουλάριος, ὁ, chartularius, keeper of archives, PKlein.Form. 1024 (v/vi A. D.), Sammelb.5656.4 (vi A. D.), Cod.Just.1.2.24.8, al., Lyd.Mag.3.20.

xartufanths
χαρτυφάντηςχαρτῠφάντης, ου, ὁ, papyrus-weauer, i.e. maker of papyrus sheets, MAMA3.310,361 (Corycus).

xarubdis
χάρυβδιςχάρυβδις [ᾰ], εως, Ion. ιος, ἡ, Charybdis, a whirlpool on the coast of Sicily, opposite Scylla, Od.12.104, E.Tr.436, Th.4.24, Str.6.2. 3. generally, whirlpool, gulf, πάντα μίαν ἱκνεῖται χ. Simon.38, cf. E.Supp.500, Str.6.2.9. metaph. of a rapacious person, χ. ἁρπαγῆς Ar.Eq.248 (troch.).

xarwn
χάρωνχάρων [ᾰ], ωνος, ὁ, ἡ, poet. for χαροπός, Μήνης παῖδα χάρωνα, of the Nemean lion, Euph.84.4; so as Subst. (said to be Maced.), χάρωνος ὠμηστοῦ δορά Lyc.455, cf. Hsch., etc.; also of the eagle, Lyc.260; of the Cyclops, Id.660. as pr. n., Charon, the ferryman of the Styx, E.Alc.254 (lyr.), 361, al.; voc. ὦ Χάρον Cratin.324c (v.l. Χάρων); but χαῖρ᾽ ὦ Χάρων (with a pun) Ar.Ra.184.

xarwneios
ΧαρώνιοςΧᾰρών-ιος (later Χᾰρών-ειος), ον, of or belonging to Charon: hence, X. θύρα the gate through which criminals were led to execution, Zen. 6.41, Suid.; also Χαρώνιον, τό, Poll.8.102, Hsch. X. κλίμακες, a staircase in the theatre, leading up to the stage as if from the underworld, by which ghosts entered, Poll.4.132. χαρώνια, τά, caverns filled with mephitic vapours, being looked on as entrances to the nether world, Str.12.8.17; sg., Id.14.1.11,44: χαρωνήϊα, prob. in Aret.SA1.7; in full, χαρώνεια βάραθρα Gal.17 (1).10; χ. χωρία Id.15.117.

xarwnitai
ΧαρωνῖταιΧᾰρων-ῖται, οἱ, used to translate the Lat. Orcini, Senators from the nether world, viz. those who were created after the death of Caesar, professedly on the authority of papers left behind by him, Plu.Ant.15.

xarwpos
χαρωπόςχᾰρωπός, όν, late form for χαροπός, Man.5.230, Gloss., f.l. in Arr.Cyn.4,5.

xasios
χάσιοςχάσιος: ἀγαθός, χρηστός, Hsch.

xasis
χάσιςχάσις, εως, ἡ, chasm, separation, Hsch.

xaskac
χάσκαξχάσκαξ, ᾱκος, ὁ, gaper, gaby, Eust.1909.54.

xaskanon
χάσκανονχάσκᾰνον, τό, = ξάνθιον, Dsc.4.136.

xaskazw
χασκάζωχασκάζω, Frequentat. of χάσκω, χ. τὸν κωλακρέτην keep gaping at or after him, Ar.V.695 (anap.).

xaskwrew
χασκωρέωχασκωρέω, = χασκάζω, Hsch.

xasma
χάσμαχάσμα, ατος, τό, (χαίνω) yawning chasm, gulf, χ. μέγα, of Tartarus, Hes.Th.740; Ταρτάρου . . ἄβυσσα χ. E.Ph.1605; χ. γῆς Hdt. 7.30; τὰ χ. τῆς γῆς Pl.Phd.111e; χθονός, πέτρας, E.Ion281, IT626; σεισμοὶ καὶ χάσματα Jul.Laod. in Cat.Cod.Astr.1.134. open, gaping mouth, χ. θηρός E.HF363 (lyr.); as forming a helmet, Id.Rh.209; of a yawning gulf, χάρυβδις . . ἄρμα περιβαλοῦσα χάσματι Id.Supp.501; Σκύλλης χάσμασιν AP11.379 (Agath.); χ. φάρυγος, of a lion, ib.6.218 (Alc.); χ. ὀδόντων Anacreont.24.4, etc. generally, any wide opening, θυρέτρων χ. ἀχανές Parm.1.18; also, expanse, of the sky and sea, χ. πελάγεος τὸ δὴ Αἰγαῖον καλέεται Hdt. 4.85; τὸ χ. τοῦ οὐρανοῦ Pl.R.614d.

xasmaomai
χασμάομαιχασμ-άομαι, yawn, gape, ὁπόταν χασμᾷ when you are gaping, Ar.Eq.824 (anap.), cf. Hp.Mochl.4, Arist.GA719a19, Porph.Abst.1.28, etc.; οἱ τοὺς χασμωμένους ὁρῶντες Pl.Chrm.169c; ἰλιγγιᾶν καὶ χ. Id.Grg.486b, 527a; of a door, τῆς θύρας χασμωμένης Alex.257. οἱ χασμώμενοι, = οἱ κεχηνότες, gabies, Porph.Chr.49.

xasmaqupourgos
χασμαθυπουργόςχασμᾰθυπουργός, ὁ, servant in the chasm, PMag.Lond.121.353 (pl.).

xasmatias
χασματίαςχασμ-ᾰτίας, ου, ὁ, a kind of earthquake, which causes fissures in the earth, Arist.Mu.396a4 (v.l. ἱζηματίαι), Posidon. ap. D.L.7.154, Heraclit. All.38.

xasmation
χασμάτιονχασμ-άτιον, τό, small aperture, vent, Hero Spir.2.34; χαλκᾶ λεόντων χ., of the spouts of a fountain, Sch.Pi.Pae.6.7.

xasmeomai
χασμέομαιχασμ-έομαι, = χασμάομαι, εἰς ταύταν χασμεύμενος Theoc.4.53.

xasmh
χάσμηχάσμ-η, ἡ, yawning, gaping, Hp.Aph.7.56; esp. from drowsiness, Id.VM10, Pl.R.503d, etc.: pl., Hp.Art.30, Plu.2.45d. object of idle gaping, gazing-stock, Antip.Stoic.3.254.

xasmhma
χάσμημαχάσμ-ημα, ατος, τό, a wide yawn or gape, Ar.Av.61.

xasmhsis
χάσμησιςχάσμ-ησις, εως, ἡ, = χάσμη, Hsch. s.v. ἀλυχήν, EM 495.47, Gloss. = χασμωδία, Eust.12.4.

xasmwdew
χασμωδέωχασμωδ-έω, write verses that have hiatus, Eust.11.42.

xasmwdhs
χασμώδηςχασμώδ-ης, ες, always yawning, D.L.4.32; τὸ χ. listlessness, Plu.2.92d. τὸ χ. τῶν φωνηέντων hiatus, A.D.Pron.50.11.

xasmwdia
χασμωδίαχασμωδ-ία, ἡ, hiatus in verse, Eust.11.33, 12.8, Sch.Ar.Pl.696.

xasthria
χαστηρίαχαστηρία, f.l. for σχαστ- in Hsch.

xateuw
χατεύωχᾰτεύω, = sq., Hsch.

xatew
χατέωχᾰτέω, Ep. Verb, used by Hom. only in pres.: later, impf. χατέεσκε Nonn.D.4.56. c. inf., crave, need, οὐδέ τις ἡμῖν δόρπου μνῆστις ἔην, μάλα περ χατέουσιν ἑλέσθαι Od.13.280; δμῶες χατέουσιν ἀντία δεσποίνης φάσθαι 15.376: abs., χατέοντί περ ἔμπης Il.15.399, cf. 9.518; μάλα περ χατέουσα Od.2.249. c. gen., want, have need of, πάντες δὲ θεῶν χατέους᾽ ἄνθρωποι 3.48; μάλα περ χατέοντες ἀρωγῆς Epic.Oxy.422, cf. AP5.301.20 (Agath.), 7.583 (Id.), etc. rarely c. acc. οἷά τε πολλὰ ἄνθρωποι χ. A.R.4.1557.

xatis
χατίςχατίς: ἐπιθυμία, χρῆσις, Hsch. (perh. χᾶτις, Dor. for χῆτις).

xatizw
χατίζωχᾰτίζω, = foreg., only in pres., have need of, crave: c. gen. rei, νόστοιο χατίζων Od.8.156, 11.350, cf. Il.2 225: c. gen. pers., Θέτις νύ τι σεῖο χ. 18.392; ἑρμηνέων χ. Pi.O.2.86; οὐ σοῦ χατίζων E. Heracl.465: abs., οὐδὲ χατίζων nor in want [of anything], Od.22.351, Il.17.221; χατίζων in want, needy, Hes.Op.394. lack, be without, ἔργοιο χ. i. e. to be idle, ib.21; ἅσσα χατίζει μάλιστα κατὰ ταῦτα a diet most defective in these elements, Hp.Morb.4.39.

xatos
χατοςχατος, ὁ, = Lat. maritus, Gloss. (dub.).

xaulicun
χαυλίξυνχαυλίξυν: ἀλαζόνα, Hsch.

xauliodous
χαυλιόδουςχαυλῐόδους, όδοντος, ὁ, ἡ, neut. -όδουν Arist.PA661b23. of animals, with outstanding teeth or tusks, κάπρος χ. (where most codd. χαυλιόδων, contr. to the rule of Hdn.Epim.208, that the correct forms are χαυλιόδους and χαυλιώδων), Hes.Sc.387, cf. Arist. l. c., 663a7; χ. γένεθλα Opp.C.3.6. Subst., of projecting teeth, tusks, tushes, ἔχει [ὁ κροκόδειλος] ὀδόντας μεγάλους καὶ χαυλιόδοντας Hdt.2.68; τετράπουν χαυλιόδοντας φαῖνον, of the hippo-potamus, Id.2.71, cf. D.S.1.35; opp. καρχαρόδους, Arist.HA501a15, PA661b18, cf. HA538b21.

xaunac
χαῦναξχαῦναξ, ᾱκος, ὁ, braggart, impostor, Hsch. χαυνιάζω, cheat, Id.

xaunofrwn
χαυνόφρωνχαυνόφρων, φρονος, ὁ, ἡ, = χαλίφρων, Sch.Od.4.371.

xaunogeion
χαυνόγειονχαυνό-γειον, τό, friable earth, PTeb.342.27 (ii A. D.).

xaunologos
χαυνολόγοςχαυνο-λόγος and χαυνο-ποιός, = χαῦναξ, Hsch.

xaunopoliths
χαυνοπολίτηςχαυνο-πολίτης [ῑ], ου, ὁ, gaping fool, who swallows open-mouthed all that is told him (cf. Κεχηναῖοι), Ar.Ach. 635 (pl., anap.).

xaunoprwktos
χαυνόπρωκτοςχαυνό-πρωκτος, ον, wide-breeched, ib.104.

xaunos
χαῦνοςχαῦνος, η, ον, but ος, ον Pl.Lg.728e, Arist.Pr.934b11
of tissues, porous, spongy, Hp.Aph.5.67; χ. ὀστέα, such as the collar-bone, Id.Art.14; loose, συστροφή Pl.Plt.282e; μαστοί Sor.1.88; ἅλες χ. καὶ λεπτοὶ ὥσπερ χιών Arist.Mete.359a32; γῆ, opp. στερρός, Id.Pr.l.c., cf. Ephor.65(e)J.; loose-grained, of timber, Thphr.HP3.4.3, 5.3.3; also of the fruit of the medlar, spongy, ib.3.12.5; -ότατος πυρετός, = ῥοώδης (A) 11.a, Erot. s.v. σπόγγοι; τὸ χ. D.S.3.14. Adv. -νως, of garments hanging loosely, Hdn.4.15.3; of bandaging, Pall. in Hp. Fract.12.285C. metaph., empty, frivolous, νόος Sol.11.6; πραπίς Pi.P.2.61; κενεᾶν ἐλπίδων χαῦνον τέλος Id.N.8.45; χαῦνα μὲν τότ᾽ ἐφράσαντο Sol.34; χαύνους τὰς ψυχὰς καὶ θρασείας ποιεῖ conceited, Pl.Lg.728e; ὁ μεγάλων ἑαυτὸν ἀξιῶν, ἀνάξιος ὤν, χαῦνος Arist.EN 1123b9: Comp., οἱ -ότεροι τεχνῖται Phld.Rh.1.376 S. Adv. -νως sluggishly, Eustr. in EN379.15. of vast extension, ὄνομα Ar. Av.819. Adv. χαύνως frivolously, Simp. in Epict.p.121 D. (Cf. χάος.)

xaunosomfos
χαυνόσομφοςχαυνόσομφος, ον, loose and flaccid, Erot. s.v. σκηρόν.

xaunoths
χαυνότηςχαυνότης, ητος, ἡ, porousness, sponginess, τῆς γῆς interpol. in X.Oec.19.11; τάφρου Plu.Pyrrh.28; of snow, Id.2.649c; of foam, ib.99b. looseness of a bandage, Gal(?). ap.Orib.46.1.15. metaph., empty conceit, vanity, ἀνοήτου ψυχῆς Pl.Tht.175b; opp. μεγαλοψυχία, Arist.EN1107b23.

xaunow
χαυνόωχαυν-όω, make flaccid, relax
Pass., to lecome so, Heliod. ap.Orib.46.22.1, Ael.NA12.17; ἡ γῆ χ. εἰς ῥαγάδας Gp.5.2.2. Pass., of inflammation, subside, Alex.Trall.3.3. χαυνοῦσα (codd.Ath.) is f.l. for χανοῦσα, opening the mouth in kissing, in Ephipp.6.5. metaph., puff up, fill with conceit, E.Andr.931, Pl.Ly.210e
Pass., become vain, Arist.VV1251b18, Plb.6.57.7; ταῖς πράξεσι Phld.Hom.p.55 O.; ἐπὶ τούτοις Plu.Caes. 29; ὁ νοῦς ἐχαυνώθη Babr.95.36; κόραξ ἐπαίνῳ καρδίην ἐχαυνώθη Id.77.8; ὑπὸ τῆς δυνάμεως D.C.Fr.49.3. relax, weaken, εἰρήνη χ. τὴν πολιτείαν Lyd.Mag.3.51
Pass., of character, Heliod. in EN149.13.

xaunwma
χαύνωμαχαύν-ωμα, ατος, τό, loosened earth, Plu.Sert.17.

xaunwn
χαυώνχαυών, a kind of cake, in LXX to represent Hebr. καυυᾶν, LXX Je.7.18, 51(44).19, cf. EM807.43, Suid., etc.
wrongly written χαυνών in Hsch.

xaunwsis
χαύνωσιςχαύν-ωσις, εως, ἡ, making slack or loose, opp. στέγνωσις, S.E.P.1.238. void space or interval, Gp.10.75.17. metaph., making confused, mystification, χ. ἀναπειστηρία Ar.Nu.875 (ubi v. Sch.). puffing up, χαύνωσιν ἐργάζεσθαι Phld.Rh.1.219S.: pl., Iamb.VP15. 64. relaxation, relief, Alex.Trall.4.1.

xaunwtikos
χαυνωτικόςχαυν-ωτικός, ή, όν, apt to make loose or flabby, σαρκός Plu.2.771b.

xaw
χάωχάω, contr. χῶ, = χωρῶ, coined as etym. of χάος by Simp. in Ph. 620.14.

xawdhs
χαώδηςχᾰώδης, ες, like chaos, Dam.Pr.107.

xazomai
χάζωχάζω, cause to retire; Act. only in Hsch. and in compd. ἀναχάζω (also παραχάζω, προχάζω Hsch.), and in Ep. redupl. aor. κέκᾰδον, fut. κεκᾰδήσω
force to retire from, bereave or deprive of, τοὺς . . θυμοῦ καὶ ψυχῆς κεκαδών Il.11.334; ἀριστῆας κεκαδήσει θυμοῦ καὶ ψυχῆς Od.21.153,170. Med., χάζομαι, Il.5.34, etc.; imper. χάζεο, χάζευ, ib.440, Call.Cer.54: Ep. impf. χάζετο Il.16.736, 3 du. χαζέσθην A.R.3.1320: fut. χάσομαι, Ep. χάσσομαι Il.13.153: aor. 1 ἐχᾰσάμην, Ep. 3sg. χάσσατο ib.193, inf. χάσσασθαι 12.172; part. χασσάμενος 13.148, etc.: κεκάδοντο (for κεχάδοντο) 3pl. of redupl. aor. 2 κεκαδόμην, Il.4.497, 15.574
give way, draw or shrink back, recoil, freq. in Il. (never in Od.), χάζεο Il.5.440; ὁ δὲ χασσάμενος πελεμίχθη 4.535; οὐδ᾽ ὅ γε πάμπαν χάζετ᾽ 12.407; ἂψ δ᾽ ἑτάρων εἰς ἔθνος ἐχάζετο 3.32, al.; αἰὲν ὀπίσσω χάζοντο 5.702, cf. 18.160, A.R. l.c., Call. l.c., Nonn.D.48.618. c. gen., draw back or retire from, πυλάων χάσσασθαι Il.12.172; χάζοντο κελεύθου 11.504; χάζεσθε μάχης 15.426; μίνυνθα δὲ χάζετο δουρός 11.539; ὁ δὲ χάσσατ᾽ ὀπίσσω νεκρῶν 13.193, cf. 17.357; less freq. with a Prep., χ. ἐκ βελέων 16.122; χάσσονται ὑπ᾽ ἔγχεος 13.153; οὐδὲ δὴν χάζετο φωτός nor in truth was he (or it, the stone) far from the man, i.e. nearly hit him, 16.736. Poet., and mainly Ep., exc. in the compds. ἀνα-, δια-χάζομαι (qq. vv.).—οὐχ ἅζομαι, οὐχ ἅζεται (not οὐ χάζ-), shd. be written in E.Or.1116, Alc. 326, A.Eu.389.